ONA TILINI O‘QITISHDA METODIK MATERIALLAR YETISHMASALIGI: MUAMMOLAR, SABABLARI VA YECHIMLAR

Аннотация

Ushbu maqolada ona tilini o‘qitishda metodik materiallar va resurslarning yetishmasligi muammosi tahlil qilinadi. Maqola, ta’lim tizimidagi resurslar va metodik materiallarning kamligi o‘qituvchilarning samarali dars o‘tkazishiga to‘sqinlik qilayotganini, shuningdek, o‘quvchilarning ona tilini to‘g‘ri o‘zlashtirishda yuzaga kelayotgan qiyinchiliklarni ko‘rsatadi. Metodik materiallarning eskirganligi, yangi pedagogik usullarni qo‘llash imkoniyatlarining cheklanganligi, hamda zamonaviy texnologiyalarning yetarli darajada joriy etilmasligi muammoning asosiy sabablari sifatida taqdim etiladi. Shuningdek, maqolada bu muammoni hal qilish uchun zamonaviy metodik materiallar ishlab chiqish, o‘qituvchilarni malaka oshirish, va ta’lim tizimini moliyaviy jihatdan qo‘llab-quvvatlash zarurligi haqida takliflar beriladi. Maqola ona tilini o‘qitishda yuzaga kelayotgan to‘siqlarni bartaraf etish uchun samarali yechimlarni izlashga chaqiradi va ta’lim sifatini yaxshilash yo‘llarini ko‘rsatadi. Kalit so‘zlar: ona tili, metodik materiallar, resurslar, ta'lim tizimi, o‘qituvchilar, didaktik materiallar, pedagogik metodlar, o‘quvchilar, ta’lim sifati, zamonaviy texnologiyalar, metodik qo‘llanmalar, ta’lim muammolari, malaka oshirish, ta'lim jarayoni. Annotation This article analyzes the problem of the shortage of methodological materials and resources in teaching the native language. It highlights how the lack of resources and methodological materials in the education system hinders teachers from conducting effective lessons and presents the challenges faced by students in mastering their native language properly. The article identifies the main causes of the problem, including outdated methodological materials, limited opportunities to implement new pedagogical methods, and insufficient integration of modern technologies. Additionally, the article proposes solutions to address this issue, such as developing modern methodological materials, improving teachers' qualifications, and providing financial support to the education system. The article calls for finding effective solutions to overcome the barriers in teaching the native language and emphasizes ways to improve the quality of education. Keywords: native language, methodological materials, resources, education system, teachers, didactic materials, pedagogical methods, students, education quality, https://scientific-jl.com 3 7 63-son_3-to’plam_Iyun-2025 ISSN:3030- 3 6 1 3 T A D Q I Q O T L A R jahon ilmiy – metodik jurnali modern technologies, methodological guidelines, education problems, professional development, education process. Ona tili har bir xalqning madaniyati, tarixi va kimligini ifodalaydigan muhim vositadir. Bu tilni o‘rgatish nafaqat kommunikativ maqsadlarni, balki o‘quvchilarni vatanparvarlik, milliy qadriyatlar, axloqiy va estetik normalar bilan tanishtirishni ham o‘z ichiga oladi. Ona tili ta’limi, shubhasiz, har bir millatning ta’lim tizimida alohida o‘rin tutadi, chunki bu orqali yosh avlodning ma'naviy, axloqiy va ilmiy bilimlari shakllanadi. Ammo, bu jarayonni samarali tashkil etish uchun to‘g‘ri metodik materiallar va resurslar zarur. Bugungi ta’lim tizimida ona tilini o‘qitish uchun kerakli metodik materiallar va resurslarning yetishmasligi, o‘quvchilarning tilni o‘zlashtirish jarayonini sezilarli darajada murakkablashtiradi. Kitoblar, qo‘llanmalar, didaktik materiallar va texnologik vositalarning yetishmasligi o‘qituvchilarning darslarni samarali o‘tkazish imkoniyatlarini cheklaydi, o‘quvchilarning faol ishtirokini ta'minlash va ta’lim sifatini oshirishdagi salohiyatini kamaytiradi. Bunday holat esa nafaqat ona tilining o‘rganilishini, balki butun ta’lim tizimining sifatini pasaytiradi. Metodik materiallarning kamligi va eskirganligi o‘qitishning zamonaviy usullari va texnologiyalariga moslashishni qiyinlashtiradi. O‘qituvchilar, ayniqsa, yangi va ilg‘or pedagogik metodlarni qo‘llashda qiynalishadi, chunki ularni qo‘llab- quvvatlaydigan resurslar mavjud emas. Shu bilan birga, o‘quvchilar ona tilini o‘rganishda to‘g‘ri yo‘nalish olishlari uchun turli metodik materiallar zarur. Ammo, ta’lim tizimida resurslar va materiallarning yetishmasligi bu jarayonni to‘siq qiladi, natijada ona tilining o‘zlashtirilishi sekinlashadi, bu esa tilning rivojlanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Bu masala, ayniqsa, ayrim hududlardagi maktablar uchun yanada jiddiyroqdir, chunki bu yerda resurslarga bo‘lgan talab yanada ortadi. Bundan tashqari, yosh o‘qituvchilar o‘z tajribasining yetishmasligi tufayli eski metodlarga yopishib qolishadi va bu ta’limda yangilanishni qiyinlashtiradi. Shu sababli, ona tilini o‘qitish jarayonini samarali tashkil qilish uchun zarur metodik materiallar va resurslarga bo‘lgan ehtiyoj kundan-kunga ortib bormoqda. Bunday holatni bartaraf etish, nafaqat ta’lim tizimining sifatini oshirish, balki ona tilining o‘zligini saqlash va uni kelgusi avlodlarga muvaffaqiyatli yetkazib berish uchun muhimdir. Shuning uchun, ona tilini o‘qitishda metodik material