COVID-19 ИНФЕКЦИЯСИНИНГ АЁЛЛАРДА РЕПРОДУКТИВ САЛОМАТЛИККА ТАЪСИРИ

Аннотация

COVID-19 пандемияси нафақат глобал соғлиқни сақлаш тизими, балки репродуктив соғлиқ соҳаси учун ҳам жиддий синов бўлди. Ҳомиладорлик даври организмнинг физиологик иммунсузлик ҳолати билан тавсифланади, бу эса вирусли инфекцияларга ҳаддан ташқари сезувчанликни юзага келтиради. Касалликнинг ўзига хос клиник кечиши, хусусан, COVID-19 вирусининг фетоплацентар барьер орқали таъсир кўрсатишэҳтимоли, гестацон асоратлар,ҳомиларивожланишида нуқсонлар, шу жумладан ривожланмаган ҳомиладорликкаолибкелишимумкин. Калит сўзлар:вирус, ривожланмаган ҳомиладорлик, соматик касалликлар, гинекологик патологиялар ва репродуктивомиллар Долзарблиги. COVID-19 пандемияси нафақат глобал соғлиқни сақлаш тизими, балки репродуктив соғлиқ соҳаси учун ҳам жиддий синов бўлди. Ҳомиладорлик даври организмнинг физиологик иммунсузлик ҳолати билан тавсифланади, бу эса вирусли инфекцияларга ҳаддан ташқари сезувчанликни юзага келтиради. Касалликнинг ўзига хос клиник кечиши, хусусан, COVID-19 вирусининг фетоплацентар барьер орқали таъсир кўрсатишэҳтимоли, гестацон асоратлар,ҳомиларивожланишида нуқсонлар, шу жумладан ривожланмаган ҳомиладорликка олиб келиши мумкин. Ушбу ҳолатларнинг аниқ хавф омилларини ўрганиш, уларни барвақт аниқлаш ва профилактик чораларни кўриш бугунги кун учун жуда долзарб ҳисобланади. Шу боис, пандемия шароитида ривожланмаган ҳомиладорликнинг клиник ва гинекологик сабабларини чуқур таҳлил қилиш амалиётчи шифокорлар учун муҳимназарий ваамалий аҳамиятгаэга. Тадқиқот мақсади. COVID-19 пандемияси шароитида ривожланмаган ҳомиладорлик ҳолатларигатаъсирэтувчи клиниква гинекологикхавф омилларинианиқлаш ва баҳолаш. Тадқиқотматериалларива усуллари Тадқиқот 2020–2022 йилларда вирусли инфекция ўтказган ва кейинчалик ривожланмаган ҳомиладорлик ҳолати қайд этилган аёллар клиник ва анамнез маълумотлари асосида ўтказилди. Ҳомиладорлик тарихи, соматик касалликлар, гинекологик патологиялар ва репродуктивомиллар таҳлил қилинди. Тадқиқот натижалари. асосий гуруҳ аёлларида гинекологик касалликлар назорат гуруҳига нисбатан анча кўп учраган; бачадон бўйни касалликлари асосий гуруҳда 19,4%, назорат гуруҳида эса 11,4%; эндометрийнинг гиперпластик жараёнлари асосий гуруҳда 12,9% учраган бўлса, назорат гуруҳида 5,7%; бачадон миомаси асосий гуруҳда 9,7% ва назорат гуруҳида 2,9% ва ҳ.к. учраган. Шу нарса эътиборга лойиқки, ТПКС ва бепуштлик асосий аёллар гуруҳида назоратгуруҳиганисбатан2марта зиёд учраган. 516 INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS ISSN:3030-332X Impact factor: 8,293 Volume 11,issue1,April2025 https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR worldly knowledge Index: googlescholar, research gate, research bib, zenodo,open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X Биринчи марта ҳомиладор бўлиб,биринчи марта туққанлар 13,4% (13 нафар аёллар) ни ташкил этган. Сўровномага жавоб берувчи асосий гуруҳ аёлларининг 40,3%ида аборт ва ҳомила тушиши кузатилган, улардан 27,4% аёлда 1 та артифициал аборт, 11,3% аёлда 2 та аборт ва қолган 1,6% аёллар гуруҳида 3 та ва ундан зиёд артифициал аборт ва ҳомила тушиши кузатилган. Назорат гуруҳида эса 28,6%ида аборт ва ҳомила тушиши кузатилган, улардан 20% аёлда 1 та артифициал аборт, 5,7% аёлда 2 та аборт ва қолган 2,9% аёллар гуруҳида 3 та ва ундан зиёд артифициал аборт ва ҳомила тушиши кузатилган (1-расм). Олинган маълумотлар шундай хулоса қилишга имкон берадики, кузатилаётган аёлларнинг катта қисми илгари контрацепция усулларидан фойдаланишмаган ёки ҳомиладорликдан сақланишнинг самараси паст усулларини қўллашган ва оилани режалаштиришниабортлар билантартибгасолишган. 1-расм.Аёллардаги абортлар ваҳомила тушишлари сони. Аёлларнинг 48%ида туғруқдан кейин ҳар хил асоратлар кузатилган бўлиб, улардан 17,7%ида туғруқдан кейин қон кетиш кузатилган. Туғруқ жараёнининг кечиши тахлил қилинганда шу нарса маълум бўлдики, асосий гуруҳ аёлларининг 21%, назорат гуруҳи аёлларининг 17,1%кесар кесиш орқалитуққан. Хулоса. Ҳомиладор аёл ва унинг оила аъзолари соғлигини доимий назорат қилиш муҳим. Вирус ва бошқа юқумли касалликлардан сақланиш учун қўл ювиш ва шахсий гигиена қоидаларига риоя қилишни, тиббий кўрикдан мунтазам ўтиш, эпидемиологик ноқулай вазиятларда, шифокор билан маслаҳатлашиб, зарур бўлган вакцинациялар ва иммунизацияларни олишни унутмаслик керак. Шифокорлар ва соғлиқни сақлаш мутахассислари билан бевосита алоқа ўрнатилиши лозим. Эпидемиологик ноқулай вазиятда, COVID-19 пандемияси вақтида ҳомиладорликнинг кечиши, хавф омиллари ҳақидаги охирги адабиёт маълумотларини ўрганиб, шуни айтиш мумкинки, ҳомиладор аёлларда психологик стресс, ваҳима пайдо бўлиб, ҳомиладорликнинг нормал кечишига ҳалақитберади ва асоратларга олиб келади. 517 INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS ISSN:3030-332X Impact factor: 8,293 Volume 11,issue1,April2025 https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR worldly knowledge Index: googlescholar, research gate, research bib, zenodo,open a