NAVRO’Z BAYRAMINING KELIB CHIQISHI AN’ANA QADRIYATLARNING JAMIYATDAGI ROLI

Аннотация

Ushbu maqolada Navzo’z bayramining kelib chiqishi, uning qadimiy ildizlari hamda zamonaviy jamiyatdagi tarbiyaviy va ma’naviy ahamiyati yoritilgan.Shuningdek, milliy an’ana va qadriyatlarning yoshlar tarbiyasidagi o’rni, ularning ijtimoiy ong shaxs shakllanishiga ta’siri tahlil qilinadi. Maqolada Navro’z orqali xalqning birligi, mehr-oqibati va totuvlik g’oyalari qanday targ’ib qilinishi, qadriyatlarning jamiyat barqarorligidagi o’rni haqida fikr yuritiladi. Mazkur tadqiqot Navro’z bayramining nafaqat bayram sifatidagi balki tarbiyaviy va ma’naviy tarbiyaviy vositasifatidagi salohiyatni ochib beradi. Kalitso’zi:Navro’zbayrami, an’anava qadriyatarhayotimizdagi o’rni, Sharq xalqlari, UNESCO, BMT, urf-odat, rasm-rusum, mehr-oqibat, yosh tarbiyasidagi o’rni, zamonaviy dunyo, qadimiy ildiz,yangi kun. Annotation:This article explores the origins of the Navruz holiday, its ancient roots, and its educational and spiritual significance in modern society. It also examines the role of national traditions and values in the upbringing of youth and their influence on social consciousness and theformation of individual identity. The article analyzes how theideas of unity, compassion, and harmony among people are promoted through Navruz, as well as the role of values in ensuring societal stability. This study reveals the potential of Navruz not only as a festive celebration but also as an educational and moral tool. Let me know if you’d like it in a more academic or more casual tone. Keywords: Navruz holiday, the role of traditions and values in our lives, Eastern peoples, UNESCO, UN(United Nations ), customs, rituals-ceremonies, compassion and kindness, role in youth education-upbringing, modern world, ancient roots, newday. Navro’z bayrami – Sharq xalqlari madaniyatida chuqur ildiz otgan, ko’hna tarixiga ega bo’lgan qadimiy bayramdir. Navro’z – qadim zamonlardan buyon Sharq xalqlari tomonidan keng nishonlab kelinayotgan eng qadimiy va eng go’zal bayramlardan biridir. U forscha “nav” (yangi) va “kun” so’zlaridan tarkib topgan bo’lib “yangi kun” degan ma’noni bildiradi. Navro’z bayrami har tamonlama ilmiy asoslanib, koinoy va tabiat qonuniyatlari hisobga olingan holda joriy etilgan.O’zbek xalqida Navro’z bayrami mingyillardan buyon urf-odat, an’ana va rasm-rusumlar bilan uyg’un holda nishonlanib kelinmoqda. Ushbu bayram tabiat, hayot, ezgulik va yangilanish timsoli sifatida keng nishonlangan. Shu o’rinda bizning o’lkamiz O’zbekistonda Navro’z yangi tiklanishlar, milliy uyg’onish va madaniy merosni qadrlash bayrami sifatida katta e’tibor bilan nishonlanadi. Navro’zning tarixi milloddan avvali zamonlarga borib taqaladi. Navro’z bayramining qachon vujudga kelgani haqida bizgacha yetib kelgan qadimiy manbalarlardan shu narsa ko’rinadiki u, 308 INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS ISSN:3030-332X Impact factor: 8,293 Volume 11,issue2,May 2025 https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR worldly knowledge Index: googlescholar, research gate, research bib, zenodo,open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X O’rta Osiyo, Eron va Afg’onistonda Ahamoniylar davrida (miloddan avvalgi VI asrlarda) keng tarqalgan. Ko’plab manbalarga ko’ra, Navro’z ilk bor qadimgi Eron hududida, Zardushtliylik e’tiqodi davrida vujudga kelgan. Bugungi kunda faqatgina Eron va Markaziy Osiyodagina emas, balki Ozarbayjon, Turkmaniston, Afg’oniston, Pokiston, Hindistonning ayrim hududlari, shuningdek Turkiya va kurd xalqlari orasida ham nishonlanadi. 2021- yil 23-fevralda Navro’z bayrami UNESCO tomonidan Insoniyatning nomoddiy madaniy merosi sifatida e’tirof etilgan. Shuningdek, 21-mart kuni Xalqaro Navro’z kuni sifatida BMT tomonidan rasman tan olingan. Navro’z bayrami bizning o’lkamiz qadriyat va an’analarimizni ko’rsatuvchi milliy bayramlarimizdan biri hisoblanadi.Shu o’rinda bizning milliy an’ana va qadriyatlarimizning bugungi kunda jamiyat hayotimizdagi o’rni beqiyos. An’ana va qadriyatlar jamiyatda birligi, totuvligi va barqarorligini ta’minlaydi. Inson jamiyatda yashar ekan, u muayyan ijtimoiy normalar, qadriyatlar va an’analar tizimiga asoslanadi. An’ana va qadriyatlar yoshlarni milliy ruhda tarbiyalash katta rol o’ynaydi. Ular orqali ota-onaga hurmat, yurtga muhabbat, halollik va insoniylik fazilatlari shakllanadi. Biroq zamonaviy dunyoda globallashuv jarayonlari tez ketmoqda. Shu sharoitda milliy an’analar va qadriyatlar o’zlikni yo’qotmaslik, madaniy mustaqillikni saqlashda muhim vosita bo’ladi. Ba’zida an’anaviy qadriyatlar bilan zamonaviylik o’rtasida qarama-qarshiliklar yuzaga kelishi mumkin. Biroq to’g’ri yondashuv orqali har ikki tomon uyg’unlashtirilsa, ular bir –birini boyitadi. Har qanday jamiyat ijtimoiy tizim sifatida o’ziga xos qadriyatlar, urf-odatlar va an’anaviy normalar tizimigaega. An’ana va qadriyatlar- bu oddiygina tarixiy xotira emas, balki jamiyatning ijtimoiy- madaniy