TA’LIMNI RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA “PEDAGOGIKA TARIXI” MODULINI JADIDLAR MEROSI ASOSIDA O‘QITISH PEDAGOGIK MUAMMO SIFATIDA

Аннотация

Аннотация: В статье подчеркивается актуальность преподавания модуля “История педагогики” на основе джадидского наследия в условиях цифровизации образования. Представлен анализ применения прогрессивных идей современных педагогов в современной образовательной среде, показаны возможности использования цифровых технологий для формирования исторического сознания у учащихся на основе исторического,духовного инаучного наследия Annotation:This article highlights the relevance of teaching the “History of Pedagogy” module based on the Jadid heritage in the context of digitalization of education. It analyzes how the progressive ideas of Jadid educators are being applied in a modern educational environment, and shows the possibilities of forming historical consciousness in students based on historical spiritual and scientific heritage usingdigital technologies. Ilm deb o‘qimoq va yozmoqni yaxshi bilmoq, har bir kerakli narsalarni o‘rganmoqqa aytiladi. Ilm — dunyoning izzati, oxiratning sharofati. Ilm inson uchun g‘oyat oliy va muqaddas birfazilatdir. Abdulla Avloniy Kirish.Zamonaviy ta’lim tizimi jadal raqamlashtirilayotgan hozirgi davrda an’anaviy fanlarni yangi texnologiyalar asosida o‘qitish zarurati ortib bormoqda. Xususan, “Pedagogika tarixi” modulini o‘qitishda tarixiy merosni, aniqroq aytiladigan bo‘lsa, jadidlar pedagogik qarashlarini raqamli vositalar orqali yetkazish dolzarb vazifa sifatida namoyon bo‘lmoqda. Jadidlar g‘oyasi — Yangi O‘zbekiston strategiyasi bilan har tomonlama uyg‘un va hamohang. Bu haqda Shavkat Mirziyoyev 22-dekabr kuni Respublika Ma’naviyat va ma’rifat kengashi yig‘ilishida aytib o‘tdi1. O‘z mohiyat e’tiboriga ko‘ra noyob ijtimoiy-siyosiy fenomen bo‘lgan jadidchilik g‘oyasining shakllanishi va taraqqiyotiga doir dunyoning bir qator mamlakatlarida ko‘plab tadqiqotlar yaratilgan bo‘lsa-da, ushbu harakat namoyandalarining Markaziy Osiyo hududida milliy davlatchilik va mintaqaviy o‘ziga xoslikni, fuqarolik jamiyatining rivojlanishiga qo‘shgan ulkan hissasini konseptual va tizimli asosda atroflicha o‘rganish dolzarb masala bo‘lib qolmoqda. “Mamlakatimiz o‘z taraqqiyotining yangi, yuksak bosqichiga kirayotgan hozirgi paytda bizga jadid bobolarimiz kabi g‘arb ilm-fan yutuqlari bilan birga, milliy qadriyatlar ruhida tarbiya 1 11.12.2023 dagi Sh.M.Mirziyoyevning “Jadidlar: milliy o‘zlik, istiqlol va davlatchilik g‘oyalari” mavzusidagi xalqaro konferensiyadagi nutqi https://president.uz/oz/lists/view/6919 www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 15,issue01,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 topgan yetuk kadrlar suv bilan havodek zarur” Jadidchilik harakati vakillari – Mahmudxo‘ja Behbudiy, Ismoil G‘aspirali, Abdurauf Fitrat, Abdulla Avloniy va boshqalar – zamonaviy pedagogikaning asoschilari sifatida qaraladi. Ularning ilg‘or pedagogik g‘oyalari bugungi raqamli ta’lim muhitida qayta talqin qilinishi, yosh avlod ongiga samarali yetkazilishi muhim hisoblanadi. Yurtboshimiz o‘z nutqlari davomida: “Ma’rifatparvar ajdodlarimizning merosi bugun biz qurayotgan huquqiy demokratik davlat va fuqarolik jamiyati uchun poydevor bo‘lib xizmat qilishi tabiiy. Bu kimgadir yoqadimi yoki yo‘qmi, xalqimiz jadid bobolarimiz ko‘rsatib bergan yo‘ldan og‘ishmay borishi kerak. Chunki ularning g‘oya va dasturlari Yangi O‘zbekistonni barpo etish strategiyasi bilan har tomonlama uyg‘un va hamohangdir”2, — deb ta’kidlab o‘tdi. Mazkur maqolada “Pedagogika tarixi” modulini raqamlashtirish sharoitida jadidlar merosiga tayanib o‘qitishmuammosi pedagogik muammo sifatidao‘rganiladi. Metodologiya.Ta’limni raqamlashtirish sharoitida “Pedagogik tarixi” modulini jadidlar merosi orqali o‘qitish metodikasini takomillashtirish mavzusining pedagogik muammo sifatida qaralishi ushbu tadqiqot natijalariga ko‘ra o‘rganildi. Raqamli ta’lim sohasida ilmiy izlanishlar hozirgi kunda juda keng miqyosda olib borilmoqda. Raqamli ta’lim (digital education) sohasida dunyo bo‘ylab ko‘plab davlatlar, universitetlar va ilmiy markazlar faol izlanishda. Jahon sahnidagi qator mamlakatlarda raqamli resurslardan foydalanishning innovatsion usullari keng joriyetilgan. Jumladan, AQSHning - Stanford, MIT, Harvard kabi universitetlarda raqamli ta’lim platformalari va pedagogikasi bo‘yicha keng ko‘lamli tadqiqotlar olib borilayotgan bo‘lsa, Singapur – ta’lim texnologiyalari va raqamli savodxonlik bo‘yicha yetakchi davlatlardan biri bo‘lib qolmoqda. Innovatsion pedagogika va raqamli ta’lim uslubiyati bo‘yicha- Finlandiya, raqamli infrastruktura va ta’limdagi texnologik integratsiya bo‘yicha- Janubiy Koreya, sun’iy intellekt va raqamli ta’lim vositalarini joriy etishda -Xitoy, masofaviy ta’lim va raqamli ta’lim loyihalari bo‘yicha- Avstraliya, raqamlashtirish bo‘yicha dunyo bo‘ylab nufuzli universitetlar va tadqiqot markazlari ham talaygina. Natijalar. Tadqiqot natijalari quyidagicha: 1. Talabalar “Pedagogika tarixi” moduli doirasida jadidlar merosini raqamli vositalar orqali o‘zlash