LINTER MASHINASINING ISHCHI SILINDRI VA HAVO QUVURIGA O‘RNATILGAN ALOHIDA HAVO BERUVCHI QURILMA ORASIDAGI HAVO OQIMINING HARAKATINI ANIQLASH.

Аннотация

Ushbu ishda paxta chigitini linterlashda foydalaniladigan linter mashinasining ishchi silindri va havo quvuriga o‘rnatilgan alohida havo beruvchi qurilma orasidagi havo oqimi harakatining taxlili keltirilgan Kalit so‘zlar: linter mashinasi, chigit, momiq, linter batareyasi, arra tishi, havo quvuri, dinamik bosim, statik bosim. Jahonda paxtaga dastlabki ishlov berish yangi texnika va texnologiyalarini ishlab chiqish, ilmiy asoslarini yaratish doirasida keng qamrovli ilmiy-tadqiqot ishlari olib borilmoqda. Bu borada, jumladan paxta tozalash korxonalarining asosiy mashinasi hisoblangan linter mashinalarining ishlash jarayonini avtomatlashtirish, ish unumdorligini oshirish, ishchi kamerani resurstejamkor qismlar bilan jihozlash, mashinaning ekspluatatsiya ishonchliligini takomillashtirish, ishlab chiqarilayotgan chigit va momiqni tabiiy sifatini saqlab qolish muhim ahamiyat kasb etmoqda. Shu bilan birga linterlash texnologik jarayonida asosiy omil bo‘lgan momiqni arra tishidan to‘liq ajratib olish xisobiga chigit va momiq bo‘yicha ish unumdorligini oshirish va energiya sarfini kamaytirish zarur hisoblanadi [1]. Nazariy taxlillar uchun mavjud linter mashinalar batareyasining havo kameralarini bir o‘qda joylashgan deb qabul qilib olamiz. Koordinata boshini linter mashinalar batereyasining havo quvuri kamerasini boshlanish qismi kesimiga qo‘yib, o‘qini kamera markaziy chizig‘i bo‘ylab yo‘naltiramiz. Havo quvuri kamerasi ko‘ndalang kesimi qonuniyatiga ko‘ra o‘zgaradi deb qabul qilamiz, uning istalgan kesimidagi harakat parametrlari: havo tezligi - (0 indeksi), kamerani kesimida harakatlanayotgan tezligi ega bo‘lgan havo oqimi ta’sir ko‘rsatayotgan bo‘lsin (1-rasm). 89 0 x S  s ( x ) u (x) 0 u 0 0 x  0 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference 1-rasm: Linter mashinasi batareyasining havo quvuridagi havoning harakati Akademik X.A. Raxmatulin modeliga ko‘ra, havo quvuri kamerasidan o‘tuvchi havo oqimi komponentlarini bir o‘lchamli harakati tenglamasi va massani saqlanish qonunini quyidagicha yozamiz: (1) , , , (2) bu yerda: , - havo quvuridagi havoning zichligi; -x=L kesimdagi havo quvuri uzunligi bo‘ylab havo zichligi; - aerodinamik qarshilik koeffitsienti; - x=L kesimdagi havoning oxirgi tezligi; , , -havo quvurini kesimidagi havo zichligi va boshlang‘ich tezligi. Havoning tezligini havo quvuri bo‘yicha ish unumidan kelib chiqib topish mumkin: (3) (2) va (3) tenglamalardan havoning havo quvuridagi har bir linter mashinasidan oqib o‘tuvchi tezligi va zichligi quyidagicha aniqlanadi: , , (4) (2) tenlamadan foydalanib (1) tenglamani quyidagi ko‘rinishga keltiramiz: (5) (6) (5) va (6) tenglamalar sistemasidan har bir havo quvurining linter mashinasidagi havo bosimini keltirib chiqaramiz va quyidagini hosil qilamiz: (7) 90 0 u 0 d d u x 0   0(0 0 ) d d p x  k ( u 1  u 0 ) 0 u 0 s  u 0 0 0 0 s 0  c o n s t   0 (0 0 )    m 0 0 0 0 0 m m  (0 0 )  k 0 0 u 1 u 0 0 u 0 0 Q 0 / m 0 0 0 s 0 , u 0 0 Q 0 ( к г / c ) x  0 m s   u  0 0 u 0  1 1 0 m s 00 (0) (0) 0 0 du dp (0) (0)u 0   0 k(u u ) 0 0 dx dx  1 0 0 du dp (0) (0)u 1   1 k(u u ) 1 1 dx dx  1 0 1 dp dx du du (0) (0) k (0)u 0 (0)u 1 ( 0  1 )k(u u ) (u u ), 0 0 dx 1 1 dx   1 0 m(1m) 1 0 0 1 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference (4) tengliklarga ko‘ra, komponentlarni havo quvuridan har bir linter mashinasini istalgan kesimidagi zichligi va tezliklari muhitning g‘ovakligi orqali ifodalanishi mumkin [1, 2]. Havo quvurining kesim yuzasi 0.0294 m2 bo‘lishini inobatga olsak, arrali silindr uzunligi ga teng bo‘ladi va qo‘yidagi formulalar yordamida aniqlash mumkin bo‘ladi. Ya’ni (7) tenglamadan (4) tenglama yordamida havo tezligini chiqarib yuborilgandan so‘ng quyidagi tenglamani qanoatlantiradi: (8) bu yerda: , Komponentlar zichligi , tezligi , (7) va (8) tenglamalar yordamida havo orqali ifodalanadi. Havo quvuri kesim yuzasining arrali silindri uzunligi α ga bo‘lib, va quyidagi formulalar yordamida aniqlaymiz. , (9) Bundan tashqari tavsiya qilinayotgan har bir linter oldiga o‘rnatilgan ventilyatorlar yordamidagi havo oqimini harakati tahlil qilingan. Hisoblash quyidagi parametrlarda bajarilgan: m  0.8gr, 0 91 u 0 0  2 0 m / s , u 1 0  2 ,9 3 m / s , 0 0  1 , 2 k g / m 3  , a  1 . 4 m ,h 1,4m, L  1 5 m , p  2 4 ,6 k g / m 2 ,S 0.0294m2 0 Q 0  1 .1 m 3 / s Qurilgan grafikning taxlili shuni ko‘rsatdiki, dastlabki linter mashinasidagi havo quvurida ventilyatordan chiqayotgan havoning tezligi 20,06 m/s, dinamik bosim 24.6 kg/m2 va statik bosim 180 kg/m2 ga teng bo‘lib, linter mashinalari batareyasining oltinchiga kelib havo quvuridagi tezlik 2.93 m/s ni, dinamik bosim 0.52 kg/m2 va statik bosim 140 kg/m2 gacha tushib ketishi mumkin ekan Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati: 1. Д.У. Мадрахимов, Ф.З.Мамадалиев Линтерлаш жараёнида момиқни арра тишидан ечиб олиш ва пневматик кувурларда ташиш тизимларини такомиллаштириш бўйича изланишларни тахдили. 2. Кама