СМИ и Интернет как важный инструмент «массовой дипломатии»

Аннотация

The study analyzes the need for the development of public diplomacy in the process of globalization, which changes the world order. Keywords and expressions: Media, Internet, public diplomacy, MFA, YouTube, Twitter, CNN, NGO. Дунёнинг жаҳон тартиботини ўзгартира- казиш ва таъсир кўрсатишга йўналтирилган, ётган глобаллашув жараёнларида оммавий ҳукумат томонидан молиялаштириладиган дипломатияни ривожлантиришга зарурат дастурлар”1 ишлаб чиқишни назарда тутади. ошмоқда. Хорижий ахборот воситаларининг АҚШ ОАВларида Вашингтон ташқи сиё- эътибори оммавий дипломатиянинг давлат сатидаги кескин нуқталарни “силлиқлашга” олиб бораётган ички ва ташқи сиёсатга ижо- мойиллик кузатилади. Бу ерда “CNN сама- бий қарашларини халқаро жамоатчиликка раси” номи остида назария ишлаб чиқилган давлат сиёсатининг асосий йўналишлари, бўлиб, унга мувофиқ кечаю кундуз ахборот ички сиёсий ва халқаро ҳаётга нисбатан рас- етказишнинг ривожланган тармоғи мамла- мий ёндашуви тўғрисидаги ишончли ахбо- кат ташқи ва ички сиёсати борасида америка ротни етказишга қаратилган. Оммавий дип- халқининг фикрини шакллантиради. Шу ас- ломатиянинг вазифаси эса халқаро майдонда нода ОАВ мамлакатни демократия ва инсон муайян давлатнинг аниқ ҳаракатларини хо- ҳуқуқлари ҳимоячиси сифатида кўрсатмоқ- рижий мамлакатлар жамоатчилиги томони- да. АҚШ миллий ижтимоий радиосидаги дан, шу жумладан, ўз мамлакати фуқаролари “This American Life” шоуси билан боғлиқ ва хорижий шериклар ўртасидаги мулоқотни бир кўриниш бунинг мисолларидан бири- кенгайтириш йўли билан қўллаб-қувватла- дир. Мазкур шоу электрон журналистика нишини таъминлашдир. “Оммавий диплома- соҳасидаги буюк хизматлар учун бериладиган тия” ибораси Тафт университети ҳуқуқ ва ўта нуфузли Пибоди мукофотига сазовор бўл- дипломатия мактаби декани Эдмунт Галлион ди. Шоуда 1982 йилда бутун бир қишлоқ аҳли томонидан 1965 йилда илмий муомалага ки- ёвузларча ўлдирилган қотилликлар тўғрисида ритилган эди. Унда таърифланишича, омма- вий дипломатиянинг вазифаси “бошқа мам- 1 Wolf Ch. Jr., Rosen B. Public Diplomacy: How to лакатларда ижтимоий фикрга ахборот ет- Think about and Improve It. URL: http://www.rand.org. 109 S H A R Q M A S H ’ A L I ҳикоя қилади1. Аммо эшиттириш муаллифлари Британиядаги элчиси Александр Яковенко- ушбу ҳодисаларга АҚШ ҳам жалб қилинга- га тегишлидир. Яқинда Россия ТИВ веб-сай- нини “унутиб қўйган”. ти интерфейси янгиланди. Шу билан бирга, Россия президенти маъмуриятида ташқи 2012 йилнинг июнида Россия ТИВ YouTube- сиёсат ахборот таъминоти учун масъул бўл- да биринчи аккунтни ишга туширди. Бундан ган тузилмалар мавжуд. РФ президенти мат- ташқари, тез орада Facebookда муассасалар буот хизмати бошқармасининг аккредитация саҳифаларини яратиш ва Twitterдаги элчи- ва брифинглар бўлими ОАВ билан ташкилий хоналар микроблоглар сонини кўпайтириш ишлар, хусусан, РФ президентининг сафар- режалаштирилмоқда. даги учрашувлари ва нутқларини ахборотда Россияда ташқи сиёсатни ахборот билан ёритиш учун хизмат қилади. Тезкор ахборот таъминлашни ташкил этишдаги мувофиқ- бўлими ОАВ мониторинги ва унинг якун- лаштирувчи роль ТИВ ахборот ва матбуот ларига кўра, тегишли ахборот материалла- департаментига (АМД) юклатилган. АМД рини тузиш билан шуғулланади, унда РФ доирасида бир неча бўлимлар мавжуд. Улар президенти фаолиятининг ОАВдаги асосий орасида тезкор ахборот бўлимининг фао- баҳолари ўз аксини топади. 2009 йил май лият соҳаси ташқи сиёсий масалалар бўйича ойининг охирида РФ президенти маъмурия- расмий ахборотни бевосита тарқатиш, бош- тида хорижда Россия қиёфасини яхшилашга қача қилиб айтганда, Россиянинг хорижий мўлжалланган норасмий комиссия ташкил муаммоларга расмий ёндашувини Россия ва этилган эди. Бу тузилмага президент маъму- жаҳон жамоатчилигига етказишдир. риятининг раҳбари ва унинг ўринбосари Россиядаги ОАВлар билан ишлаш бўли- бошчилик қилади. ТИВ раҳбари ва халқаро ми Россиядаги ОАВ вакиллари билан бево- масалалар бўйича президент ёрдамчиси ҳам сита ўзаро ҳаракат олиб бориш билан шу- шу комиссия таркибига киритилган. Янги ғулланади. Унинг асосий йўналишларидан ташкилотнинг вазифаси салбий ахборот са- бири хорижга ташқи ишлар вазири сафар- баблари пайдо бўлишининг олдини олиш, ларини ахборот билан таъминлашдир. ОАВ бунга йўл қўймаслик ҳамда уларга қарши тезкор мониторинги бўлими маҳсулотнинг туриш стратегиясини ишлаб чиқишдир. уч тури: тезкор маълумотлар, матбуот шар- Шунингдек, инқирозли вазиятлар вужуд- ҳи ва марказий сиёсий матбуотдаги ташқи га келганда алоқани таъминлаш учун хориж- сиёсий шарҳни яратиш билан шуғулланади. га чиқиб кетаётган фуқаролар билан мулоқот ОАВларда ташқи сиёсий ҳодисаларни ёри- қилишнинг бевосита каналларини яратиш тишдаги ўзига хосликларни кузатиб бориш амалиётидан ҳам фойдаланилмоқда. Маса- ҳам шу бўлимнинг вазифасига киради. лан, МТС уяли операторининг барча мижоз- Айни вақтда Россия ташқи сиёсатини лари хорижга келгач, Россия элчихоналари ахборот билан таъминлашда йирик ахборот билан фавқулодда боғланиш учун телефон агентликлари фаолият олиб бораётганини рақамлари кўрсати