XXI ASRDA MALAKALI O‘QITUVCHI QANDAY BO‘LISHI KERAK?

Аннотация

This article discusses teaching as a profession, which has become one of the most relevant and in-demand careers today. As we know, by the 21st century, science and technology have advanced significantly, and the rise of artificial intelligence has impacted all fields, including education. As a result, educators must be well-rounded and highly competitive to meet modern demands. This article explores the measures that educational leaders should take in adapting to new technologies and examines effective strategies for organizing modern educational processes Keywords: artificial intelligence, pedagogy, modern education, innovative methods, qualification. Аннотация: Данная статья рассматривает преподавание как профессию, которая стала одной из самых востребованных и актуальных на сегодняшний день. Как известно, к XXI веку наука и технологии достигли высокого уровня развития, а распространение искусственного интеллекта оказало влияние на все сферы, включая образование. В результате педагоги должны быть разносторонне развитыми и конкурентоспособными, чтобы соответствовать современным требованиям. Эта статья исследует меры, которые должны принять руководители образовательной сферы для адаптации к новым технологиям и анализирует эффективные стратегии организации современного образовательного процесса. Ключевые слова: искусственный интеллект, педагогика, современное, образование, инновационные методы, квалификация. 73-son 1–to’plam Iyun-2025 Sahifa: 163 Ustozlar uchun pedagoglar.org Qadimdan oʻqituvchilik muhim ahamiyatga ega boʻlgan kasblardan biri hisoblanadi.Davrlar davomida bu kasb mohiyati va uslublari jiharodan katta oʻzgarishlarga duch keldi va avvallari pedagoglar bilim manbai sifatida koʻrilsa, hozirgi kunga kelib ular yoʻl- yoʻriq koʻrsatuvchi va mentorlar hisoblanadi. Oʻtgan asrda oʻqituvchilar darslarni ma'ruza shaklida faqat oʻz bilimga asoslangan holda olib borsa, ayni paytda ular interaktiv va zamonaviy metodlar va usullarga tayangan holda darslarni oʻtmoqdalar. Quyida zamonaviy talabdagi pedagogga xos bo’lgan jihatlar keltirilgan: Zamonaviy texnologiyalarni egallagan bo’lish O’sib kelayotgan yangi avlod Sun’iy Intellekt, ijtimoiy tarmoq kabi texnologiyalardan xabardor va ta’lim jarayonida shu kabi raqamli texnologiylardan foydalanish darslarni sifatli va o’quvchilarni o’ziga tez jalb qiladi. Ayni paytda yurtimizdagi umumta’lim maktablarida Kundalik.com va oliy ta’lim o’quv yurtlarida Hemis platformasidan foydlanilmoqda. Bu ta’lim tizimini shaffof va barcha uchun qulay tarzda olib borlishiga yordam bermoqda. Dars jarayonlarida Kahoot, Quizizz va Mentimer kabi vositalar o’quvchilarni qizitirib, darga qatnashish potensialini oshiradi. Virtual laboratoriyalar, 3D modellar va stimulsyalar orqali mavzularni o’quvchilarga chuqurroq va tushunarli yetkazish mumkin. Innovatsion va ijodkorlikka ega bo’lish Zamonaviy o’qituvchi o’z darslarini ijodiy va ko’ngilochar tarzda tashkillashtirishi, har bir mavzuni qiziqarli va hayotiy misollar bilan tushuntira olishi zarur. Bu holatda , albatta, pedagog turli xil o’yinlar va loyihalardan foydalanishi kerak. O’quvchilar orasida har xil muammoli mavzular haqida muhokama qilish va ularni yechim topishga undash, ularda muammolar ustida mustaqil o’ylashni talab qiluvchi topshiriqlar berish lozim. Tanqidiy va tahliliy fikrlashni shakllantirish XXI asr ta’limi tanqidiy va tahliliy fikrlash kabi ko’nikmalar bilan chambarchas bog’liq. Endilikda o’quvchilar nafaqat mahalliy balki global muammolarni yechishga va ular hqida fikr yuritishga tayyor turishi zarur. Muammooga boshqa tarafdan yoki nuqta’i nazardan qarash, tolerantlik va xolisona yondashuvni shakllantiradi. Aslida, tanqidiy fikrlashni kuchaytirish uchun qanday chora-tadbirlar qilish zarur? Kitoblar o’qish va muhokama qilish eng yaxshi usullardan biri sifatida tanilgan. Masalan, sinf uchun biror kitobni qo’shimcha uy vazifasi sifatida o’qib tugatishga berilsa va uni har bir boladan shaxsiy fikrini dalil va isbotlar bilan ifodalash so’ralsa, har bir o’quvchida shu mavzu bo’yicha turli xil g’oyalar yig’iladi. Tanqidiy fikrlash muammoga samarali yechim topishga juda katta his qo’shadi.Xilma-xil madaniyatlar va ur-odatlar haqida suhbatlar o’tkazish o’quvchilar orasida bag’rikenglik va tolerantlik kabi sifatlarni pado qiladi. Sanab o’tilgan jihatlar o’quvchining mas’uliyatli va tafakkur qiluvchi shaxs bo’lib yetishishida katta hissa qo’shadi. 73-son 1–to’plam Iyun-2025 Sahifa: 164 Ustozlar uchun pedagoglar.org Talabalar bilan samarali muloqot o’rnatish Har bir o’quvchi turli xil harakterga ega bo’lib, o’qituvchidan shaxsiy yondashuvmi talab qiladi. Shu sababli trening va motivatsion darslarni tashkil qilish, o’quvchining harakterini aniqlab olishga yordam beradi. Ma’lum bir yutuqqa erishgan o’quvchini rag’batlantirish ularda qadrlanish hissini uyg’otadi va o’qishga bo’lgan motivatsiyasini oshiradi va ular bilan do’stona munosabatda bo’lish o’qituvchining muvafaqqiyatga erishishga yordam beradi. Davomli tarzda o’rganish XXI a