ЗНАЧЕНИЕ ИНТЕГРАЦИИ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА В ПЕДАГОГИЧЕСКОЕ ОБРАЗОВАНИЕ В ВЫСШИХ УЧЕБНЫХ ЗАВЕДЕНИЯХ

Аннотация

В статье обсуждается необходимость интеграции искусственного интеллекта в педагогическое образование в высших учебных заведениях. В частности, подчеркивалось, что знание студентами содержания научных подходов, концепций, теорий, новейшей информации по своей дисциплине является сегодня обязательным требованием как в процессе получения высшего образования, так и в процессе их последующего профессионального развития. Ключевые слова: искусственный интеллект, интеграция, научно-педагогическая деятельность, исследование, научно-исследовательская деятельность, интеллектуально- развивающая. Annotation. The article discusses the need to integrate artificial intelligence into pedagogical education in higher education institutions. In particular, it was emphasized that students’ knowledge of the content of scientific approaches, concepts, theories, and the latest information on their discipline is today a mandatory requirement both in the process of obtaining higher education and in the process of their subsequent professional development. Key words: artificial intelligence, integration, scientific and pedagogical activity, research, scientific research activity, intellectual development. Global rivojlanish oliy ta’limning muntazam ravishda takomillashtirib borishni talab qilmoqda. Bu esa ijobiy o‘zgarishlar asosida Davlat ta’lim standartlari talablariga ham sifat jihatdan o‘zgartirishlar kiritishga zamin yaratadi, barkamol avlodni tarbiyalashning istiqbolli yo‘llarini aniqlash vazifasini qo‘yadi [1]. Oliy ta’limda ilmiy tadqiqot ishlarini samarali tashkil etish texnologiyalari ilmiy va tadqiqot sohasida erkinlikni oshirish, izlanishni soddalashtirish va natijalarni yaxshilash uchun qo‘llaniladigan texnologiyalardir. Bu texnologiyalar foydalanuvchilarga ilmiy tadqiqotni tizimli va tezkor tashkil etish imkoniyatini beradi. Bu texnologiyalardan biri ma’lumotlar bazalari va manbalardan yaxshiroq foydalanish imkoniyatini beruvchi sun’iy intellektning pedagogik jarayonga kirib kelishi bilan bog‘liqdir. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5- oktyabrda “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi farmoni qabul qilingan edi. Hujjatga ko‘ra, “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasini amalga oshirishga qaratilgan qator vazifalar belgilab berilgan [2]. Bugun mamlakatimiz oliy ta’lim tizimida sun’iy intellektdan ta’lim, media, transport, sog‘liqni saqlash, sud va boshqa ko‘plab yo‘nalishlarda foydalanilmoqda. Dunyoda hozircha sun’iy intellekt rivojlanishining aniq salbiy yoki ijobiy tomonlari yaqqol ko‘ringani yo‘q. Ba’zilar u, ba’zilar bu fikrda. Masalan, tibbiyot uchun sun’iy intellektning kirib kelishi bir qancha qulayliklarni tug‘dirmoqda. Tizimda shaxsiylashtirish, avtomatlashtirish, diagnostika aniqligini oshirish va boshqa yo‘nalishlarda qo‘l kelmoqda. Sun'iy intellektning ta’lim sohasidagi ta'siri ancha keng va chuqurdir. Birinchidan, sun’iy intellekt har bir shaxsning o‘rganish tezligi va uslubiga mos keladigan o‘quv materiallarini taqdim qilib, o‘quvchilarga shaxsiy o‘rganish tajribasini taqdim etadi. Masalan, adpi.uz universaljurnal.uz 3 SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil moslashuvchan o‘quv dasturi talabaning ish faoliyatini tahlil qilish orqali qiyinchilik darajasini sozlashi va unga etishmayotgan fanlar bo‘yicha ko‘proq mashq qilish imkonini beradi [3]. Sun’iy intellekt o‘qituvchilarning ish yukini kamaytirish orqali yanada samarali ishlashiga yordam beradi. Uyga vazifa va imtihonlarni baholash kabi ko‘p vaqt talab qiluvchi vazifalarni avtomatlashtirish orqali o‘qituvchilarga talabalar bilan yakkama-yakka muomala qilish va kurs materiallarini ishlab chiqishga ko‘proq vaqt sarflash imkonini beradi. Bundan tashqari, sun'iy intellekt asosida ishlaydigan tahlil vositalari o‘quvchilarning taraqqiyotini kuzatib boradi va ularning zsun’iy intellektf tomonlarini aniqlaydi va o‘qituvchilarga ushbu masalalar bo‘yicha qo‘shimcha ko‘rsatmalar beradi. Masofaviy ta’lim va onlayn ta’lim platformalarida sun’iy intellekt interaktiv va qiziqarli kontentni taqdim etish orqali talabalarning motivatsiyasini oshiradi. Virtual yordamchilar va chatbotlar talabalarga 24/7 yordam ko‘rsatishi, ularning savollariga bir zumda javob berishi va o‘quv jarayonida duch keladigan muammolarni hal qilishda yordam berishi mumkin [4]. Bu, ayniqsa, pandemiya davrida masofaviy ta’limning tarqalishi bilan yanada muhimroq bo‘ldi. Sun’iy intellekt ta’limda tenglikka erishishda ham muhim rol o‘ynaydi. Imkoniyatsiz hududlardagi talabalar internetga kirish va sun'iy intellekt tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan o‘quv materiallari tufayli sifatli ta’lim olishlari mumkin. Bu ta’limda imkoniyatlar tengligini oshirish orqali ijtimoiy rivojlanishga hissa qo‘shadi. Ta’limda ma'lumotlar tahlilidan foydalanish orqali tendentsiyalar va muvaffaqiyat stavkalarini y