МАҲАЛЛИЙ ТЎҚИМАЧИЛИК КОРХОНАЛАРИДА МАҲСУЛОТ СИФАТИНИ БОШҚАРИШНИ ДАВЛАТ ТОМОНИДАН ТАРТИБГА СОЛИШ ЙЎНАЛИШЛАРИ

Аннотация

Мазкур мақолада республика ҳудудида жойлашган маҳаллий тўқимачилик корхоналарида маҳсулот ишлаб чиқарилиши ва унинг сифатини бошқаришни давлат томонидан тартибга солиниши ҳамда унинг йўналишлари ҳақида Калитсўзлар сўзюритилади. :Маҳаллийтўқимачилик,давлат,сифати,ишлабчиқариш. Амалдаги қонунчиликка кўра, Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги ҳузуридаги Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Стандартлаштириш бўйича миллий орган, Стандартлаштириш бўйича техник қўмиталар, давлат ва хўжлик бошқаруви органлари миллий стандартлаштириш тизимининг ташкил этувчилари ҳисобланиб, улар бир вақтнинг ўзида стандартлаштириш соҳасида тегишли ваколатларга ҳам эга ҳисобланадилар. Мазкур тизим қонунийлик, холислик, очиқлик ва шаффофлик, миллий стандартларни ишлаб чиқишда манфаатдор тарафларнинг ўзаро келишуви, маҳсулот келиб чиққан мамлакатдан ва (ёки) жойдан, шунингдек ишлаб чиқарувчининг мулк шаклидан қатъий назар, маҳсулотга нисбатан камситувчи муносабатга йўл қўймаслик, стандартлардаги такрорланишларнинг ва зиддиятларнинг олдини олишга қаратилган ҳамжиҳатликкабитамойилларасосидафаолиятюритади. Жумладан,мамлакатдамаҳсулотишлабчиқариш жараёнларинитехник жиҳатдан тартибга солиш, мазкур соҳадаги техник регламентларни ишлаб чиқиш, уларни қабул қилиш, амалиётга жорий этиш, маҳсулот мувофиқлигини баҳолаш ҳамда ушбу йўналишларда давлат назоратини амалга ошириш жараёнида вужудга келадиган ижтимоий-иқтисодий муносабатлар “Техник жиҳатдан тартибга солиш тўғрисида”ги Қонунорқалитартибгасолиниб,уқуйидагитамойилларгаасосланади: “-техникрегламентларниқўллашнингбирлиги; - техник жиҳатдан тартибга солишнинг ҳамда мувофиқликни баҳолашнинг бирлигиваяхлитлиги; - техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасида тадбиркорлик субъектларининг камситилишигаваинсофсизрақобатгайўлқўйилмаслиги; - мувофиқликни мажбурий баҳолаш тартиб-таомилларини амалга оширишда синашҳамдаўлчашқоидаларинингваусулларинингбирлиги; - давлат назоратига ва мувофиқликни баҳолашга доир ваколатларнинг бир орган томониданбиргақўшиббажарилишигайўлқўйилмаслиги; -мувофиқликни баҳолашорганларинингишлабчиқарувчилардан,сотувчилардан вахаридорлардан(истеъмолчилардан)мустақиллиги; - икки ва ундан ортиқ давлат назорати органида айни бир ваколатларнинг такрорланишигайўлқўйилмаслиги”. 136 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si Шунингдек, техник жиҳтдан тартибга солиш жараёнларид Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси, Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, Стандартлаштириш бўйича миллий орган, аккредитация органи, эксперт комиссиялари, синов лабораториялари ҳамда мувофиқликни баҳолаш органлари техник жиҳтдан тартибга солиш давлат тизимини ташкил этиб, улар соҳада ваколатли органлар ҳисобланиб, қуйидаги йўналишларбўйичадавлатсиёсатиниамалгаоширишдаиштирокэтадилар: “-техник жиҳатдантартибга солишнингиқтисодиётни, моддий-техника базасини ривожлантириш даражасига, шунингдек илмий-техник жиҳатдан ривожлантириш даражасигамувофиқлигинитаъминлаш; - кадрларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш тизиминитакомиллаштириш; -мазкурсоҳанихалқаро(минтақавий)стандартларбилануйғунлаштириш; -мазкурсоҳаниривожлантиришдастурлариниишлабчиқишваамалгаошириш; -илғоринновационваахборот-коммуникациятехнологияларинижорийэтиш; -халқароҳамкорликниривожлантириш”. Таҳлилларга кўра, миллий иқтисодиёт тармоқлари ва соҳалари кесимида маҳсулот, жумладан кўрсатилётган хизматлар сифатини бошқариш жараёнлари билан боғлиқ бўлган стандартлаштириш ишларини ташкил этиш, уни мувофиқлаштириш ва тегишли стандарт даражасида ишлаб чиқаришни мувофиқлаштиришда давлатнинг мутасадди ташкилотлари иштироки қуйида келтирилган тартибда йўлга қўйилган ҳисобланади: -Ўзбекистон Республикаси қурилишвазирлиги –қурилиш,қурилиш индустрияси соҳасида,жумладан,соҳагаоидбўлганлойиҳалашваконструкциялаш; - Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги – миллий иқтисодиётнингтурлитармоқларида; - Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси –табиий ресурслардан фойдаланишнитартибгасолиш ҳамдаатрофмуҳитни ифлосланишиниолидиниолишвабошқаазарарлитаъсирларникамайтириш; - Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги – тиббиёт учун мўлжалланган маҳсулотлар, шу жумладан дори воситалари, тиббий буюмлар, тиббий техника соҳасида, шунингдек Ўзбекистон Республикасида ишлаб чиқарилаётган, шу жумладан импорт бўйича етказиб берилаётган маҳсулотларда инсон учун зарарли моддалармавжудлигинианиқлашмасалаларида; - Ўзбекистон Ресубликаси Мудофаа вазирлиги – мудофаа қобилиятини ва сафарбарлик тайёргарлигини таъминлаш, мудофаа аҳамиятига молик маҳсулотлар соҳасида. Юқоридаги таҳлилларга кўра, Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги мамлакат тўқимачилик саноати корхоналарида маҳсулот сифатини бошқаришни давлат томонидан тартибга солишда иштирок этувчи мутасадди давлат ташкилоти ҳисобланади. Шунингдек, маҳсулот сифатини бошқаришда стандартлаштиришга оид бўлган меъёрий хужжатларда