O‘QUVCHILARDA RASMIY ISH QOG‘OZLARI BILAN ISHLASH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRUVCHI TOPSHIRIQLAR

Аннотация

Ushbu maqola davlat tilida rasmiy ish yuritish qog ‘ozlari va ularni maktab darsliklarida berilishi va yangi va qiziq topshiriqlar asosida o‘quvchilarga o ‘rgatishni ko‘zlovchi masalalar ko‘riladi.Ushbu maqola orqali yoshlarni kelajakda tilga bo ‘lgan mehrini oshirish va albatta davlat tilida ish qog’ozlarini yaxshi yuritishda ko‘makllashadi. Annotation: This article discusses the issues of official business papers in the state language and their provision in school textbooks and teaching students based on new and interesting tasks. This article will help young people to increase their love for the language in the future and, of course, to maintain business papers in the state language well. Tayanch so‘zlar:davlat tilida yuritish, ariza, ma’lumotnoma,til xat ,tushuntirish xati, hujjat. Keywords: keeping in the state language, application, reference, language letter, explanatory letter, document. Bugungi kunda jamiyatda hujjatlar bilan ishlash madaniyatiga bo‘lgan ehtiyoj ortib bormoqda. Har qanday tashkilotda yoki hayotiy faoliyatda rasmiy ish yuritish – insonning savodxonligi, mas’uliyati va davlat tiliga hurmatining ifodasi sifatida qaraladi. Shu bois maktab ta’limida o‘quvchilarda rasmiy ish hujjatlari bilan ishlash ko‘nikmalarini shakllantirish muhim vazifalardan biridir. Ayniqsa, ariza, tilxat, tushuntirish xati, ma’lumotnoma kabi hujjat turlarining mazmuni, tuzilishi va yozilish tartiblarini o‘rgatish orqali o‘quvchilarni amaliy hayotga tayyorlash mumkin. Davlat tilida ish yuritish madaniyatini shakllantirish esa nafaqat tilga hurmatni oshiradi, balki huquqiy ongni yuksaltirishda ham katta ahamiyatga ega. Ushbu maqolada o‘quvchilarda rasmiy ish qog‘ozlari bilan ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirishga qaratilgan topshiriqlar tahlil qilinadi va ularning ta’limiy ahamiyati yoritiladi. Barchamizga ma'lum bo‘lgan va hozirda ham foydalanib kelayotgan hujjatlarimiz oldin qanday bo‘lgan va hozir qanday degan savollar sizni va albatta barchaga qiziq. Hozirgi kunga kelib u rivojlandimi yoki hali ham o‘sha doimiy va tarixiy hujjatlardan foydalanmoqdamizni bunga javoblar bir muncha ko‘p. Insoniyat paydo bo‘lganidan so‘ng nechi asrlar o‘tib asta sekin ularning o‘z tillari paydo bo‘ldi. https://scientific-jl.com 6 3 46-son_3-to’plam_Iyun -2025 ISSN:3030-3621 Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi So‘ngra esa ularning qonun qoidalari va albatta hujjatlari. O‘zbek tilining izohli lug'atida “Hujjat” so‘ziga quyidagicha izoh beriladi: "Hujjat” bo‘lgan yozuv va suratlar, asar yoki adabiyot ma’nosini ham ifodalaydi. arabcha so‘z bo‘lib, qayd qilish, tasdiqlash ma’nosini bildiradi. Shuningdek, u ijtimoiy tarixiy ahamiyatga ega.O‘tmishdagi hujjatlar aslida yaqindagina vujudga kelmagan. U qadim davrlarga borib taqaladi. Hozirgi kunda barcha maktab va Oliy o ‘quv yurtlarida davlat tilida rasmiy ish qog‘ozlari bilan ishlash uchun darslik va qo‘llanmalar mavjud. Elektron portallar orqali rasmiy ish hujjatlari ham hozirda elekron tarzda qabul qilinmoqda ammo ularni to‘g‘ri yozishni bilamaslik bir muncha qiyin holatga solishi mumkin foydlanuvchilarni. Shuning uchun maktab darsliklarida o‘quvchilarni hayotiy tajribsini oshirish va rasmiy ish hujjatlarini bilishlari uchun alohida rasmiy ish qig ‘ozlari mavzu tariqasida berilgan.2019-yil nashr etilgan 9-sinf darsligida “Ish qog‘ozlari bilan ishlash” mavzusi berilgan. Mavzuda :tushuntirish xati, ariza kabi rasmiy ish hujjatlari ustida topshriqlar berilgan. Mavzu yuzasida qoida ham berilgan “Arziza, bildirishnoma, tilxat, tushuntirsh xati, bayonoma, ishonchnoma va shu kabi hujjatlar rasmiy uslubda yoziladi: -deya. Rasmiy ish hujjatlari bilash mavzusi 6-sinf 2022-yil nashr etilgan darslikda ham berilgan. Unda “Soliqlarni to‘lab borasizmi “ mavzusida topshiriqlar va soliq turlari keltirilgan. Ushbu mavzular orqali o‘quvchilar soliq hujjatlari va rasmiy hujjatlarini o‘rganitiladi. Quyidagi topshiriqlar orqali o‘quvchilar rasmiy hujjatlarni yanada yaxshi o‘zlashtirishadi. 1-topshiriq Berilgan hujjat qismlarni moslashtiring. Men onamning qattiq betobligi sababli o‘n kun davomida darslarga Ariza kela olmadim. Meni ingliz tili chuqurlashtirib o‘qitiladigan 9”A” sinfiga Tushuntirish xati o‘tkazishingizni so‘rayman Ushbu berildiki Qosimov Mirjalol ushbu maktabda o‘qiydi Tilxat Men Tursunboyev Zuxriddin ushbu 200$ dollar pulni Qosimov M dan Ma’lumotnoma oldim qaytarish sharti bilan Ushbu topshriqni o‘quvchilar hujjat turlari va ularning bosh qismlarini moslashtishlari lozim.Ushbu topshiriq orqali o‘quvchilarni o‘qib tushunish ko‘nikmalari rivojlantiriladi. 2-topshiriq Quyidagi hujjat parchalarini o‘qing va ularning to‘g‘ri (T)yoki noto‘g‘ri(N) yozilganini belgilang. Sababini izohlang. Gaplar To‘g‘ri Noto‘g‘ri https://scientific-jl.com 6 4 46-son_3-to’plam_Iyun -2025 ISSN:3030-3621 Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi Biron-bir masala bo‘yicha yakka tartibda yoki jamoa bo‘lib og‘zaki yoki yozma murojaat va shikoyat qilish ariza deyiladi. Bunday matn bir nusxada tayyorlanadi, rahbar yoki mas’u