Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
МАККАЖЎХОРИНИНГ ТЕЗПИШАР МОЛДАВСКИЙ 257 СВ ДУРАГАЙИ ҲОСИЛДОРЛИГИГА МИНЕРАЛ ЎҒИТ МЕЪЁРЛАРИНИНГ ТАЪСИРИ
Озадова Р., магистрант
Журнал универсальных научных исследований · 30–35 · 2026
Аннотация
In the field experiment on meadow alluvial soils of the Khorezm region the highest grain yield (4.45 t ha-1) of the maize hybrid Moldavsky 257 CB was achieved with application of fertilizers at the rate of N P K kg ha-1. 175 105 70 Keywords: Maize, mineral fertilizers, rate, grain yield, statistical analysis. Кириш. Ўзбекистон шароитида экинлардан бир йилда икки-уч марта ҳосил олиш имконияти мавжуд [2]. Жумладан, кузги бошоқли дон экинларидан бўшаган майдонларга такрорий экин сифатида етиштирилган маккажўхоридан 60-70 ц/га дон ва 50 т/га силос масса олиш мумкинлиги тажрибаларда кўрсатилган [1]. Маккажўхорини анғизга экиш хорижий давлатларда ҳам ривожланган. Масалан, Хитойда такрорий экин сифатида маккажўхори етиштирилганда 78,1 ц/га дон ҳосили олинган [4]. Ҳозирда республикамизда юқори ҳосилдор маҳаллий ва хорижий маккажўхори дурагайлари мавжуд. Шу боис, турли тупроқ-иқлим шароитларида уларни етиштириш агротехнoлогиясини, жумладан ўғит қўллаш тизимини такомиллаштириш муҳим вазифа ҳисобланади. Тадқиқот услублари. Маккажўхорининг Молдавский 257 СВ дурагайида минерал ўғитларни турли меъёрларининг самарадорлиги ўрганишга бағишланган 520 «EKOLOGIYA VA ATROF MUHIT MUHOFAZASI MUAMMOLARI VA ULARNING INNOVATSION YECHIMLARI» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya дала тажрибаси Хоразм вилоятининг суғориладиган ўтлоқи аллювиал тупроқларида олиб борилди (1-жадвал). Тажриба ўтказишдан олдин тупроқнинг 0-30 см қатламидаги гумус, ҳаракатчан фосфор ва алмашинувчи калий миқдорлари бўйича кам таъминланган ҳисобланади. Тажрибада ўғитларнинг қуйидаги шаклларидан фойдаланилди: карбамид (46% N), суперфосфат (17% P O ) ва калий хлориди (60% K O) ишлатилган. Фосфорли ва калийли 2 5 2 ўғитларнинг тўлиқ меъёри кузги буғдой ўримидан кейин ўтказилган шудгордан олдин берилган. Азотли ўғитларнинг йиллик меъёри тенг иккига бўлиниб, унинг бир қисми маккажўхорида 4 барг пайдо бўлганда, иккинчи қисми эса ўсимликнинг 8 баргли ривожланиш фазасида қўлланилган. Тажриба ўтказиш одатдаги қўлланмалар [3] асосида олиб борилган. Тадқиқот натижалари. Тажрибадан олинган маълумотларни кўрсатишича, абсолют назорат вариантида (N P K ) маккажўхори дон ҳосили энг 0 0 0 паст (ўртача 15,6 ц/га) бўлган (1-жадвал). 1-жадвал Минерал ўғит меъёрларини анғизга экилган маккажўхорининг дон ҳосилига таъсири Такрорланишлар бўйича Ўртача Қўшимча Вар. Минерал ўғит дон ҳосили, ц/га дон дон т/р меъёри, к/га ҳосили, ҳосили, I II III IV ц/га ц/га 1 N P K 15,3 15,7 16,4 15,1 15,6 - 0 0 0 2 N P K 32,3 31,6 31,3 30,0 31,3 15,7 125 75 50 3 N P K 39,5 40,6 39,8 38,9 39,7 24,1 150 90 60 4 N P K 45,0 44,1 43,9 44,9 44,5 28,9 175 105 70 5 N P K 45,9 44,7 46,3 45,1 45,5 29,9 200 120 80 Тажрибанинг бошқа вариантларида қўлланилган минерал ўғит меъёрлари маккажўхори ҳосилдорлигига ижобий таъсир кўрсатган. Шундай холат бошқа изланишларда ҳам қайд этилган [5]. Тажрибамизда ўғит N P K кг/га меъёрда 125 75 50 берилганда дон ҳосили икки баробарга ошиб, 31,3 ц/га ни ташкил қилган ва ўғитсиз назоратга нисбатан 15,7 ц/га қўшимча ҳосил олинган. Минерал ўғит меъёри N P K кг/га гача оширилганда маккажўхори дон ҳосили ҳам кўпайган 150 90 60 (39,7 ц/га). Бунда абсолют назоратга нисбатан олинган қўшимча ҳосил 24,1 ц/га га тенг бўлган. Минерал ўғит N P K кг/га меъёрда қўлланилганда энг юқори 175 105 70 дон ҳосилига эришилган (44,5 ц/га), қўшимча ҳосил 28,9 ц/га ни ташкил этган. 521 «EKOLOGIYA VA ATROF MUHIT MUHOFAZASI MUAMMOLARI VA ULARNING INNOVATSION YECHIMLARI» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya Минерал ўғит меъёри N P K кг/га гача қўпайтирилганда маккажўхори дон 200 120 80 ҳосили янада ортмаган ва 45,5 ц/га га тенг бўлган. Маккажўхори дон ҳосилининг вариацион-статистик таҳлили бажарилган ва унинг натижалари кўрсатишича, минерал ўғит меъёри N P K дан N P K 0 0 0 175 105 70 кг/га гача оширилганда 1-4 вариантлар орасидаги фарқлар статистик жиҳатдан тасдиқланган (2-жадвал). Минерал ўғит N P K ва N P K кг/га 175 105 70 200 120 80 меъёрларда қўлланилган вариантларнинг дон ҳосили бўйича фарқи статистик жиҳатдан тасдиқланмаган. Стандарт четланиш ва стандарт ҳатолик барча вариантларда мутаносиб равишда 3% бўлган. Бошқа вариантларида макажўхори дон ҳосилининг вариация коэффициенти <2,0 ташкил этган. Хулоса. Дала тажрибаси шароитида анғизга экилган маккажўхорининг Молдавский 257 СВ дурагайида минерал ўғит N P K кг/га меъёрда 175 105 70 и
Доказательный фрагмент
«In the field experiment on meadow alluvial soils of the Khorezm region the highest grain yield (4.45 t ha-1) of the maize hybrid Moldavsky 257 CB was achieved with application of fertilizers at the rate of N P K kg ha-1.»
Образец извлечения
Демо-превьюIn the field experiment on meadow alluvial soils of the Khorezm region the highest grain yield (4.45 t ha-1) of the maize hybrid Moldavsky 257 CB was achieved with application of fertilizers at the rate of N P K kg ha-1. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Просмотров
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Maize, mineral fertilizers, rate, grain yield, statistical analysis, Маккажўхори
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025