О КЛЕЯХ ДЛЯ ДЕРЕВА

Аннотация

This study focuses on the origin, chemical composition, and practical importance of tree gums. Tree gums are secreted from plant tissues upon bark damage, serving as a protective barrier and reserve nutrient source. Particular attention is given to the gums of Astragalus (tragacanth) and apricot trees — their physicochemical properties, composition, and applications. Tragacanth is widely used in pharmaceuticals, while apricot gum finds use in technical and medical fields.The research aims to explore the composition and uses of tree gums and their effective application in industry and pharmacy. Keywords: Tree gum, tragacanth, apricot gum, pathological secretion, polysaccharides, emulsifier, pharmaceuticals. Language: Uzbek Citation: Ismoilov , I., & Muxtorova , F. (2025). ABOUT TREE GLUES. Universal International Scientific Journal, 2(5), 199–203. Retrieved from https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/2250 Copyright © 2025 by author(s) and Scientific Research Publishing Inc. This work is licensed under the Creative Commons Attribution International License (CC BY 4.0). http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Daraxt yelimlari patologik shilliq hosil bo'ladi. Chunki bu faslda tez-tez moddalarning o'simlik to'qimalaridan oqib yog'ingarchilik bo'lishi natijasida daraxt chiqib, po'stloqning yaralangan joyini qoplab, po'stlog'i iviydi, so'ngra shamoldan va kun qotishidan hosil bo'ladi. Bu birikmalar daraxt issig'idan tez qurib, yoriladi. Yorilgan po'stlog'idagi yaralangan joyni berkitib turadi po'stloqdan patologik shilliq modda oqib va mikroorganizmlarning o'simlik tanasiga chiqadi-da, yaralangan joyni «davolaydi» kirib, uni chiritishdan saqlaydi. Bundan (akas, о’rik, shaftoli, gilos va boshqalarda). tashqari yelim o'simlik uchun zaxira oziq Yelim ba’zan buta o'simliklarining modda bo'lib ham xizmat qiladi (astragal po'stlog'ida hayvonlar yetkazgan zarar o'simligida). natijasida ham paydo bo'lishi mumkin Yelim ko'pincha dukkakdoshlar (akas, (astragal turlari). Yelim sun’iy yo'l bilan ham astragal) va ra’noguldoshlar (o'rik, shaftoli, olinishi mumkin. Buning uchun o'simlik olcha, gilos), jiydadoshlar (jiyda), pistadoshlar po'stlog'ini bigiz, pichoq yoki boshqa asbob va boshqa (40taga yaqin) oilalarga kiruvchi bilan tilinadi, natijada yelim oqib chiqadi. buta va daraxtlarda hosil bo'ladi. O'rmonda bo'lib o'tgan yong’indan so'ng ham Daraxt yelimi ko'pincha erta bahorda ba’zi o'simliklarda (tilog'och daraxtida) yelim 200 Universal International Scientific Journal 2025, 2(5) hosil bo'lishi mumkin. (viskozimetrlar yordamida yoki spirt bilan Yelim kimyoviy tarkibiga ko'ra shilliq cho‘ktirib) aniqlash mumkin. moddalarga yaqin turadi. Uni shilliq Yelim tibbiyotda me’da kasalliklarida moddalarning qisman oksidlanishi va o‘rab oluvchi vosita sifatida ishlatiladi. polimerlarga aylanish jarayoni natijasida hosil Farmasevtikada esa xab dorilar hamda bo‘lgan mahsulot deb hisoblash mumkin. emulsiyalar (emulgator sifatida) tayyorlashda Shuning uchun yelim tarkibida polisaxaridlar ishlatiladi. — pentozalar (arabinoza, D-ksiloza va Texnikada yelimni chit bo‘yash, tush, boshqalar) va geksozalar (D-galaktoza, D- siyoh, akvarel bo‘yoqlar, qalam, gugurt va mannoza, L-fukoza va boshqalar)dan tashqari plastmasslar tayyorlashda hamda boshqa qand, yelim kislotalarining kaliy, magniy sohalarda ishlatiladi. hamda kalsiy tuzlari uchraydi. Patologik Tibbiyotda hamda farmasevtika shilliq moddalar o'simlik to'qimalaridan oqib amaliyotida yuqorida ko‘rsatilgan maqsadlar chiqayotganida yo'lda uchragan birikmalar, uchun astragal gal yelimi — tragakant va o'rik masalan: oshlovchi, bo'yoq, mineral moddalar, yelimidan foydalaniladi. fermentlar, uglevodlar, organik kislota va ASTRAGAL YELIMI (TRAGAKANT) boshqalarni o'zi bilan birga olib chiqishi -GUMMI TRAGACANTHAE mumkin. Buning natijasida yelim tarkibi O‘simlikning nomi. Astragal turlari: murakkablashadi. Shu sababli bir tup pahmoq shoxli astragal — Astragalus daraxtdan olingan yelim tarkibi va rangi har xil piletocladus Frein. et Sint., mayda bosh (och sariqdan qo'nghr ranggacha) bo‘ladi. astragal — Astragalus microcephalus Willd. Yelim har xil rang va shaklda hamda va boshqalar; dukkakdoshlar — Fabaceae qattiq bo‘lakchalar holida bo’ladi. Yuqori oilasiga kiradi. sifatli yelim rangsiz yoki och sarg‘ish rangli Yelim hosil qiluvchi astragal turlari bo’lib, o‘ziga xos shirin mazaga ega. U bo‘yi 1m bo’lgan sershox buta. Barglari juft organik erituvchilarda erimaydi. Suvdagi patli murakkab. Bargchalari juda mayda eritmasi yopishqoq kolloid holatda bo’lib, bo’lib,quriganda asosiy barg bandidan kuchsiz kislotali xossaga ega. Yelim spirt to‘kiladi. Asosiy band o‘tkir uchli ta’sirida eritmada cho‘kadi. Yelimning bo’lganidan poyada tikan holida saqlanib kimyoviy tarkibi yaxshi aniqlanmagan. Shu qoladi. Gullari mayda, juft-juft bo’lib, barg sababli u fizik xossasiga qarab (suvda erishiga qo’ltig’iga joylashgan. Gul qismlari qarab) 3 guruhga bo’linadi: kapalakguldoshlarga xos tuzilgan. Meva