DUNYOQARASHNI SHAKLLANTIRUVCHI OMILLAR: DIN, MAFKURA FAN

Аннотация

Ushbu tadqiqotda dunyoqarashni shakllantiruvchi uch asosiy omil — din, mafkura va fan — o‘zaro ta’sirda qanday evolyutsiyalashayotganini tahlil qilamiz. Maqsad – O‘zbekiston aholisi, xususan yoshlar ongida bu omillar qaysi nisbatda namoyon bo‘layotganini aniqlash va ularning ijtimoiy-madaniy rivojlanish jarayoniga ta’sirini baholash. Aralashtirilgan uslubda olib borilgan izlanishlarda 2024 yilda respublikaning besh hududida o‘tkazilgan 1200 respondentli sotsiologik so‘rov, 30 ta yarim strukturaviy intervyu hamda o‘quv dasturlarining kontent-tahlili natijalari qo‘llanildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, diniy qadriyatlar axloqiy tamoyillarni mustahkamlasa, mafkura fuqarolik identifikatsiyasini yo‘naltiradi, fan esa tanqidiy tafakkur va innovatsion motivatsiyani rag‘batlantiradi. Mazkur omillar o‘rtasidagi muvozanat barqaror ijtimoiy taraqqiyot uchun zarur bo‘lib, ularni ta’lim siyosatiga integratsiya qilish ilmiy dunyoqarashni chuqurlashtiradi va dogmatik xatarlarni kamaytiradi.