TARBIYALANUVCHILARNING IJODIY QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISHDA OILA VA MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTI HAMKORLIGI

Аннотация

the article discusses the role and importance of cooperation between the family and the preschool educational organization in the development of creative abilities of preschool children. Information is provided on the creation of a creative environment in the family and preschool educational organization, the joint activities of educators and parents, effective forms and methods. Keywords: creative abilities; cooperation; talent; natural abilities; types of creative activities; free creativity; seminar; training; master class; open day. Mamlakatimizda maktabgacha ta’lim sohasidagi islohotlar bolaning har tomonlama kamol topishiga qaratilgan. Maktabgacha yoshdagi bolalarning ijodiy qobiliyatlarini erta bosqichda rivojlantirish ularning kelgusida mustaqil fikrlay oladigan, yangi g‘oyalar yaratadigan shaxs bo‘lib kamol topishida muhim ahamiyat kasb etadi. Bu jarayonda oila va maktabgacha ta’lim tashkiloti o‘rtasidagi samarali hamkorlik hal qiluvchi omillardan biri hisoblanadi. 233 SCIENCE SHINE INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL Issue 11(46), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 25.05.2025 Maktabgacha yosh – ijodiy qobiliyatlarning yuzaga chiqishi va rivojlanishi uchun eng qulay davrdir. Ijodiy qobiliyat tushunchasi – bu bolaning yangi g‘oyalar yaratish, mavjud muammolarga noan’anaviy yondashish, yangilikka intilish salohiyatini ifodalaydi. O‘zbekiston Respublikasining “Maktabgacha ta’lim va tarbiya to‘g‘risida”gi Qonunida bolaning qonuniy vakillari, ya’ni ota-onalar: bolaning jismoniy sog‘lig‘i, ruhiy holati haqida qayg‘urishi, uning tabiiy qobiliyatlari, ishtiyoqlari va iste’dodlarini rivojlantirish uchun zarur shart-sharoitlar yaratishi; bolaning maktabgacha ta’lim tashkilotlarida maktabgacha ta’lim va tarbiya olishiga ko‘maklashishi yoki uning oilada ta’lim va tarbiya olishini ta’minlashi; oilada bolaning har tomonlama rivojlanishi, ta’lim va tarbiya olishi uchun zarur shart-sharoitlarni ta’minlashi shart[1] ligi ko‘rsatib o‘tilgan. Oila bolaning birinchi tarbiya o‘chog‘i sifatida uning fe’l-atvori, dunyoqarashi va qobiliyatlarining shakllanishida beqiyos o‘rin tutadi. Ota-onalar Oila bolaning birinchi tarbiya o‘chog‘i sifatida uning fe’l-atvori, dunyoqarashi va qobiliyatlarining shakllanishida beqiyos o‘rin tutadi. Ota-onalar bolaga mustaqil fikr bildirish imkonini berish, rasm chizish, she’r yozish, musiqa tinglash kabi ijodiy faoliyat turlariga jalb qilish, unga savol berish va fikrlarini tinglash orqali ijodkorlik muhitini yaratish, ijodiy faoliyatlar uchun qulay va ilhomlantiruvchi muhit tashkil etish kabi yo‘llar bilan ijodiy qobiliyatlarni qo‘llab-quvvatlashlari mumkin. Ijod qilish istagi – bu bolaning ichki ehtiyoji, u unda mustaqil ravishda paydo bo‘ladi va nihoyatda samimiyligi bilan ajralib turadi. Chizish dunyoni anglash va estetik tarbiyaga oid bilimlarni rivojlantirishning eng muhim vositalaridan biridir, chunki u bolaning mustaqil amaliy va ijodiy faoliyati bilan bog‘liq[4, 93]. Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida tarbiyalanuvchilarda ijodkorlikni rivojlantirish maqsadida quyidagi vazifalar amalga oshiriladi: bolalarga erkin ijod qilish imkoniyatini yaratish (rasm, qo‘l mehnati, teatrlashtirilgan o‘yinlar orqali); ijodiy faoliyatlarga bag‘ishlangan mashg‘ulotlar o‘tkazish; bolalarning qiziqishlari va qobiliyatlarini aniqlash va rivojlantirish; rivojlanish markazlari (san’at markazi)da ijodiy faoliyat uchun qulay muhit va shart-sharoitlarni yaratish; tarbiyachilarning innovasion usullardan foydalanishi. “Ilk qadam” davlat o‘quv dasturida MTTning ota-onalar bilan hamkorligi maktabgacha ta’lim sifatining muhim tarkibiy qismlaridan biri ekanligi ta’kidlanib, 234 SCIENCE SHINE INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL Issue 11(46), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 25.05.2025 bolalar rivojlanishining dolzarb masalalari bo‘yicha ota-onalarning malakalarini rivojlantirish va takomillashtirish (seminar, ota-onalar klubi, trening, maslahat, konferentsiya, davra suhbati, pedagogik mehmonxonalar va boshqalar)[3, 13] tavsiya etiladi. Oila va maktabgacha ta’lim tashkiloti hamkorligidagi chora-tadbirlar rejasiga bolalarning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish bo‘yicha ham quyidagi ishlarni amalga oshirish kiritilishi zarur: umumiy tadbirlar: ko‘rgazma, ijodiy kechalar, bolalar ijodi mahsuli namoyishi Ota-onalar “Ota-onalar klubi” ota-onalar uchun bilan faoliyati orqali seminar, master-klasslar, iqtidorli bolalarni ochiq eshiklar kuni hamkorlik qo‘llab-quvvatlash ma’naviy-ma’rifiy suhbatlar va ochiq mashg‘ulotlar I-rasm. Maktabgacha ta’lim tashkilotining ota-onalar bilan hamkorlik shakllari Ota-onalar va tarbiyachilarning o‘zaro hamkorligi va bir-biri bilan ma’lumot almashish uchun imkoniyat yaratadigan faoliyatning turli shakllari va usullari mavjud. MTT bilan ota-onalar o‘rtasida o‘zaro ishonch va o‘zaro tushunishni shakllantirishning qiziqarli shakli – bu bolalarning ota-onalar va tarbiyachilar bilan birgalikdagi turli mavzularda ijodiy ko‘rgazma tashkil etishidir. Kuz yarmarkasi – “Mehrjon”, “Ertakda mehmon bo‘lish”, “Sabzi bu