O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI ADLIYA VAZIRLIGI VA ADVOKATURA O‘RTASIDAGI HUQUQIY MUNOSABATLARNI TAKOMILLASHTIRISH MASALALARI

Аннотация

The purpose of this study is to find solutions to the problems related to the legal status and basic principles of the activity of the Institute of Advocacy, issues of improving legal relations between the Ministry of Justice of the Republic of Uzbekistan and the Bar, ways to improve legal relations between the Ministry of Justice and the Bar, problems in current legislation and their elimination, optimization of relations between the Bar and justice bodies based on foreign experience. Theoretical examination of the problem Issues of improving legal relations between the Ministry of Justice of the Republic of Uzbekistan and the Institute of Advocacy, identification and analysis of problems that hinder the independence of the Bar, development of scientifically based and significant practical proposals on improving legal relations between them. The article identifies existing legal gaps in this area and promotes modern, innovative, and international practice-based approaches to addressing them. Keywords: Ministry of Justice, bar, legal activity, state control, independence of the bar, legal attitude, law office, law firm, bar association, legal consultancy. Kirish (O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va advokatura o‘rtasidagi huquqiy munosabatlarning nazariy-huquqiy asoslari) Tаdqiqоt mаqsаdi vа vаzifаlаri. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi bilan advokatura o‘rtasidagi huquqiy munosabatlarni takomillashtirish masalalari, advokatura institutining haqiqiy mustaqilligini ta’minlash vа fuqаrоlik-huquqiy jihаtdаn himоyа qilish munоsаbаtlаrini ilmiy tаhlil qilish оrqаli uni rivоjlаntirishgа qаrаtilgаn tаklif vа tаvsiyаlаr ishlаb chiqishdаn ibоrаt. Tаdqiqоt mаqsаdidаn kеlib chiqib quyidаgi vаzifаlаrni аmаlgа оshirish bеlgilаb оlingаn: O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va advokatura o‘rtasidagi huquqiy munosabatlarning umumnazariy asoslari va uning ahamiyatini ilmiy-nazariy jihatdan tadqiq etish; O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligining advokatura sohasidagi vakolatlarining umumnazariy asoslari va uning ahamiyatini ilmiy-nazariy jihatdan tadqiq etish; Advokatura institutining konstitutsiyaviy-huquqiy asoslariga oid ilmiy kategoriyalar va doktrinal yondashuvlarning mazmun-mohiyatini ochib berish hamda tegishli ilmiy ta’riflar berish; Advokatura institutining tashkiliy-huquqiy asoslari rivojlanishi bosqichlari va uning o‘ziga xos xususiyatlari bir qator tadqiqotchilar tomonidan tadqiq etilgan bo‘lib, o‘zini o‘zi boshqarish organi tizimini tashkil etish modellari, ularning ahamiyatini o‘rganish va rivojlantirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish; O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va advokatura o‘rtasidagi huquqiy munosabatlarni takomillashtirish va uning asosiy vazifalari tavsifini tahlil etish; advokatlarning kasbiy manfaatlarini himoya qilishning tashkiliy-huquqiy mexanizmini ilmiy tadqiq etish va takliflar berish; O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligining advokatura sohasidagi ayrim vakolatlarini Advokatlar palatasiga o‘tkazish bo‘yicha qonunchilikka takliflarni ichlab chiqish masalalarini tahlil qilish va takliflar berish; O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va advokatura institutining xalqaro va xorijiy advokatlar hamjamiyatlari bilan hamkorligini kuchaytirishga oid masalalarni o‘rganish va takliflar berish; 2 39 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Xorijiy davlatlarda advokatura institutining tashkiliy-huquqiy shakllari, Adliya vazirligi va advokatura o‘rtasidagi huquqiy munosabatlar, qiyosiy-huquqiy jihatdan o‘rganish asosida ularning ijobiy tajriba va amaliyotini milliy advokatura institutiga joriy etish yuzasidan takliflar ishlab chiqish. Mamlakatimizda O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va advokatura o‘rtasidagi huquqiy munosabatlar, bu munosabatlarning tashkiliy-huquqiy asoslarini takomillashtirish mavzusi shu vaqtgacha kompleks ilmiy tadqiq etilmagan. Asosiy qism O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va advokatura o‘rtasidagi huquqiy munosabatlarning nazariy-huquqiy asoslari. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligining advokaturaga oid vakolatlari tahlili O‘zbekiston Respublikasining “Advokatura to‘g’risida” gi qonunining 1-moddasiga ko‘ra, advokatura-huquqiy institut bo‘lib, u advokatlik faoliyati bilan shug’ullanuvchi ayrim shaxslarning mustaqil, ko‘ngilli, kasbiy birlashmalarini o‘z ichiga oladi. Advokatura O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari, ajnabiy fuqarolar, fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarga, korxonalar, muassasalar, tashkilotlarga yuridik yordam ko‘rsatadi, deb belgilangan. Ushbu qonunning 3-moddasiga ko‘ra, oliy yuridik ma’lumotga ega bo‘lgan va advokatlik faoliyati bilan shug’ullanish huquqini beruvchi litsenziyani (bundan buyon matnda litsenziya deb yuritiladi) belgilangan tartibda olgan O‘zbekiston Respublikasining fuqarosi O‘zbekiston Respublikasida advokat bo‘lishi mumkin. O‘zbekiston Respublikas