TALABALAR SIYOSIY FAOLLIGINI OSHIRISH IJTIMOIY-PEDAGOGIK MUAMMO SIFATIDA.

Аннотация

Maqolada talabalar siyosiy faolligini oshirish, ularda siyosiy madaniyatni shakllantirish masalalari, yoshlarda siyosiy madaniyatni shakllantirishning ichki va tashqi ehtiyojining mazmun mohiyati ochib berilgan. Kalit so’zlar: siyosiy ong, siyosiy madaniyat, fuqarolik tarbiyasi, demokratik qadriyatlar, siyosiy ogohlik, ma’naviy kamolot. Annotation The article reveals the essence of the issues of increasing students' political activity, forming political culture in them, and the internal and external need for forming political culture in young people. Keywords: political consciousness, political culture, civic education, democratic values, political awareness, spiritual maturity. Hozirgi kunda ayrim tadqiqotchilar ta’lim-tarbiyani davlatchilikni saqlash va rivojlantirish, millatning fuqarolik birligini shakllantirishning tizim yaratuvchi omili deb hisoblaydilar. Keyingi yillardagi ilmiy-pedagogik adabiyotlarda talabalar va o’quvchilarning siyosiy madaniyatini oshirish muammosi; umumta’lim maktabi sharoitida fuqarolik jamiyati qadriyatlarini shakllantirish yo’llari muhokama qilinadi, o’quvchilarni ma’naviy-axloqiy qadriyatlarga yo’naltirishning pedagogik shartlari, maktab o’quvchilari va talabalarining fuqarolik tarbiyasi uchun shart-sharoitlar belgilanadi, o’rganiladi. Bo’lajak o’qituvchilarning siyosiy madaniyatini shakllantirish muammosi maxsus tadqiq etilmagan. Ayni paytda jamiyatning ma’naviy kamolotini belgilab beruvchi yosh avlod qiyofasi o’qituvchining madaniyat darajasi, jumladan, uning siyosiy madaniyati darajasi, fuqarolik pozitsiyasi, dunyoqarashi kengligi bilan bog’liq. Adabiyotlar tahlili va tadqiqot metodologiyasi. Yoshlar muammolarini ilmiy-nazariy jihatdan o’rganishda AQSH olimlaridan Genri Gerouks va Mayk A. Meyls, nemis tadqiqotchilaridan I.S.Kon va Karl Mangeymlarning izlanishlari nazariy metodologik asos vazifasini o’taydi. Shuningdek, A.Lukov, A.Rudakov, P.I.Babochkin, A.D.Plotnikov, S.A.Bikov, L.A.Juravleva, O.I.Ivanov, I.G.Vasilьev, S.N.Ikonnikov, A.I. Kovaleva, V.V.Nexaev, G.V.Kupriyanova, V.I.CHuprov, 44 SCIENCE AND INNOVATION IN THE EDUCATION SYSTEM International scientific-online conference Yu.Zubok singari postsovet makoni olimlari tomonidan yoshlar sotsiologiyasi, ularning axloqiy va estetik qarashlari, yoshlar siyosati amaliyoti, jamiyat rivojiga yoshlar tashkilotlarining ijobiy va salbiy ta’siri masalalari, yoshlar orasidagi destruktiv g’oyalar mazmuni, yoshlarni jamiyat faoliyatiga jalb etish, shuningdek, yosh oilalar muammolari tadqiq qilingan. Dеmоkrаtik jаmiуаt rivоjlаnishidа mа’nаviу уаngilаnishlаr mаsаlаsining аdоlаtli jаmiуаt bаrpо еtish hаqidаgi jihаtlаri Shаrq vа G’аrb tаmаddunigа уirik hissа qо’shgаn аllоmаlа Zаrdusht, Kоnfusiу, Suqrоt, Аristоtеl, Fоrоbiу, IbnSinо, Bаhоuddin Nаqshbаnd kаbi mutаfаkkirlаrning, уirik dаvlаt аrbоblаri Аmir Tеmur, Аlishеr Nаvоiу vа Bоburlаrning qаrаshlаridа аks еtgаn. Milliу tаrаqqiуоt vа mа’nаviу уаngilаnishlаrgа dоir turli qаrаshlаr jаdid mutаfаkkirlаri Bеhbudiу, Fitrаt, Аbdullа Аvlоniу, Munаvvаrqоri аsаrlаridа аlоhidа mаvzu sifаtidа о’rgаnilgаnligini qауd еtish mumkin . Mаmlаkаtimizdа dеmоkrаtik jаmiуаt rivоji v аmа’nаviу уаngilаnishlаr jаrауоnlаrining о’zаrо diаlеktik аlоqаdоrligi, mа’nаviу islоhоtlаrning tub mоhiуаtini осhib bеrishgа dоir qаrаshlаr M. Qurоnоv, N. Jо’rаеv, Q. Nаzаrоv, I. Еrgаshеv, N. SHеrmuhаmеdоvа, А. Еrkаеv, S. Оtаmurоtоvlаrning dеmоkrаtik tаrаqqiуоt vа mа’nаviу rivоjlаnishning аlоqаdоrligigа оid fikr–mulоhаzаlаr F.X. Уo’ldаshеvа, M.Q. Nоrmurоtоvа, R.I. Nоrliеv, R.R. Rо’ziеvа, H.А. Аxmеdоv kаbi tаdqiqоtсhilаr ilmiу ishlаridа kuzаtilаdi. Muhokama. “Yoshlar siyosiy madaniyatini shakllantirish va rivojlantirish xar qanday taraqqiyot yo’lidan borayotgan davlat uchun muhim vazifalardan biri hisoblanadi. Chunki, davlat taraqqiyotining bir bosqichdan ikkinchisiga o’tishida kechagi avlod yaratgan moddiy va ma’naviy ne’matlarni bugungi avlod davom ettirishi, rivojlantirishi va yuqori bosqichga ko’tarishi taqozo etiladi”. Yana ham aniqroq qilib aytganda, mamlakat taraqqiyotining bugungi va ertangi istiqboli yoshlarning qanday tarbiya olishiga bogliq. Ular nafaqat mehnat resurslari, shu bilan birga ajdodlar davomchilari, ularning vorislari, mamlakat manfaatlarini himoya qilish, uning nufuzini yanada oshirish ular zimmasida. Agar bu murakkab vazifalaridan kelib chiqiladigan bo’lsak, yoshlar siyosiy madaniyatini shakllantirish va uni doimo takomillashtirishning ikkita: ichki va tashqi ehtiyojlari mavjudligi ayon bo’ladi. Uning birinchisi — mamlakatning barqaror rivojlanishi bilan bog’liq bo’lgan barcha iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy va ma’naviy-ma’rifiy sohalarni izchillik bilan taraqqiy etish vazifalari. Bu vazifalarni amalga oshirish nafaqat yoshlarning bunyodkorlik yo’lidagi fidoiylik ko’rsatishi, shu bilan birga ularning siyosiy ongi va siyosiy madaniyatining mavjud taraqqiyot bosqichiga qay darajada javob berishiga bog’liq. Jamiyat turli sinflar, 45 SCIENCE AND INNOVATION IN THE EDUCATION SYSTEM International scientific-online