YUQORI MALAKALI BELBOG‘LI KURASHCHILARDA KUCH QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISH

Аннотация

Ushbu maqolada yuqori malakali belbog‘li kurashchilarda kuch qobiliyatlarini rivojlantirishning nazariy va amaliy jihatlari o‘rganiladi. Kuch jismoniy tayyorgarlikning muhim elementi bo‘lib, u sportchining texnik harakatlari sifatini oshirish, jarohatlarning oldini olish va musobaqalardagi natijalarini yaxshilashda muhim ahamiyatga ega. Maqolada kuchni rivojlantirish uchun maxsus metodlar, mashqlar va ularni rejalashtirish bo‘yicha tavsiyalar berilgan. Kalit so‘zlar: belbog‘li kurash, kuch qobiliyatlari, jismoniy tayyorgarlik, kuch uslublari, sport metodikasi. Аннататсия. В данной статье изучаются теоретические и практические аспекты развития силовых способностей у высококвалифицированных спортсменов по поясной борьбе. Сила является важным компонентом физической подготовки, который играет ключевую роль в улучшении качества технических движений, предотвращении травм и достижении высоких результатов на соревнованиях. В статье представлены специальные методы, упражнения и рекомендации по планированию тренировок. Ключевые слова: поясная борьба, силовые способности, физическая подготовка, методы силовых тренировок, спортивная методика. Annotatsiya. This article examines the theoretical and practical aspects of developing strength abilities in highly skilled wrestlers specializing in belbog‘li kurash. Strength is a vital element of physical preparation that significantly contributes to improving technical movements, preventing injuries, and enhancing performance in competitions. The article provides special methods, exercises, and recommendations for training planning. Keywords: belbog‘li kurash, strength abilities, physical preparation, strength training methods, sports methodology. Mavzuning dolzarbligi: Belbog‘li kurash o‘zbek milliy sport turlaridan biri bo‘lib, sportchilardan yuqori darajada jismoniy tayyorgarlik va kuchni talab qiladi. Ushbu maqolada kuch qobiliyatlarini rivojlantirishning ahamiyati va metodlari, shuningdek, ushbu sifatni takomillashtirish uchun tavsiya etiladigan amaliy mashg‘ulotlar ko‘rib chiqiladi. 1. Kuch qobiliyatlarining mohiyati va ahamiyati Kuch sportchining harakat davomida qarshilikka qarshi tura olish qobiliyatidir. Kuch qobiliyatlari belbog‘li kurashda quyidagi jihatlarda muhimdir: 1.1. Texnik samaradorlikni oshirish: Murakkab texnik usullarni aniq bajarish imkonini beradi. 1.2. Jarohatlarning oldini olish: Kuchli mushak va bo‘g‘imlar sportchini jarohatlardan himoya qiladi. 1.3. Raqibni yengishda yordam: Qarshilikka samarali javob berishni ta’minlaydi. 2. Kuch qobiliyatlarini rivojlantirish metodlari 353 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6 Kuch qobiliyatlarini rivojlantirishda bir nechta asosiy yondashuvlar mavjud: 2.1. Statik kuch mashqlari Mushaklarni ma’lum bir holatda ushlab turish orqali rivojlantiriladi. Masalan, plank pozitsiyasida uzoq vaqt turish. 2.2. Dinamik kuch mashqlari Mushaklarning qisqarish va cho‘zilishini talab qiluvchi harakatlar, masalan, og‘irliklar bilan ishlash. 2.3. PNF usuli Mushaklarni cho‘zish va qisqartirishni birlashtiruvchi usul bo‘lib, mushak kuchini maksimal darajada oshiradi. 2.4. Plyometrik mashqlar Portlovchi kuchni rivojlantirish uchun tezkor sakrash va boshqa harakatlar. 2.5. Maxsus texnik mashqlar Belbog‘li kurash texnikasi elementlarini takrorlash orqali kuch va texnikani bir vaqtning o‘zida rivojlantirish. 3. Matematik jadval Haftalik mashg‘ulotlar rejasi: Kunlar Mashqlar turi Takrolar Yondashuv-lar Mashg‘ulot soni davomiyligi (daq) Dushanba Og‘irlik bilan sakrash 10-12 m 4 60d Seshanba Plyumetrik sakrashlar 15-20 m 3 50d Chorshanba Dinamik kuch mashqlar 12-15 m 3 45d Payshanba Statik mashqlar 30-60 s 5 40d Juma Kurash texnikasiga 8-10 m 4 70d yo‘ltirilgan Shanba Kombinatsiyalashgan 10-12 4 60d kuch mashqlari 4. Amaliy tavsiyalar 1. Mashqlar sportchilarning individual tayyorgarlik darajasiga moslashtirilishi lozim. 2. Mashg‘ulotdan avval va so‘ngra albatta cho‘zish mashqlarini bajarish kerak. 3. Haftada kamida uch marta kuch mashqlarini bajarish tavsiya etiladi. Xulosa Yuqori malakali belbog‘li kurashchilarda kuch qobiliyatlarini rivojlantirish sportdagi natijalarni sezilarli darajada oshiradi. Kuch mashqlarini to‘g‘ri tanlash va rejalashtirish sportchilarni jarohatlardan himoya qiladi va musobaqalarda muvaffaqiyat qozonishga yordam beradi. 354 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6