ПОНЯТИЕ ИТ-ГРАМОТНОСТИ И ЕЕ РОЛЬ В ДЕЯТЕЛЬНОСТИ РУКОВОДИТЕЛЕЙ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ УЧРЕЖДЕНИЙ

Аннотация

This article presents a theoretical and analytical overview of the concept of IT literacy and its significance in the professional activities of educational institution leaders. In the context of digital transformation, leaders’ IT competencies—including digital management, implementation of innovations, cybersecurity, and digital culture—are becoming increasingly important. Based on international frameworks such as UNESCO’s ICT Competency Framework and the EU’s DigCompEdu, the article emphasizes the impact of IT literacy on the effectiveness of educational governance. The study concludes with strategic recommendations for developing digital competencies among education leaders. Keywords: IT literacy, educational leadership, digital management, digital competence, information security, digital culture, strategic approach, innovation, DigCompEdu, UNESCO. Language: Uzbek Citation: Sotvoldieva , M. (2025). THE CONCEPT OF IT LITERACY AND ITS ROLE IN THE ACTIVITIES OF EDUCATIONAL INSTITUTIONS’ LEADERS. Universal International Scientific Journal, 2(5), 235–237. Retrieved from https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/2258 Copyright © 2025 by author(s) and Scientific Research Publishing Inc. This work is licensed under the Creative Commons Attribution International License (CC BY 4.0). http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Zamonaviy ta’lim tizimi raqamli uzatish bo‘yicha ko‘nikma va malakalarning transformatsiya jarayoniga faol kirib jamlanmasidir [1]. bormoqda. Bunda ta’lim muassasalari Ta’lim kontekstida bu tushuncha rahbarlarining axborot texnologiyalaridan quyidagilarni o‘z ichiga oladi: xabardorligi, ularni samarali boshqaruvda • raqamli vositalardan samarali qo‘llay olish qobiliyati alohida ahamiyat kasb foydalanish, etadi. Shu bois, “IT savodxonlik” tushunchasi • axborot xavfsizligini ta’minlash, bugungi kunda nafaqat pedagoglar, balki • axborot manbalarini tahlil qilish va ta’lim tashkilotlari rahbarlari uchun ham baholash, muhim kompetensiyalardan biriga aylangan. • raqamli etika va kommunikatsiya IT savodxonlik (Information Technology madaniyatini tushunish. Literacy) – bu zamonaviy axborot- Ta’lim muassasasi rahbari — bu nafaqat kommunikatsiya texnologiyalaridan ongli, tashkiliy jarayonlarni boshqaruvchi shaxs, maqsadli va xavfsiz tarzda foydalanish, balki o‘z jamoasini zamon bilan hamnafas axborotni qidirish, tahlil qilish, saqlash va rivojlantiruvchi strategik liderdir. Shunday 236 Universal International Scientific Journal 2025, 2(5) ekan, rahbarning IT savodxonligi quyidagi UNESCO tomonidan ishlab chiqilgan yo‘nalishlarda muhim ahamiyatga ega: ICT Competency Framework for Teachers 1. Raqamli boshqaruvni amalga (ICT-CFT) hamda DigCompEdu (Yevropa oshirish. Elektron hujjat aylanishi, onlayn Komissiyasi) kabi yondashuvlarda rahbarlar platformalar orqali monitoring va tahlil, uchun zarur raqamli kompetensiyalar aniq masofaviy nazorat vositalaridan foydalanish ko‘rsatib o‘tilgan. Ular orasida raqamli rahbarning IT kompetensiyalariga bevosita boshqaruv, innovatsiyalarni joriy etish, bog‘liqdir. axborot xavfsizligini ta’minlash kabi jihatlar 2. Innovatsion texnologiyalarni joriy muhim o‘rin egallaydi [3][4]. etish. Raqamli vositalar (LMS, CRM, AI, Big Xulosa qilib aytganda, IT savodxonlik Data) yordamida ta’lim sifatini oshirish, ta’lim bugungi kunda ta’lim muassasalari jarayonini personalizatsiya qilish rahbarlarining asosiy strategik imkoniyatlari mavjud. kompetensiyasiga aylangan. Raqamli muhitda 3. Kiberxavfsizlik va axborot samarali boshqaruv, ta’lim sifatini oshirish, madaniyatini targ‘ib qilish. Ma’lumotlar xavfsizlik va innovatsiyalarni joriy etishda bu himoyasi, xodimlar va o‘quvchilar uchun kompetensiya muhim vosita hisoblanadi. Shu xavfsiz axborot muhitini yaratish ham sababli, rahbarlar uchun IT savodxonlikni rahbarning IT savodxonligiga tayanadi [2]. rivojlantirishga yo‘naltirilgan tizimli 4. Kadrlar salohiyatini oshirish. Raqamli yondashuvlar, uzluksiz malaka oshirish va kompetensiyalarni rivojlantirish bo‘yicha metodik ko‘mak zarurdir. ichki treninglar tashkil etish, IT-savodli muhit shakllantirish rahbar tashabbusiga bog‘liq. Foydalanilgan adabiyotlar: 1. UNESCO. (2018). ICT Competency Framework for Teachers (Version 3). https://unesdoc.unesco.org (https://unesdoc.unesco.org/) 2. Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological Pedagogical Content Knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017–1054. 3. European Commission. (2017). DigCompEdu: European Framework for the Digital Competence of Educators. 4. Ergashev A.X. (2022). Raqamli texnologiyalar va ta’lim boshqaruvi. Ta’lim va innovatsiyalar ilmiy jurnali, №3. 237