К содержанию
РецензированоUZ2025

YOSHLAR PSIXOLOGIYASIDA - NOTO‘LIQ OILANING TA’SIRI

SCIENCE SHINE · Raxmonova Nargiza Umedjonovna · Saidov Azamat Ismoilovich taqrizi ostida · FAMILY ON YOUNG · Rakhmonova Nargiza Umedjonovna

Свет науки · 1 · 2025

Аннотация

Ushbu maqolada noto‘liq oilada voyaga yetgan yoshlarning psixologik rivojlanishiga oilaviy omillarning ta’siri nazariy jihatdan tahlil qilingan. Noto‘liq oilaning turlari, ularning psixologikoqibatlariva yoshlarning shaxsiy rivojiga salbiy ta’siretuvchi omiillar ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, emotsional barqarorlik, ijtimoiy moslashuv, o‘zini anglash kabi psixologik nazariyalari –Eriksonning psixosotsial rivojlanish nazariyasi, Braunfenbrennerning ekologik tizimlar modeli va Bowlbyning bog‘lanish nazariyasi asosida izohlanadi. Maqolada yoshlarning psixik holatini tushunishva ularni qo‘llab-quvvatlashda psixologik yondashuvlarning ahamiyati ta’kidlanadi. Kalit so‘zlar: Noto‘liqoila, yoshlar psixologiyasi, emotsional barqarorlik, ijtimoiy moslashuv, shaxsiy rivojlanish, psixologik ta’sir, psixologik nazariyalar PSYCHOLOGICAL EFFECTS OF GGROWIING UP IN A SINGLE-PARENT FAMILY ON YOUNG Rakhmonova Nargiza Umedjonovna Master’s degree student of psychology from Samarkand State University named after SHarof Rashidov Annotation: The article presents a theoretical analysis of the psychological impact of single-parent families on youth development. Various types of singlparent families and their potential psychological consequences are examined, with a focus on how these factors affect the emotional stability, social adaptation, and self- perception of adolescenttts. The discussion is grounded in key psychosial development theories, including Erikson’s psychosial development theory Bronfenbrenner’s ecological systems 264 SCIENCE SHINE INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL Issue 11(46), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 25.05.2025 model, and Bowlby’s attachment theory. The article emphasizes the importance of psychological support and individuals from single-parent families navigate developmental challenges. Keywords: Single-parent family, youth psychology, emotional stability, social adaptation, personal development, psychological impact, psychological theories. Zamonaviy jamiyatda oilaviy tuzilmalarning o‘zgarishi, xususan noto‘liq oilalar sonining ortishi yoshlar psixologiyasiga salmoqli ta’sir ko‘rsatmoqda. Noto‘liq oilalarda voyaga yetgan yoshlar ko‘pincha emotsional, ijtimoiy va akademik muammolarga duch kelishai. Ushbu maqolada noto‘liq oilaning yoshlar psixologiyasiga ta’siri nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, noto‘liq oilalarda o‘sayotgan bolalar depressiya, xavotir, tashqi agressiv xatti- harakatlar va moddaga qaramlik kabi psixologik muammolarga moyil bo‘lishadi. Ushbu muammolar ko‘pincha ota-onalarning haddan tashqari bandligi, moliyaviy cheklovlar va ijtimoiy qo‘llab –quvvatlashning yetishmasligi bilan bog‘liq. Eriksonning psixosotsial rivojlanish nazariyasi 28 Erikson o‘zining Identity youth and crisis asarida shaxs rivojlanishining muhim bosqichlari haqida to‘xtatib, yoshlik davrini identifikatsiya va rol chalkashligi orasida kurash deb ta’riflaydi. Bu bosqichda muvaffaqiyatli yakunlasa shaxs o‘zini anglaydi, aks holatda ichki ziddiyatlarga duch keladi. Erik Eriksonning psixosotsial rivojlanish nazariyasiga ko‘ra, inson hayoti davomida sakkizta rivojlanish boosqichidan o‘tadi o‘tadi. Har bir bosqichda muayyan psixosotsial inqirozlar yuzaga keladi. Noto‘liq oilalarda voyaga yetgan yoshlar ayniqsa” identifikatsiya va rol chalkashligi” bosqichida o‘zlarini anglashda qiyinchiliklarga duch kelishi mumkin. Bronfenbrennerning ekologik tizimlar nazariyasi Urie bronfenbrennerning ekologik tizimlar nazariyasi inson rivojlanishini beshta o‘zaro bog‘liqtizimlar orqali tushuntiradi: mikrosistema(oila, maktab ), mezosistema( mikrosistemalar aloqalar), ekzosistema ( ota-onaning ish joyi kabi bilvosita ta’sirlar) makrosistema (madaniyat, ijtimoiy qadriyatlar) va xronosistema (vaqt o‘tishi bilan yuz beradigan o‘zgarishlar). Noto‘liq oilalarda bu tizimlar orasida muvozanatni buzilishi yoshlarning psixologik rivojlanishiga ta’sir qiladi. 29Bronfenbrenner (1979) yildagi o‘zining The ecology of human development experiments by nature and design nomli asarida insonning rivojlanishini turli ijtimoiy tzimlar o‘zaro ta’siri orqali tushuntiriladi. Unga ko‘ra bola rivojlanishida oilaviy muhit va madaniy- 28 Erikson Identity :young and Crisis 29 Bronfenbrenner” theecology of human development: experiments by nature and design’ 265 SCIENCE SHINE INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL Issue 11(46), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 25.05.2025 iqtisodiy omillar ta’sirida shakllanadi. Noto‘liq oilalarda oilaviy tizimning buzilishi yoshlarning psixologikva ijtimoiy moslashuviga ta’sir ko‘rsatadi. Xulosa Noto‘liq oilalarda voyaga yetgan yoshlar ko‘plab muammolarga duch kelishlari mumkin. Erikson, Bronfenbrennner nazariyalari bu muammolarni tushunishga muhim nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi. Yoshlarning sog‘lom psixologik rivojlanishini ta’minlaah uchun ijtimoiy qo‘llab –quvvatlash tizimlarini kuchaytirish va psixologik yordam xizmatlarini kengaytirish zarur. Umuman olganda, noto‘liq oilalarda voyaga yetayotgan yoshlarning psixolog

Доказательный фрагмент

«Ushbu maqolada noto‘liq oilada voyaga yetgan yoshlarning psixologik rivojlanishiga oilaviy omillarning ta’siri nazariy jihatdan tahlil qilingan.»

Образец извлечения

Демо-превью

Ushbu maqolada noto‘liq oilada voyaga yetgan yoshlarning psixologik rivojlanishiga oilaviy omillarning ta’siri nazariy jihatdan tahlil qilingan. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Просмотров
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Single-parent family, youth psychology, emotional stability, social, emotsional barqarorlik, ijtimoiy moslashuv, psixologik nazariyalar, yoshlar psixologiyasi, shaxsiy rivojlanish, psixologik ta’sir, Noto‘liqoila
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники