К содержанию
РецензированоRU2025

RETURN OPERATORI VA FUNKSIYADAN NATIJANI QAYTARISH. FUNKSIYANI BOSHQA FUNKSIYANING TURI, PARAMETRI VA NATIJASI SIFATIDA ISHLATILISHI

NATIJASI SIFATIDA ISHLATILISHI · Isroiljon Tojimamatov · No‘monova Qoriyaxon Mo’sinjon qizi

Современное образование и развитие · 2025

Аннотация

В данной статье подробно и системно рассматривается одна из ключевых концепций программирования — оператор return. Раскрыты его роль в функциях, порядок работы, синтаксис, возможность возврата нескольких значений, а также использование функций в качестве параметров или результатов других функций. Основные понятия подкреплены практическими примерами на языке программирования Python. Статья представляет собой полезное теоретико-практическое пособие для студентов и программистов, изучающих основы программирования. Выпуск журнала №-27 Часть–4_Июнь –2025 185 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT Ключевые слова: оператор return, функции, возврат значения, функция как параметр, функция как результат, язык программирования Python, функциональное программирование, возврат кортежей, замыкание (closure), условный return Annotation: This article provides a comprehensive and structured explanation of the return operator, one of the fundamental concepts in programming. It explores its role within functions, syntax, operational flow, returning multiple values, and how functions can be used as parameters or returned from other functions. Key concepts are reinforced with practical examples in the Python programming language. The article serves as a valuable theoretical and practical guide for students and developers learning the fundamentals of programming. Keywords: return operator, functions, value return, function as parameter, function as result, Python programming language, functional programming, tuple return, closure, conditional return Python dasturlash tilida funksiyalardan foydalanish uchun, albatta, funksiyalarni dastur tarkibida alohida yozilish kerak. Funksiyalar python tilining ixtiyoriy joyida yozilishi mumkin. Funksiyalar dasturchi ishini juda yengillashtiradi. Funksiyalar yordamida programma modullashadi, qismlarga bo‘linadi. Bu esa keyinchalik dasturni rivojlantirishni osonlashtiradi. Dastur yozilish davrida hatolarni topishni yengillashtiradi. Funksiya tarkibiga kiritilishi kerak bo‘lagan o‘zgaruvchi argumentlar, albatta, qavs ichida vergul bilan ajratilib yozilishi kerak. Funksiya tanasini tasvirlash jarayoni ikki qismdan iborat bo‘ladi, ya’ni funksiya sarlavhasi va funksiya tanasidan iborat bo‘ladi. Funksiya tanasini tasvirlash jarayonida funksiya sarlavhasidan keyin nuqtali vergul qo‘yilmaydi va def xizmatchi so‘z orqali boshlanib, natija return xizmatchi so‘zidan keyin probel bilan yoziladi. Funksiya tanasini dastur tarkibiga yozishda funksiyaga murojaat qilishdan bir qadam oldin ixtiyoriy joyda yozish mumkin, murojaatdan keyin yozilsa dastur xatolik qaytaradi. Funksiya tanasi tarkibi yozilishida xuddi boshqa dastur tuzilishi kabi unda ishlatiladigan o‘zgaruvchilar e’lon qilinadi, buyruqlar nuqtali vergul yordamida Выпуск журнала №-27 Часть–4_Июнь –2025 186 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT ajratilish shart emas. Funksiyalarni python dasturlash tilida yozilish jarayonining umumiy ko‘rinishi quyidagicha bo‘ladi: def ( ): funksiya tanasi return natija Misol. Python dasturlash tilida ikki sonning yig‘indisini hisoblash uchun yig() fuksiya yarating va unga murojat qilishni tasvirlang. def yig(a,b): y=a+breturn y a=input('a=') b=input('b=') a=int(a) b=int(b) z=yig(a,b) 87 print(z) =========== RESTART: C:\Users\User\Desktop\ 1.py ============= a=10 b=2 12 >>> return operatori — bu funksiya bajarilgandan so‘ng natijani tashqariga chiqarish, ya’ni funksiyani chaqirgan joyga qiymat yuborish uchun ishlatiladigan maxsus buyruqdir. Agar funksiya ichida return operatori mavjud bo‘lsa, u bajariladi va natija qaytariladi. Agar u bo‘lmasa, funksiya avtomatik tarzda Noll qiymatini qaytaradi return operatorining sintaksisi def funksiya_nomi(parametrlar): # amallar Выпуск журнала №-27 Часть–4_Июнь –2025 187 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT return natija return ning o‘zidan keyin istalgan turdagi qiymat, ifoda, o‘zgaruvchi yoki obyekt bo‘lishi mumkin. return operatorining asosiy vazifalari Natijani tashqi muhitga uzatish Funksiya bajarilgach, return orqali biror qiymat qaytariladi va u chaqiruvchi tomonidan ishlatilishi mumkin. def kvadrat(x): return x * x a = kvadrat(5) # a ga 25 qiymati yoziladi Funksiyani to‘xtatish return funksiyani bajarishni shu joyda to‘xtatadi. Undan keyingi kodlar ishlamaydi. def test(x): if x > 0: return "Musbat" print(" ") Shartli qaytarish (conditional return) def bahola(ball): if ball >= 90: return "A" elif ball >= 80: return "B" else: return "C" Bir nechta qiymatni qaytarish Python tilida return orqali bir nechta qiymat ham qaytarish mumkin. Ular avtomatik tarzda tuple (to‘plam) sifatida qaytariladi. def hisoblansin(a, b): return a + b, a * b Выпуск журнала №-27 Часть–4_Июнь –2025 188 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT yigindi, ko‘paytma = hisoblansin(3, 4) print(yigindi) # 7 print(ko‘paytma) # 12 return operatorining foydaliligi -Kengaytirilgan matematik amallarni modullashtirishda -Ma'lumotlarni qayta ishlash va filtrlashda -Ko‘p bosqichli algoritmlarda oraliq natijalar

Доказательный фрагмент

«В данной статье подробно и системно рассматривается одна из ключевых концепций программирования — оператор return.»

Образец извлечения

Демо-превью

В данной статье подробно и системно рассматривается одна из ключевых концепций программирования — оператор return. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Просмотров
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
return operator, functions, value return, function as parameter, funksiyalar, natija sifatida funksiya, return operatori, parametr sifatida funksiya, closure, funktsional dasturlash, shartli return., qiymat qaytarish, Python dasturlash tili, tuple qaytarish
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники