YEVROPA TA’LIM TIZTMINING BUGUNGI KUNDAGI RIVOJI

Аннотация

В данной статье рассматривается система образования в европейских странах, рассматривается ее актуальность в связи с процессом глобализации, выделяются приоритетные направления образования.Кроме того, обсуждались масштабные реформы ГерманиииФранции всфере образования. Annotation:This article discusses theeducation systems across European nations and; Examines theirsignificance within thecontextof globalization. Thetextdiscusses; Thereforms implemented in European education, including theintroductionof the; Module-credit system and emphasis on key educational priorities. In addition, the large-scale reforms ofGermany and France in thefield ofeducation were discussed. Kalit so`zlar: Yevropa, ta’lim, tizim,dolzarblik, globallashuv, kredit-modul tizimi. Ключевые слова: Европа, образование, система, актуальность, глобализация, кредитно- модульная система. Key words:Europe, education, system, relevance, globalization,credit-modulesystem. “Bola huquqlari to‘g‘risida”gi Konvensiya asosiy qoidalarining qisqacha norasmiy bayonida “Ta’lim bolaning shaxsi, iste’dodi, aqliy va jismoniy qobiliyatlari eng to‘la hajmda rivojlanishiga yo‘naltirilgan bo‘lishi kerak. Ta’lim bolani erkin jamiyatda kattalar qatori faol yashashga tayyorlashi, o‘z ota-onasiga, madaniy o‘ziga xosligiga, til va qadriyatlariga, o‘zgalarning madaniy an’analari va qadriyatlariga hurmat ruhida tarbiyalamog‘i shart”ligi belgilab qo‘yilgan. Yevropa Ittifoqining ta’lim tizimini yangilash, ijtimoiy buyurtmaga yaqinlashtirishga qaratilgan tavsiyalarida ta’lim muassasalari bitiruvchilarining mustaqil hayotga, konstruktiv amaliy faoliyatga tayyorlik sifatini baholashga kompetentli yondashuvni ishlab chiqish zarurligi ta’kidlandi. Jahonning yuksak darajada taraqqiy etgan davlatlarda ta`lim-tarb iya ishlarining yo`lga qo`yilishi, maktablarda amalga oshirilganini o`rganish orqali 6 biz respublikamizning milliy ta`lim tizimiga olib kirish bugungi kunning dolzarb vazifalaridan biridir. Zotan, hozirgi zamon ta`limida davlat va jamiyat talabi hamda manfaatlari aks etib turishi kerak. Ilmiy-texnika taraqqiyoti, yangi texnologik revolyutsiya sharoitida muvaffaqiyatli faoliyat 510 INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS ISSN:3030-332X Impact factor: 8,293 Volume 11,issue2,May 2025 https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR worldly knowledge Index: googlescholar, research gate, research bib, zenodo,open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X ko`rsata oladigan jamiyat a`zolarini yetishtirib berish,yosh avlodni kasb-hunarga yo`naltirish hamda kamida ikkita xorijiy tilni biliish ham bugungi kunning eng dolzarb talabidir. Xususan, Yevropa davlatlarida ta`limning, mamlakat ichki siyosatiga faol ta`sir etadigan ijtimoiy jarayon ekanligi e`tirofqilingani haqiqatdir. 1997 yilda XTSK (Xalqaro ta’lim standart klassifikatsiyasi) yangilandi. Unda yеttita bosqich ko’rsatilgan. 0–maktabgacha ta’lim; 1–boshlang’ich ta’lim; 2–o’rtata’limningbirinchi bosqichi; 3–o’rtata’limningikkinchi bosqichi; 4–o’rtata’limdankeyingi ta’lim(oliy ta’limemas); 5–oliyta’limning birinchi bosqichi; 6–oliyta’limning ikkinchibosqichi –oliy ta’limdan keyingi ta’lim. Jahon ta’lim tizimining ko’p omilli ko’rinishga egaligi metablokli, makroregional va alohida davlatlardaga ta’lim tizimini tahlil etishga imkon beradi. Yevropa davlatlaridan birgina misol sifatida boshlang’ich sinflar umumta’lim asoslari- o’qish,yozish,hisob malakalarini shakllantiradi. O’quv soatlarining yarmi ona tiliga, chorak qismi matematikaga ajratiladi. Qisman tabiatshunoslik va tarixga doir ilmlar beriladi. Shunga qaramasdan boshlang’ich ta’lim muddatlari turlicha (Germaniya-3yil, Chexiya - 4 yil) Bolgariya, Vengriya davlatlarida boshlang’ich sinf o’quvchilari to’garaklar (raqs, harakatli o’yinlar)ga ham jalb qilinadi. Germaniyada bolalar 5-6 yoshdan boshlang‘ich maktabga qatnaydi. Maktablarda birinchi, ikkinchi sinf davomida o‘quvchilarga baho qo‘yilmaydi. O‘qituvchilar baho o‘rniga bolaning individual,psixologik rivojlanish holati xususidahisobottayyorlaydi. Yevropaning boshqa davlatlariga qaraganda Germaniyada bepul oliy taʼlim olish imkoniyati ko‘proq. Nodavlat jamg‘armalar hamda hukumat grantlari asosida xorijliklar ham nemis universitetlarida tahsil olishi mumkin. Mahalliy gimnaziyalarni bitirib, imtiyozli shahodatnomani olgan yoshlar universitetlarga imtihonsiz kiradi. Chet elliklar esa o‘qishga kirish uchun nemis tili bo‘yicha imtihondan o‘tadi. Universitetlarda bakalavr bosqichi to‘rt yarim yilgacha, magistratura bir yildan to‘rt yilgacha, doktorantura ikki yildan besh yilgacha davom etadi. Odatda, bakalavriat va magistratura talabalari o‘qish yakunida davlat imtihoni topshiradi va dissertatsiya himoya qiladi. Talaba o‘qish uchun qishki yoki yozgi o‘quv mavsumini tanlash huquqiga ega. Nemis pedagoglari isteʼdodsiz o‘quvchining o‘zi yo‘q, deb hisoblashadi. Shunga ko‘ra u