Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
SOCH QOPCHALARI MORFOLOGIYASI: NORMAL HOLAT
KomilovShohmirzo Abdurahim o‘g‘li
Международный журнал научных исследователей · 11 · 2026
Аннотация
Hair follicles are a complex epithelial-mesenchymal unit in the human body, which, as an accessory product of the skin, have physiological and aesthetic importance. This article analyzes the structure, functional stages of hair follicles and their morphological characteristics in the normal state. The hair follicle has its own various structural components and plays an important role in hair growth and regeneration. The three main phases of hair growth - anagen, catagen and telogen - are considered as indicators of normal regenerative processes. Morphological analyses show that the epithelium, connective tissue and dermal papilla elements in the hair follicle act in harmony with each other. The article provides an in-depth analysis of the normal micromorphology of the hair follicle and the physiological processes associated with it. 38 INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS ISSN:3030-332X Impact factor: 8,293 Volume 11,issue1,April2025 https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR worldly knowledge Index: googlescholar, research gate, research bib, zenodo,open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X Keywords: Hair follicle, follicle pilorum, morphology, anagen, catagen, telogen, epithelium, papillae. Inson tanasidagi soch qopchalari (folliculi pili) epitelial-mezenximal tuzilmalar bo‘lib, ular fiziologik jihatdan nafaqat himoya va termoregulyatsiya funktsiyalarini, balki estetik ahamiyatga ega tashqi ko‘rinishni ham belgilaydi. Inson terisining yuzaga yaqin qatlamlarida joylashgan bu tuzilma embriogenezning 9–12 haftalarida paydo bo‘lib, butun hayot davomida o‘sish,to‘kilishvayangilanish sikllari orqali faoliyat yuritadi. Soch qopchasi soch ildizi, soch poyasi, ichki va tashqi ildiz qatlamlari, dermal papilla hamda atrofidagi biriktiruvchi to‘qimalardan tashkil topgan. Har bir qismning o‘ziga xos morfologik va funktsional xususiyatlari mavjud bo‘lib, ularning o‘zaro muvofiqligi sochning normal o‘sishini ta’minlaydi. Ayniqsa, dermal papilla va bazal hujayralar o‘rtasidagi induktiv aloqalar soch hosil bo‘lishivauni regeneratsiyalash jarayonida muhim rol o‘ynaydi. Soch o‘sishi murakkab biologik sikl – anagen (faol o‘sish), katagen (involyutsiya), telogen (dam olish yoki to‘kilish) bosqichlari orqali amalga oshadi. Bu bosqichlarning har biri morfologik o‘zgarishlar bilan kechib, ularning muvozanatli kechishi soch tolalarining yangilanishini ta’minlaydi. Morfologik jihatdan sog‘lom follikula strukturasi, uning o‘sish sikli va mikroskopik holatini chuqur tahlil qilish dermatologik va trixologik tadqiqotlar uchun muhim asos bo‘lib xizmat qiladi. Ushbu maqolada soch qopchasining normal holatdagi mikromorfologik tuzilmasi, o‘sish siklining fazalari va ularning gistologik ko‘rinishlari yoritiladi. Maqola soch follikulalarining sog‘lom holatdagi tuzilish va faoliyatiga doir ilmiy manbalarni tahlil qilgan holda, ularning klinikvaeksperimental ahamiyatini ochib beradi. Soch qopchasi birnechta aniqmorfologik qismlardan tashkil topgan: - Sochildizi (radix pili) –epidermis ostidagi qism,asosiy faol zonadir. - Sochpoyasi (scapuspili)–teri yuzasiga chiqqan, keratinlashgan tuzilma. - Ichki ildiz qatlami (vagina radicis interna) – Henle qatlami, Huxley qatlami va soch qatlami(cuticle)dan iborat. - Tashqi ildiz qatlami (vagina radicis externa) – bazal va spinosum qatlamlarga boy epiteliyqatlamidir. - Soch papillası (papilla pili) – biriktiruvchi to‘qimadan iborat bo‘lib, qon tomirlar va nervlar bilan boyitilgan; o‘sish vaoziqlanish uchun muhimdir. Soch follikulalarihayoti davomida uchtaasosiy fazani bosibo‘tadi: 1. Anagen–faol o‘sish davri (3–7yilgacha davom etadi). 2. Katagen –involyutsiya (regressiya) davri (1–2hafta). 3. Telogen–dam olish(to‘kilish)davri (3–4oy). Har bir follikula o‘zining ichki biologik soati orqali ushbu bosqichlarni ketma-ket o‘tadi. Soch o‘sishi va to‘kilishi – bu tabiiy jarayon bo‘lib, patologik holatlarda ushbu fazalar muvozanati buziladi. 39 INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS ISSN:3030-332X Impact factor: 8,293 Volume 11,issue1,April2025 https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR worldly knowledge Index: googlescholar, research gate, research bib, zenodo,open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X Mikroskopik darajada soch follikulasi turli bo‘limlarda farq qiladi. Anagen bosqichida soch ildizi ancha chuqur joylashadi, papilla faol bo‘lib, mitoz jarayonlari tezlashgan. Katagen fazasida papilla soch ildizidan ajraladi va follikula qisqaradi. Telogen bosqichida esa follikula deyarli harakatsiz bo‘lib,keratinlashgan soch tolasiajralishga tayyorholatda turadi. Xulosa. Yuqoridagi tahlillardan kelib chiqib, shuni ta’kidlash mumkinki, soch qopchalari insonorganizmidagi judamurakkab va
Доказательный фрагмент
«Hair follicles are a complex epithelial-mesenchymal unit in the human body, which, as an accessory product of the skin, have physiological and aesthetic importance.»
Образец извлечения
Демо-превьюHair follicles are a complex epithelial-mesenchymal unit in the human body, which, as an accessory product of the skin, have physiological and aesthetic importance. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Hair follicle, follicle pilorum, morphology, anagen, catagen, telogen, epithelium, epiteliy, katagen, Soch qopchasi, papillalar., follikula pilorum, morfologiya
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Диссертации и авторефератыYusupov Kuanıshbay Baltabayevich2026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025