Повышение эффективности медико-гигиенического образования при преподавании медицинских наук

Аннотация

In order to improve the effectiveness of medical hygiene education in teaching medical sciences and to effectively convey it to students, it is necessary to use new innovative pedagogical approaches and technologies, to provide students with in-depth knowledge of hygienic rules using practical exercises, simulations and multimedia tools. 12 - 13 March 2025 41 SAMARKAND STATE UNIVERSITY OF VETERINARY MEDICINE, LIVESTOCK AND BIOTECHNOLOGIES “CURRENT PROBLEMS OF SOCIAL AND HUMANITARIAN SCIENCES AND PROSPECTS FOR THE DEVELOPMENT OF THE FIELD OF PHYSICAL EDUCATION AND SPORTS” Keywords: Medical hygiene, simulation, medical, multimedia, teaching methods, interactive, pedagogical approach, effectiveness. Gigiyenik va ekologik ta’lim-tarbiya boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining sog‘lom turmush tarzini shakllantirish va atrof-muhitni asrash bo‘yicha amaliy ko‘nikmalarni rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu ta’lim yo‘nalishlari nafaqat bolalarning jismoniy va ruhiy sog‘lomligini ta’minlaydi, balki ularda ijtimoiy mas’uliyat va ekologik ongni rivojlantiradi. Bugungi kunda globallashuv jarayonlari, iqlim o‘zgarishi va tabiiy resurslarning kamayishi fonida ekologik va gigiyenik ta’limga bo‘lgan talab tobora oshib bormoqda. Shu bois, gigiyenik va ekologik tarbiyani xalqaro standartlarga mos ravishda olib borish zaruratga aylangan. Tibbiy gigiyenik ta’limni samarali o‘tkazishning asosiy maqsadi o‘quvchilarga tibbiy gigiyena asoslarini o‘rgatish, ularga sanitariya va gigiyenik qoidalar, kasalliklar tarqalishining oldini olish usullari haqida aniq va to‘liq tushunchalar berishdir. Gigiyenik ta’limda o‘qituvchi shaxsiy gigiyena qoidalarini o‘rgatishdan tashqari, jamoaviy salomatlikni saqlash borasida ham muhim o‘rin tutadi [1,2]. O‘quvchilarni to‘g‘ri ovqatlanish, sanitariya-gigiyena qoidalariga rioya qilish, qo‘l yuvishning ahamiyati kabi oddiy, lekin juda muhim jihatlarda tarbiyalash zarurdir. Shuningdek, ushbu bilimlarni yosh avlodga etkazish, ularning kelajakda sog‘lom va uzoq umr ko‘rishlariga xizmat qiladi. O‘qituvchi nafaqat teorik bilim berishi, balki o‘quvchilarni bu bilimlarni amaliyotga tatbiq etishga undash uchun o‘zini namuna ko‘rsatishi kerak. Bu borada tabibiy fanlar tibbiy gigiyena asoslarini tushunishda va amaliyotga tatbiq etishda muhim rol o‘ynaydi. Zamonaviy pedagogik yondashuvlar va texnologiyalar yordamida tibbiy gigiyenik ta'limning samaradorligini oshirish mumkin. Buning uchun aktiv o‘qitish metodlarini joriy etish, talabalarni faol ishtirok etishga undash, tibbiy gigiyena haqida bilimlarni faqat nazariy emas, balki amaliyotda ham qo‘llash usullarini ishlab chiqishdan iborat [3,4]. Ekologik va gigiyenik ta’limni samarali tashkil etish uchun o‘qituvchi bir qator yondashuvlarni qo‘llashi zarur. Gigiyenik va ekologik ta’lim-tarbiyani boshlang‘ich ta’lim jarayoniga samarali joriy etish ko‘p qirrali, puxta rejalashtirilgan va bosqichma- bosqich amalga oshiriladigan jarayonni talab etadi. Ushbu jarayonning har bir bosqichi maqsadga erishish yo‘lida muhim ahamiyatga ega bo‘lib, o‘ziga xos vazifalarni bajaradi. Amalga oshirishning bosqichlari orqali o‘quvchilarda gigiyenik va ekologik 12 - 13 March 2025 42 SAMARKAND STATE UNIVERSITY OF VETERINARY MEDICINE, LIVESTOCK AND BIOTECHNOLOGIES “CURRENT PROBLEMS OF SOCIAL AND HUMANITARIAN SCIENCES AND PROSPECTS FOR THE DEVELOPMENT OF THE FIELD OF PHYSICAL EDUCATION AND SPORTS” ongni shakllantirish, shuningdek, ularning atrof-muhitga mas‘uliyatli munosabatini rivojlantirish nazarda tutiladi. Gigiyenik va ekologik ta’lim-tarbiyani boshlang‘ich sinflarda joriy etish bo‘yicha o‘tkazilgan tajriba-sinov ishlari muhim ilmiy va amaliy ahamiyatga ega. Ushbu jarayon davomida olingan natijalar, ularning tahlili va dastur samaradorligi haqidagi xulosalar ta’limning keyingi bosqichlari uchun asos bo‘lib xizmat qiladi. Sinov natijalarining har tomonlama o‘rganilishi o‘quv jarayonini yanada takomillashtirishga imkon beradi. O‘quvchilarga atrof-muhitning muhofazasi, xavf-xatarlar haqida bilim berishda interfaol metodlar, guruhli ishlar va muhokamalar o‘tkazish foydalidir. Bu, o‘quvchilarga o‘z fikrlarini erkin ifodalash, mas'uliyatni o‘z zimmasiga olish imkonini yaratadi. O‘qituvchi o‘zining metodik mahoratini doimiy ravishda oshirib borishi, ekologik va gigiyenik ta’limni zamonaviy, hayotga mos tarzda amalga oshirishi kerak. Ilmiy tadqiqotlar, o‘qituvchilarning ekologik va gigiyenik ta’limga oid metodikasini takomillashtirish zarurligini ta'kidlaydi. Tadqiqotchilar, yoshlarning ekologik va gigiyenik ta'limdagi bilimlarini tizimli ravishda oshirish zarurligini, shuningdek, bu jarayonning o‘qituvchilar tomonidan interaktiv, tajribaviy yondashuvlar bilan amalga oshirilishi lozimligini ta’kidlashadi. Shunday qilib, o‘qituvchining o‘z faoliyatini doimiy ravishda takomillashtirishi va ekologik, gigiyenik ta'limga bo‘lgan talablarni amalga oshirishi ta'lim sifatini yaxshilashga xizmat qiladi [1,4]. Tajriba davomida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida gigiyena va ekologiya bilan bog‘