RAQAMLI SAVODXONLIKNI RIVOJLANTIRISHDA GAMIFIKATSIYA USULLARINING KASBIY TA’LIMDAGI O‘RNI

Аннотация

Ushbu maqola kasbiy ta'limni rivojlantirishda raqamli axborotlarning o‘rnini tahlil qiladi. Raqamli texnologiyalar va axborot resurslari ta'lim jarayonini yanada samarali, qiziqarli va interaktiv qilishda muhim rol o‘ynaydi. Maqolada raqamli axborotlarning ta'lim metodologiyasini diversifikatsiya qilish, o‘quvchilarning qiziqishini oshirish, interaktiv o‘qitish imkoniyatlarini yaratish, masofaviy ta’limni amalga oshirish, axborotga kirish imkoniyatlarini kengaytirish, o‘qituvchilarning kasbiy rivojlanishini qo‘llab-quvvatlash, baholash va tahlil qilish jarayonlarini osonlashtirish kabi jihatlari ko‘rib chiqiladi. Kalit so‘zlar: raqamli axborot, zamonaviy ta’lim, asosiy faktor, kasbiy rivojlanish, ta’lim sifati, resurs. Raqamli texnologiyalarni rivojlanishi taʼlimga yondashuvlarni oʼzgartirmoqda. Zamonaviy umumtaʼlim maktabi zamonaviy hayotning barcha talablariga va raqamli jamiyatda zamonaviy hayot uchun zarur boʻlgan raqamli texnologiyalardan foydalanish boʻyicha yangi bilim, koʻnikma va raqamli koʻnikmalarni rivojlantirishga toʻliq javob beradigan darajada boʻlishi kerak. Raqamli texnologiyalarni rivojlantirish zamonaviy ta’limning asosiy vazifalaridan biri bo‘lib, ta’lim va o‘qitish sifatini oshirish, uzluksiz o‘qituvchilar ta’limini o‘zgartirishdagi eng muhim qadam bo‘lib hisoblanadi. Yangi texnologik inqilob sunʼiy intellekt, robototexnika va virtual haqiqat kabi raqamli texnologiyalarning keng tarqalishiga olib keldi. Raqamlashtirishning bunday surʼatlari aksar insonlarning raqamli muhit vositalarini qoʻllash sohasidagi malaka va koʻnikmalarini rivojlanishini oshiradi. Aynan shundan raqamli savodxonlik, zamonaviy insonning raqamli koʻnikmalarini rivojlanish masalalari ayniqsa professional muhitda dolzarb boʻlib bormoqda. Zamonaviy texnologiyalaming rivojlanish holati birinchi navbatda jamiyatning intellektual salohiyatiga, ya'ni ta'lim sohasining rivojlanishiga bog‘liq. Ta'lim mazmuni va sifat masalalari ustuvor yo‘nalish sifatida qaralmoqda. Dunyoning 159 SCIENCE SHINE INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL Issue 11(46), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 25.05.2025 rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlarida ta'limni axborotlashtirishga alohida e'tibor qaratilmoqda. Ta'limni rivojlantirish, uning samaradorligini oshirish yo‘llari qaralmoqda, ta'limda yangi axborot texnologiyalarini joriy etishga alohida e'tibor qaratilgan. Raqamli texnologiya xo‘jalik yuritishning bir zamonaviy shakli bo‘lib, unda ishlab chiqarish va boshqarishning asosiy faktori sifatida raqamli ko‘rinishdagi katta ma'lumotlar majmui va ularni qayta ishlash jarayoni xizmat qiladi. O‘quv jarayonlarida "axborot savodxonligi" yuqori bo‘lgan o‘quvchilarni bilimlarini o‘zlashtirishlari, ma'lumot qidirish va topishlari, o‘quv jarayonlarida qo‘llashda hech qanday qiyinchilikga duch kelmaydi. Shu sababli axborot texnologiyalarini rivojlantirish jamg‘armasi va IT markaz mablag‘lari tomonidan axborot texnologiyalari va informatika fani o‘qituvchilarining birnecha yuzlab nafariga rag‘batlantirishlar yo‘lga qo‘yilmoqda. Mamlakatimiz zamonaviy ta'lim tizimiga o‘tishi va dunyo standartlaridan foydalanishi bugungi kunda ta'limda duch kelyatgan muammolarni bartaraf etmoqda va yangicha yondashuvlarga yo‘l ochmoqda. Xozirgi kunga kelib Oliy ta'limda "Hemis" tizimi joriy etilib, bu talabalarni har qanday sharoitda ham masofaviy (online) yoki an'anaviy (offline) o‘qish imkoniyatini yaratib, professor, o‘qituvchilar uchun ham ancha qulayliklar yaratib, qog‘ozbozlikni kamaytirdi. Barcha davlat ta'lim dargohlarida jumladan nodavlat ta'lim dargohlaridaham Hemis tizimi qadama-qadam yo‘lga qo‘yilmoqda "Raqamli 0'zbekiston-2030" dasturini ishlab chiqish jarayoni qizg‘in davom etmoqda. Raqamli universitetlar ko‘paytirish maqsadida birqancha chet el universitetlari bilan shartnomalar tuzilib, hamkorlik ishlari olib borilmoqdi. Gamifikatsiya Qo‘llanish sohasi Kutilayotgan Kasbiy ta’limga usuli natija ta’siri Reyting tizimi Onlayn dars Raqobat muhiti, Talabalarning platformalari, LMS rag‘batlantirish motivatsiyasi osha- tizimlari orqali faol ishtirok di, davomiylik ku- chayadi Ball to‘plash Testlar, topshiriq- Har bir faoliyatga O‘quvchilarda lar, mashg‘ulotlar baho berish orqali raqamli ishtirokni rag‘bat- ko‘nikmalarni lantirish doimiy takomillashtirishga turtki Belgilar va Platformalardagi O‘zini namoyon O‘quvchilarni sertifikatlar mukofot tizimlari qilish va tan yutuqqa erishish 160 SCIENCE SHINE INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL Issue 11(46), Volume 1 | ISSN 3030-377X | 25.05.2025 olinishni orqali ko‘proq ta’minlash harakatga undaydi Missiyalar / Kurs bosqichlari, Har bir bosqichni Mustahkam va vazifalar modullar bosib o‘tish orqali bosqichma-bosqich tizimli o‘rganish raqamli savod- xonlik shakl-lanadi Simulyatsiyalar / Amaliy mash- Real muhitga ya- Kasbiy ko‘nikma- Rol o‘yinlari g‘ulotlar, virtual qin tajriba orttirish larni raqamli vo- muhitlar sitalarda sinab ko‘- rish imkoniyati Onlayn turnirlar va Jamoaviy darslar, Jamoaviylik, ham- Interaktiv o‘rga- chellenjlar l