ARAB TILIDA HARFIY SOʻROQ SOʻZLAR

Аннотация

This article provides a detailed analysis of the grammatical features, usages, and differences between the Arabic letter interrogatives ْل هَ (hal) and َْأ (a). The article examines the use of each letter through examples, their Uzbek equivalents ("-mi?"), and their role in expressing affirmative- negative questions. It also highlights the letter َْأ's characteristics of being combined with the question of choice (with ْم َأ) and negation as distinct aspects from ْل هَ . The article reveals the importance of these two letters, which are important for the correct formation of interrogative sentences in Arabic. Keywords: Arabic language, grammar, interrogative words, literal interrogative words, ْل هَ (hal), َْأ (a), affirmative-negative question, Arabic grammar, nahw, syntax, interrogative loading. Zamonaviy lingvistik tadqiqotlar lingvistik fikrni dunyoning barcha tillari uchun umumlashtirilishi mumkin bo'lgan rivojlanishlaridan ajratilgan holda ko'rib chiqmaydi, ular lingvistik matnlarni ko'plab zamonaviy lingvistik nazariyalar inson lingvistik hodisalarini tushuntirishga qodir ekanligi asosida ko'rib chiqadigan tadqiqotlardir. umuman. G‘arb tilshunosligining so‘nggi nazariyalari asosida olib borilgan zamonaviy tilshunoslik tadqiqotlari ushbu nazariyalar natijalari asosida arab tilshunosligi merosini qayta o‘qishga olib kelishi mumkin. Arab tilining barcha oʻzgarishlari, oʻzgarishlari va bir holatdan ikkinchi holatga oʻtishlarida.Bu yerda soʻzlovchiga tegishli ikki til elementi boʻlgan maʼno va qoʻllanishga eʼtibor qaratishimiz kerak. Qabul qiluvchi va boshqa omillar kontekst bilan belgilanadi va bu erda biz nutqning kontekstini nazarda tutamiz. Demak, zamonaviy lingvistik tadqiqotlar tilni lingvistik 54 DEVELOPMENT OF PEDAGOGICAL TECHNOLOGIES IN MODERN SCIENCES International scientific-online conference material va undan foydalanuvchilar o'rtasidagi mavjud munosabatlar nuqtai nazaridan o'rganish jihati olimlar tadqiqotlaridan chetda qolib ketganligini ta'kidlaydi. Kim o‘z tadqiqotlarida asosiy e’tiborni strukturaga qaratganligi va ular lingvistik material va undan foydalanuvchilarga, ya’ni tilning kommunikativ jihatiga e’tibor qaratishlari zarurligi to‘g‘risida.Til, hozirgi tilshunoslik nuqtai nazaridan, sintaktik bilan chegaralanib bo‘lmaydi. faqat jihat, aksincha, u kommunikativ jihat bilan chambarchas bog'liq bo'lib, u rol o'ynaydigan jihatdir. Haqiqatni tushunishimizda samarali va muhimArab tili oʻzining boy grammatik tuzilishi bilan ajralib turadi va bu tuzilmaning muhim qismlaridan biri soʻroq soʻzlardir. Soʻroq soʻzlar gapga soʻroq maʼnosini berish bilan birga, maʼlum bir maʼlumotni bilishga qaratilgan savolni ifodalaydi. Arab tilida soʻroq soʻzlar asosan ikki katta guruhga boʻlinadi: ismlar (ْم س ِا ْمِاهَ ف ِتس لاِ ا) va harflar (ْف ر حَ ْمِاهَ ف ِتس لاِ ا). Ushbu maqolada biz aynan harfiy soʻroq soʻzlar, ularning xususiyatlari va qoʻllanish oʻrinlarini atroflicha koʻrib chiqamiz[1]. Harfiy Soʻroq Soʻzlar Nima? Arab tilida harfiy soʻroq soʻzlar faqat ikkita boʻlib, ular: ْل هَ (hal) va َْأ (a). Bu harflar oʻzbek tilidagi "mi/mi?" soʻroq yuklamasiga toʻgʻri keladi va gapga tasdiq-inkor maʼnosidagi soʻroqni beradi. Yaʼni, bu soʻroq soʻzlar bilan berilgan savollarga javob "ha" (ْم َعَن) yoki "yoʻq" (ْلاَ ) tarzida boʻladi. Ularning asosiy xususiyatlari quyidagilardir: 1.Maʼno: Oʻzbek tilidagi "-mi?" yuklamasiga ekvivalent. Bu harflar oʻz- oʻzidan mustaqil maʼnoga ega emas, balki gapga soʻroq maʼnosini qoʻshadi. 2.Mabniy (oʻzgarmas): Harfiy soʻroq soʻzlar doim bir xil holatda boʻladi va gapdagi oʻrniga qarab oʻzgarmaydi. Ular nahv (sintaksis) jihatdan hech qanday oʻringa ega emas. 3.Gapning boshida kelishi: Bu harflar odatda soʻroq gapning boshida keladi[2]. Harfiy Soʻroq Soʻzlar: Harflar va ularning qoʻllanishi. 1. ْل هَ (Hal) ْل هَ harfi keng qoʻllaniladigan soʻroq harflaridan biridir. U odatda sodda, tasdiq-inkor soʻroqlarini ifodalash uchun ishlatiladi. Misollar: ْل هَ ْتَ ب هَ َذ ىَلِإ ؟ةِ سَ رَ د مَ ل ا (Hal zahabta ilal-madrasati?) – Maktabga bordingizmi? (Javob: ْم َعَن / ْلاَ ), ْل هَ اَذهَ ؟بٌ اَتكِ (Hal hadha kitabun?) – Bu kitobmi? ْل هَ ْم هَ ف َت ؟سَ ر َّدلا (Hal tafhamud-darsa?) – Darsni tushundingizmi? Eʼtibor bering: ْل هَ harfi har qanday turdagi feʼl (oʻtgan zamon, hozirgi-kelasi zamon) yoki ism bilan ishlatilishi mumkin. 2. َْأ (A) َْأ ham ْل هَ singari tasdiq-inkor soʻrogʻini ifodalaydi, biroq uning qoʻllanish doirasi biroz kengroq boʻlishi mumkin va baʼzi hollarda maʼlum bir fonetik 55 DEVELOPMENT OF PEDAGOGICAL TECHNOLOGIES IN MODERN SCIENCES International scientific-online conference qoidalar bilan bogʻliq misollar quyidagilar: َْأ ْتَ ب هَ َذ ىَلِإ ؟قِ و سَّ لا (A zahabta ilas-sovqi?) – Bozorga bordingizmi? َْأ ْتَ ن َأ ؟سٌ رِِّ َدم (A anta mudarrisun?) – Siz oʻqituvchimisiz? َْأ ْل ضِّ ِ َف ت َْةءَ ارَ قِ ل ا ْمِ َأ ؟َةَباَتكِ ل ا (A tufaddilul-qiroata amil-kitabata?) – Oʻqishni afzal koʻrasizmi yoki yozishnimi? (Bu yerda ْم َأ (am) bilan birga kelib, tanlov soʻrogʻini ifoda