Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
HUQUQSIZ DAVLAT BO’LMAYDI
HUQUQSIZ DAVLAT BO’LMAYDI · Jo’rayev O’zbekxon Dilshodbek o’g’li
Современная наука и исследования · 4 · 2025
Аннотация
In this article, the author discusses ideas about the state and law. The author presents arguments and facts to address questions such as whether the law comes into existence with the emergence of the state or whether the existence of the state alone is sufficient. The article also expresses thoughts on what the state and law represent. Keywords: This article explores the historical facts surrounding the emergence of the state, discusses the characteristics of a state, and examines how its special apparatus functions. It also considers the necessity of law for the existence of the state. The author reflects on the main goals and functions of the state, as well as the types of activities a state undertakes. Anotasyon: Bu makalede yazar, devlet ve hukuk hakkında düşüncelerini dile getirmiştir. Devletin ortaya çıkışıyla birlikte hukukun da ortaya çıkıp çıkmadığı veya sadece devletin varlığıyla yetinilip yetinilemeyeceği gibi sorulara dair fikir ve gerçeklerle açıklamalar yapılmıştır. Devlet ve hukukun neyi ifade ettiği konusunda görüşler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Devletin ortaya çıkışı, tarihi gerçekler, devletin özellikleri, özel aygıtın işleyişi, hukukun devlete gerekliliği, devletin temel amaçları ve görevleri, devletin faaliyet alanları. Davlatdan oldin jamiyat shakllanishi davomida uni boshqarish ehtiyoji ham vujudga kelgan. Jamiyatning har bir a'zosi o'z manfaatlari-ga ega boʻladiki, ularni kelishtirmasdan, muvofiqlashtirmas-dan turib, jamiyat mavjud bo'la olmagan, bunda aynan man-faatlar muhim regulyator sifatida namoyon bo'lgan. Ijtimoiy aloqalarning tadrijiy rivojlanishini hamda jamiyatda barqaror hayot tarzini ta'minlash uchun ushbu manfaatlarni umumiy farovonlik yo'lida uyg'unlashtirish talab etiladi. Bunday uyg'unlashtirishga esa ijtimoiy munosabatlarni tartibga so- lishga qaratilgan normalarni shakllantirish hamda ushbu qoi-dalarning bajarilishini ta'minlovchi ijtimoiy hokimiyatni joriy etish orqaligina erishiladi. Ibtidoiy jamoa tuzumida shakllangan ijtimoiy normalar-ning xususiyati shundaki, ular oila, urug' va qabilaning ijti-moiy-iqtisodiy birligini ifodalash va ta'minlash bilan birga, kishilarning kundalik hayot tarziga ham chuqur singib ketgan. Tabiatdagi jonzotlar biologik, tabiat qonunlari asosida hayot kechiradi. 7 82 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Jamiyat a'zolari esa tabiiy va biologik qo-nunlar bilan bir qatorda ongli faoliyatlari natijasida muayyan qoidalarni yaratganliklari bois shaxs sifatida shakllanganlar. Jamiyat shakllanishining dastlabki bosqichida diniy marosim-lar va udumlar kabi ijtimoiy normalar ham muhim ahamiyat kasb etgan. Ibtidoiy jamiyatdagi ijtimoiy qoidalar odamlarga atrof tabiiy muhitdan xavotirlanish va qo'rqishdan xoli boʻlishga va uni ishlab chiqarish faoliyatiga yo'naltirishga imkon bergan, bu esa jamiyatda barqaror munosabatlarni o'rnatishda muhim omil boʻlgan. Ijtimoiy normalar o'zlashtiruvchi xoʻjalikning mavjud bo'lishi va urug'ni davom etishini ta'minlagan, ozuqani topish-ning muayvan usullarini tartibga solgan va oila-nikoh munosabatlarini mustahkamlagan. Adabiyotlarda ushbu normalar mononormalar deb ataladi. Ular jamiyatdagi insonlarning asosiy manfaati yashash uchun kurashishini ifoda etgan. Ushbu manfaat tabiat kuchlariga, turli xavf-xatarga qarshi tu rish uchun jamiyatdagi kuchlarni birlashtirgan. Jamiyat shakllanishining dastlabki davrida amal-da bo'lgan ijtimoiy normalar quyidagilar bilan tavsiflanadi: 1) mazmunan sodda va murakkab bo'lmagan ijtimoiy mu-nosabatlarni tartibga solgan. Masalan, urug'doshlar ichida kimga olovni uzatish vazifasining yuklatilishi masalasi yoki ov natijasida qo'lga kiritilgan o'ljani qanday taqsimlash ijtimoiy normalar asosida hal qilingan; 2) ijtimoiy normalar asosan odatlar ko'rinishida bo'lgan (yalni uzoq vaqt davomida ko'p marotaba qo'llash natijasida odatga aylangan tarixiy shakllangan xulq-atvor qoidalari): 3) hali yozuv shakllanmaganligi bois yurish-turish qoida lari kishilar xulq-atvorida va ongida mavjud bo'lgan; 4) jamiyat a'zolari tomonidan amal qilinishi ishontirish va majburlash (urug'dan quvish) choralari bilan ta'minlangan: 5) qoidalar man etish tavsifi (tabu tizimi)ga ega bo'lgan. normalarning mazmunida huquq va majburiyatlar qat'iy belgi lanmagan va boshqalar. Ijtimoiy normalar bilan jamiyat hayotini tartibga solish in-soniyat hayotida eng muhim yutuqlardan biri hisoblanadi. Ularning barcha uchun qat'iy qilib o'rnatilganligi va unga amal qilishning ta'minlanishi jamiyatni tartibga keltiradi. Qoidalar qanchalik hayotiy, adolatli bo'lsa va ularni amalga oshirilishi ta'minlansa, bunday jamiyatda ijtimoiy tartib yuksak darajada bo'ladi. Aksincha, qoidalarga rioya etilmasa, normalar buzilsa. jamiyat hayotida tartibsizlik yuz beradi. Tartibsizlik jamiyatni oxir-oqibatda halokatga olib kelishi mumkin. Ibtidoiy jamiyatda mavjud bo'lgan ijtimoiy hokimiyat oila viy munosabatlarga asoslangan, chunki jamiyat tashk
Доказательный фрагмент
«In this article, the author discusses ideas about the state and law.»
Образец извлечения
Демо-превьюIn this article, the author discusses ideas about the state and law. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Просмотров
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- This article explores the historical facts surrounding the emergence of the, Davlat vujudga kelishi haqida tarix qanday fakt keltiradi Davlatning belgilari va uning maxsus aparati qanday ishlaydi va huquqning davlatga zarurligi haqida soʻz yuritar ekanmiz. Davlatning asosiy maqsadi va vazifalari nimalardan iboratligi, davlat qanday ishlarni olib boradi.
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025