KREATIV YONDASHUV ASOSIDA TALABALARNING KOMPOZITSION QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISH

Аннотация

Mazkur maqolada zamonaviy ta'lim tizimida talabalarning kasbiy va shaxsiy xususiyatlarini rivojlantirishda kreativ yondashuvning ahamiyati, uning pedagogik texnologiyalari va metodikalarini qo‘llashning afzalliklari tahlil qilinadi. Kreativ yondashuv asosida kompozitsion qobiliyatlarni rivojlantirish metodikasini takomillashtirish talabalarning ijodkorligi, tanqidiy fikrlash qobiliyati va yangi g‘oyalarni qabul qilish layoqatini oshirishga xizmat qilishi ko‘rsatilgan. Ushbu metodika doirasida pedagogik va psixologik metodlarning uyg‘un qo‘llanilishi, raqamlitexnologiyalarni joriy etish, mustaqilva jamoaviy ta’lim usullaridan foydalanishning o‘ziga xosxususiyatlari yoritiladi. Kalit so‘zlar: kreativ yondashuv, kompozitsion qobiliyat, pedagogik texnologiyalar, ijodkorlik, amaliy faoliyat, refleksiv yondashuv, raqamli vositalar, ta'lim metodikasi, tanqidiy fikrlash, individual ta'lim. Annotation: this article analyzes the importance of the creative approach in the development of professional and personal characteristics of students in the modern educational system, the advantages of applying its pedagogical technologies and methodologies. The improvement of the methodology for the development of compositional abilities on the basis of the creative approach has been shown to serve to increase the creativity, critical thinking ability and the ability to accept new ideas of students. Within the framework of this methodology, the specific features of the harmonious use of pedagogical and psychological methods, the introduction of digital technologies, theuseof independent and collective educational methods are highlighted. Keywords: creative approach, compositional ability, pedagogical technologies, creativity, practical activity, reflexive approach, digital tools, educational methodology, critical thinking, individual education. Zamonaviy ta’limda talabalar kasbiy va shaxsiy xususiyatlarini rivojlantirishda kreativ yondashuv ta’limning pedagogik texnologiyalari va metodikalari bugungi kunda sifat va samaradorlik omilibo‘lib,birqator afzallkilarni namoyon etmoqda. Kreativ yondashuv – bu qandaydir yangi, betakror narsa yarata olish layoqati, badiiy shakl yaratish, fikrlash, g‘oya va yechimga olib keluvchi aqliy jarayon. Shaxsning yangi g‘oyalarni yaratish vaqabul qilishga tayyorligini tavsiflovchi ijodiyqobiliyati ekanligi ko‘rsatilgan. Kompozitsion qobiliyat – bu rang, tasvir, shakl va tekstura kabi vizual elementlarni muvozanatli va uyg‘un san’at asariga joylashtirish qobiliyati demakdir. Bu tomoshabinning kuzatuviniini boshqarish va mo‘ljallangan xabar yoki hissiyotni yetkazish uchun muvozanat, kontrast, birlik va markazlashtirilgan nuqtalar kabi tamoyillarni o‘zichiga oladi. Kreativ yondashuv asosida talabalarning kompozitsion qobiliyatlarini rivojlantirish metodikasini takomillashtirish yangilikka, tanqidiy fikrlashga va o‘zini namoyon qilishga undaydigan muhitni shakllantirishni nazarda tutadi. Ushbu metodologiyani yaxshilash uchun bir nechta strategiyalar www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 15,issue02,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 mavjud va bir qancha texnologiyalar va metodlarni qo‘llash quyidagilarni yuzaga chiqishiga xizmat qiladi: -talabaning o‘quv faoliyati mazmunini belgilash, ta’lim olish usullari va sur’atlari, hamda ilm- fan, texnologiya, muhandislik, san'atni ijodiy muammolarni hal qilish va innovatsiyalarni rag‘batlantirish uchun birlashtirish; - Talabalarning raqamli vositalar imkoniyatlarini kengaytirish uchun san’at kompozitsiyasi dasturlari, raqamli san'at platformalari va boshqa ijodiy texnologiyalardan foydalanish, kompozitsion qobiliyatlarini yuzaga chiqarish vayanada uni rivojlantirish; - talaba tomonidan o‘quv dasturlarini mustaqil ravishda o‘zlashtirish texnologiyalarini onlayn manbalar orqali auditoriyadan tashqarida o‘rganishni osonlashtirish uchun onlayn darsliklar, virtual asboblar va kompozitsiya ilovalariga kirishni ta’minlang, hamda uning muvaffaqiyatsizlik omillarini bartarafetish malakalarini shakllantirish; - talabalarning hamkorlikdagi loyihalari orqali guruh kompozitsiyalari, tengdoshlarning sharhlari va birgalikdagi chiqishlarorqali jamoaviy ishlashni rivojlantirish; -talabaning mustaqil topshiriqlarni olishga bo‘lgan motivatsiyasini oshirish, ko‘nikmalarini tarbiyalash, mutaxassislikkanisbatan mavjud bo‘lgan kognitiv qiziqishlarni rivojlantirish; - talaba shaxsida reflektsiv yondashuv ko‘nikmasini shakllantirish orqali, o‘z-o‘zini o‘rganish, mavjud qobiliyatlarini rag‘batlantirish, o‘z faoliyatiga tanqidiy ko‘z bilan qarashni ratsional omillarni o‘zidamujassamlashtirgan individual jihatlarnishakllantirish; - Professional rassomlar va boshqa ijodkorlarni o‘z tajribalari va usullarini namoyish qilishda shaxsiy yo‘l-yo‘riq va fikr-mulohazalarni taqdim eta oladigan murabbiylar bilan bog‘lash, bu ularga mustaqil loyihalar orqali o‘zqiziqishlari vaehtiroslarini amalga oshirishga imkon b