OLIY TA'LIM MUASSASALARIDA O‘QUV JARAYONINI SAMARALI TASHKIL ETISH VA TA'LIM SIFATINI OSHIRISHDAGI MUAMMOLARNI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI YORDAMIDA HAL ETISH.

Аннотация

This article aims to analyze innovative approaches and strategies that can be used to effectively organize the educational process and improve the quality of education in the higher education system. Keywords: higher education, science and technology, quality of education, social and economic spheres, educational processes. Аннотация: Данная статья посвящена анализу инновационных подходов и стратегий, которые можно использовать для эффективной организации образовательного процесса и повышения качества образования в системе высшего образования. Ключевые слова: высшее образование, наука и технологии, качество образования, социально-экономическая сфера, образовательные процессы. Ma’lumki, fan va texnika jadal sur’atlar bilan rivojlanayotgan bugungi kunda kо‘plab ilmiy bilimlar, tushuncha, tasavvurlar va axborotlar hajmi keskin ortib bormoqda. Bu bir tomondan fan va texnikaning yangi bо‘limlari va sohalarining shakllanishini ta‟minlayotgan bо‘lsa, ikkinchi tomondan, fanlar orasida hukmron bо‘lgan chegaralarni buzib, integratsiya jarayonini jadallashtirishni talab etadi. Oliy ta'lim muassasalari jamiyatning intellektual va iqtisodiy rivojlanishida muhim rol o‘ynaydi, chunki ular yuqori malakali kadrlarni tayyorlash hamda ilmiy izlanishlarni rivojlantirish markazi sifatida faoliyat yuritadi. Zamonaviy davrda ta'lim sifatiga bo‘lgan talablar keskin oshib bormoqda, chunki iqtisodiy va texnologik rivojlanish mehnat bozorida raqobatbardosh kadrlarni tayyorlashni talab qiladi. Shu sababli, oliy ta'lim muassasalarida o‘quv jarayonini samarali tashkil qilish, innovatsion pedagogik texnologiyalarni joriy etish va ta'lim sifatini oshirish dolzarb masalalardan biriga 24 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference aylandi. О‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 5- iyun 2018- yildagi “Oliy ta’lim muassasalarida ta’lim sifatini oshirish va ularning mamlakatda amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohatlarda faol ishtirokini ta‟minlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-3775 qarorida bugungi kunda oliy ta’lim muassasalarida ta’lim sifatini oshirishga, respublikada amalga oshirilayotgan islohatlar, ijtimoiy va iqtisodiy sohalardagi yangilanishlarda ushbu muassasalarning faol ishtirokini ta’minlashga to‘siq bo‘layotgan bir qator muammolar borligi ta’kidlangan. Adabiyotlar tahlili va Metodlar Ushbu maqolada quyidagi ilmiy usullardan foydalanildi: Adabiyotlarni o‘rganish va tahlil qilish: Zamonaviy ta'lim texnologiyalari, o‘quv jarayonini boshqarish va ta'lim sifatini oshirish bo‘yicha xalqaro va mahalliy ilmiy maqolalar, monografiyalar va hisobotlar tahlil qilindi. Tajriba tahlili: O‘zbekiston va xorijiy oliy ta'lim muassasalarida o‘quv jarayonini tashkil etish usullari o‘rganildi. Taqqoslash usuli: Xalqaro ta'lim tizimi standartlari va O‘zbekiston ta'lim tizimi o‘rtasidagi farqlar tahlil qilindi. Empirik kuzatuvlar: O‘quv jarayonida talabalar va o‘qituvchilarning ishtiroki, samaradorlik ko‘rsatkichlarini aniqlash uchun kuzatuvlar o‘tkazildi. Adabiyotlar tahlili Maqolada O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining ma’ruzalari, farmon va qarorlarida [1], [2], YuNESKO hisobotlari (UNESCO, 2021)da [3]. O‘zbekiston Respublikasining Ta'lim to‘g‘risidagi qonunlari va davlat dasturlari [4]. Elsevier va Springer [5] kabi xalqaro ilmiy platformalarda hamda Mavlyanov A [8] chop etilgan maqolalar keltirilgan. Shuningdek, N.A. Seleznev va A.I. Subetto tomonidan ishlab chiqilgan ta’lim sifatini boshqarishning ikki tomonlama tizimli genetik qonuni oliy ta’lim muassasalarida sifat menejmentiga yondashuvda muhim ahamiyatga ega. Ushbu yondashuv ta'lim sifatini ta'minlash va rivojlantirish jarayonlarini o‘z ichiga oladi, ya'ni oliy ta'lim muassasalarida hozirgi sifat darajasini saqlash bilan birga, uzluksiz ravishda uni yaxshilashga qaratilgan jarayonlar ham alohida ko‘rib chiqiladi. Bu yondashuv O‘zbekistonda oliy ta’lim sifatini oshirishda innovatsion va konservativ tamoyillarning uyg‘unlashuvini ta’minlash uchun zarurdir. Natijalar Mamlakatimizda oliy ta'lim sifatini oshirishda ijtimoiy boshqaruv mexanizmlarini takomillashtirish, yoshlarni oliy ta'limga qamrovini oshirish orqali raqobatbardosh kadrlar tayyorlash masalasiga alorhida ahamiyat qaratilmoqda. Shu bilan birgalikda oliy ta'lim muassasalarida ta'lim sifatini 25 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference aniqlashning zamonaviy pedagogik yonadashuvlarini ishlab chiqish va joriy qilish zarurati oshib bormoqda. “...ta'lim sifatini oshirish, pedagog-kadrlarning bilimi va malakasini xalqaro darajaga olib chiqish”[1] vazifalari belgilanib, bu borada oliy ta'lim muassasalarida boʻlajak kadrlarni tayyorlash tizimini takomillashtirish, ta'lim sifatini modellashtirishning omillarini tadqiq etish, sifatni ta'minlash muammosini hal qilishga qaratilgan matematik modellashtirish yoʻnalishlarni aniqlash muhim ahamiyat kasb etadi. Natijalar tahlili asosida oliy ta'lim tizimini takomillashtirish uchun quyidagi yondash