YENGIL ATLETIKA VOSITALARIDAN FOYDALANIB YOSH FUTBOLCHILARNING JISMONIY TAYYORGARLIGINI TAKOMILLASHTIRISH DOLZARB MUAMMOLARI

Аннотация

This thesis presents a scientifically grounded analysis of the methodology for improving thephysical fitnessof young footballplayers through theuseof track andfieldtools. Themain objective of theresearch is to develop effective methods forusingathletics tools toenhance thephysical training of 12–14-year-old athletes involved in footballandto implement themin practice. Keywords:physical development, endurance, speed, strength, physical fitness. Kirish. Yosh futbolchilarning umumiy jismoniy rivojlanishida yugurish, sakrash, chidamlilik va tezkorlik kabi yengil atletika elementlari muhim o’rin tutadi. Bugungi kunda futbol bo’yicha yuqori natijalarga erishish uchun sportchilarning ko’p qirrali jismoniy 170 NEW RENAISSANCE 2025 JUNE INTERNATIONALSCIENTIFICANDPRACTICALCONFERENCE VOLUME2|ISSUE6 tayyorgarligi talab etiladi. Shu bois, tadqiqotda futbolchilar uchun moslashtirilgan yengil atletika mashqlarmajmuasi ishlab chiqiladi. Bugungi kunda bolalar va o’smirlar futbolini rivojlantirishda jismoniy tayyorgarlikning samarali usullarini topish muhim vazifalardan biridir. Yosh futbolchilarning to’liq jismoniy rivojlanishi, tezkorligi, chaqqonligi, chidamliligi va kuchli harakatlarga tayyor holatda bo’lishi ularning umumiy sport salohiyatiga katta ta’sirko’rsatadi.Buboradayengilatletikavositalaridan maqsadli va tizimli foydalanish orqali jismoniy tayyorgarlikni samarali oshirish imkoniyati mavjud. Amaliyot shuni ko’rsatmoqdaki, ko’plab futbol to’garaklarida jismoniy tayyorgarlikka yetarlicha e’tibor berilmayapti, ayniqsa yoshlar guruhida umumiy jismoniy tayyorgarlikdagi muvozanatsizlik kuzatilmoqda. Yengil atletika mashqlari orqali futbolchilarning yugurishdagi to’g’ri texnikani o’zlashtirishi, sakrash, harakatdagi muvozanatni saqlash va tezlikdagi harakatlarni aniqboshqarishi mumkin. Dunyoda futbol sport turining yildan yilga rivojlanishi, xalqaro davralardagi musobaqalarda futbolchilardan yuqori mahoratni talab etmoqda. Bu o’z navbatida futbolchilardan majg’ulotlar jarayonida asosan jismoniy tayyorgarlik darajasini oshirish talabini qo’ymoqda. Bunda, yengil atletika vositalri orqali yosh futbolchilarni jismoniy tayyorgarligini oshirish kerak bo’ladi. Bugungi kungacha ushbu o’rganilishi talab qilinayotgan muammo mutaxassislar tomonidan tadqiqotlar keng o’rganilmaganligi, mavzuni dolzarbligini keltirib chiqarmoqda. Jahonda futbolning rivojlanishi jadal suratlarda davom etmoqda, hozirda va kelajakda uni sport olamidagi eng muhim yo’nalishlardan biri sifatida ko’rilishi xam bejizga emas. Jahon kubogi, qit’alararo kuboklar, UEFA chempionlar ligasi kabi xalqaro toifadagi musobaqalar bunga yaqqol misolbo’laoladi. Respublikamizda, futbol eng ommalashgan sport turlaridan biri hisoblanadi va uning rivojlanishiga xukumatimiz tomonidan katta e’tibor qaratilmoqda. Hozirgi paytda milliy terma jamoa Osiyodagi kuchli jamoalardan biri bo’lib, jahon chempionatiga chiqishga harakat qilmoqda. Mamlakatimizda futbolning ommaviyligini yanada oshirish, istiqbolli va iqtidorli futbolchilarni tanlash hamda professional darajada tayyorlashning yangi tizimini yo‘lga qo‘yish uchun yosh futbolchilarni jismoniy tayyorgarligini oshirish uslubiyati bo‘uicha ilmiu tadqiqotlarolibborish muhim ahamiuat kasb etmoqda. 171 NEW RENAISSANCE 2025 JUNE INTERNATIONALSCIENTIFICANDPRACTICALCONFERENCE VOLUME2|ISSUE6 Xulosa. Olib borilgan ilmiy tadqiqotlar taxlili yosh futbolchilarning jismoniy tayyorgarligini shakllantirishda yengil atletika vositalaridan samarali foydalanish muhim ahamiyatga ega ekanini ko’rsatdi. Yengil atletika mashqlari (sprint, sakrash, yugurish, yuklamadagi harakatlar) yosh futbolchilarning tezkorlik, chaqqonlik, kuch hamda chidamlilik kabi jismoniy sifatlarini rivojlantirishdasamaralivositahisoblanadi. Foydalanilganadabiyotlarro‘yxati 1. Mo‘ydinov Maxsudbek Rustambek o‘g‘li, “BELBOG‘LI KURASHCHILARNING KOORDINATSION MASHQLAR YORDAMIDA TEXNIK – TAKTIK TAYYORGARLIGINI TAKOMILLASHTIRISH”. Ta’lim va innovatsion tadqiqotlar jurnali, volum-3, 272-282.Balsevich V.K. Fizicheskaya kultura dlya vsex i dlya kajdogo.- Moskva: FiS, 1988.-208 s.il. 2. Soliyev Sanjarbek Shuhratjon o‘g‘li FUTBOLCHILARNING IRODAVIY SIFATLARINI RIVOJLANTIRISH ORQALI MUSOBAQA OLDI HAVOTIRINI KAMAYTIRISH ResearchBib IF-2023: 11.01/ISSN: 3030-3753 / Volume2Issue 4 3. Mo‘ydinov Maxsudbek Rustambek o‘g‘li. Belbog‘li kurashchilarning texnik va taktik tayyorgarligini takomillashtirish.Qo‘qonDPI. Ilmiy xabarlar jurnali. 2024,4-son. 371-379. 4. mavzu: Improving the effectiveness of physical education lessons for hearing-impaired students using “Motion control XR” equipment Khursanova Rukhsora Olimjon kizi jurnal: Eurasian Journal ofSport Science bet: 33-37 5. Mavzu: ESHITISHIDA MUOMMOSI BO ‘LGAN O‘QUVCHILARNING JISMONIY TAYYORGARLIGINI ANIQLASH VA TAHLIL QILISH Xursanova Ruxsora Olimjon qizi ACTANUUz jurnali 242-244 betlar 6. Mavzu: The role and importance of the principle of continuity in improving the speed ability of 12-14-year-old hearing and speech impaired children Khursanova