ТУҒМА ИЧАК АНОМАЛИЯЛАРИНИНГ ЭРТА ТАШХИСИ ВА ЖАРРОҲЛИК ДАВОЛАШ УСУЛЛАРИ

Аннотация

This article analyzes the types of congenital intestinal anomalies, methods for their early diagnosis, and effective surgical treatment strategies. The study examined clinical cases of 48 newborns diagnosed with congenital intestinal anomalies in Termez between 2020 and 2024. Diagnostic methods included ultrasound, radiography, and clinical signs. Surgical treatment involved resection with anastomosis and laparoscopic approaches. The results showed that early diagnosis and modern surgical techniques improve prognosis in pediatric patients. Keywords: congenital intestinal anomalies, pediatric surgery, diagnosis, laparoscopy, resection, neonatal pathology, anastomosis, intestinal atresia Kirish: Туғма ичак аномалиялари неонатал даврда учрайдиган ва оғир клиник оқибатларга олиб келувчи патологиялардан бири ҳисобланади. Ичак атрезиялари, мальротация ва Меккел дивертикулари каби аномалиялар кўп ҳолларда янги туғилган чақалоқларда механик тўсиқ, қусиш, қорин дамиши ва мекониум чиқмаслиги каби симптомлар билан намоён бўлади (Stoll et al., 2001). Эрта ташхис ва хирургик аралашувсиз бу ҳолатлар ўлим хавфини анча оширади (Brindle et al., 2012). Диагностикада УТТ, рентгенография, клиник белгилари муҳим ўрин тутади, хирургик даволашда эса резекция-анастомоз ва лапароскопик усуллар самарали деб ҳисобланади (Robertson et al., 2015). Шу мақолада Термиз шаҳрида 2020–2024 йиллар оралиғида ТИА ташхиси қўйилган чақалоқларни клиник таҳлили асосида мазкур патологияларнинг турлари, ташхис усуллари ва самарали жарроҳлик ёндашувлари муҳокама қилинади. Бу тадқиқот болалар жарроҳлигида эрта ва мақсадли даволаш тактикаларини белгилашда илмий ва амалиёт учун аҳамиятли натижаларни тақдим этади. 53 Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research ISSN: 3060-4745 IF(Impact Factor)10.41 / 2024 Volume 2, Issue 6 Усуллар: Тадқиқот давомида 2020–2024 йиллар оралиғида Термиз вилоятидаги болалар ихтисослаштирилган шифохоналарида туғма ичак аномалиялари ташхиси қўйилган 48 нафар янги туғилган чақалоқнинг клиник маълумотлари ўрганилди. Диагностикада қуйидаги усуллардан фойдаланилди: 1. Абдоминал ультратовуш текшируви (УТТ), 2. Рентгенологик текширувлар (контрастли ва декомпрессияли), 3. Лаборатор таҳлиллар, 4. Клиник симптомлар таҳлили. Жарроҳлик усуллари сифатида анъанавий лапаротомия, лапароскопик киришлар ва резекция-анастомоз усуллари таҳлил қилинди. Барча ҳолатларда жарроҳлик амалиётларининг самарадорлиги, асоратлар ва қайта операция эҳтиёжлари қайд этилди. Натижалар (Results) Текширилган 48 бемор орасида қуйидаги турдаги ТИАлар аниқланди: 1. Дуоденал атрезия – 12 ҳолат (25%) 2. Илеумда атрезия – 18 ҳолат (37.5%) 3. Меккел дивертикулит – 7 ҳолат (14.6%) 4. Гироскоп ичаклар (мальротация) – 11 ҳолат (22.9%) Ташхис қўйишда УТТ 79% ҳолатда самарали деб топилди. Энг самарали жарроҳлик усули сифатида резекция + аностомоз 65% ҳолатда юқори клиник самара берди. Лапароскопик усуллар 20% ҳолатда қўлланилиб, тез тикланиш ва кичик жарроҳлик изи билан афзаллик кўрсатди. Асоратлар 8% ҳолатда қайд этилди (асосан, яра инфекцияси ва стома мураккабликлари). 54 Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research ISSN: 3060-4745 IF(Impact Factor)10.41 / 2024 Volume 2, Issue 6 Жадвал 1. Туғма ичак аномалиялари турлари бўйича тақсимот № ТИА тури Ҳолатлар сони 1 Дуоденал атрезия 12 2 Илеумда атрезия 18 3 Меккел дивертикулит 7 4 Гироскоп ичаклар (мальротация) 11 Жадвал 2. Қўлланилган жарроҳлик усуллари № Жарроҳлик усули Ҳолатлар сони 1 Резекция + аностомоз 31 2 Лапароскопик усуллар 10 3 Бошқа (лапаротомия, стома ва ҳ.к.) 7 55 Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research ISSN: 3060-4745 IF(Impact Factor)10.41 / 2024 Volume 2, Issue 6 Жадвал 3. Асоратлар тақсимоти № Аҳвол Беморлар сони 1 Асоратсиз 44 2 Асоратли (яра инфекцияси, стома) 4 56 Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research ISSN: 3060-4745 IF(Impact Factor)10.41 / 2024 Volume 2, Issue 6 Туғма ичак аномалиялари турлари таҳлил қилиниб, 48 нафар янги туғилган чақалоқда аниқланган туғма ичак аномалиялари турлари тақсимотига асосан, Илеумда атрезияси 18 та ҳолат (37.5%) билан энг кўп қайд этилган. Бу ҳолат ичакнинг паски қисмида туғма тиқилишни кўрсатиб, энга муҳим жарроҳлик аралашувини талаб қилади. Дуоденал атрезия 12 та ҳолат (25%) билан иккинчи ўринда. Бу ҳолат кўпинча полигидрамнион ва қорин шишиши билан эрта аниқланади. Гироскоп ичаклар (мальротация) 11 та ҳолатда (22.9%). Бу ротациянинг бузилиши бўлиб, айниқса волвулус хавфи юқори. Меккел дивертикулит эса 7 та ҳолат (14.6%) билан камроқ учрайди, лекин инфекция ва перфорация билан оғирлашиши мумкин. Хулоса қилиб айтганда, энг кўп учрайдиган патология илеумда атрезияси ҳисобланади. Бу жарроҳликдаги эътиборни унинг диагностика ва даволашига қаратиш зарурлигини кўрсатади. Та