Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
BOLALAR ALKOGOLIZMINI BARTARAF ETISHGA QARATILGAN IJTIMOIY-PEDAGOGIK FAOLIYAT.
IJTIMOIY-PEDAGOGIK FAOLIYAT. · Talabasi Raximboyeva Moxinur Xamro qizi (“UNIVERSITY OF MANAGEMENT AND FUTURE TECHNOLOGIES”)
Лучшие интеллектуальные исследования · 2025
Аннотация
Детский алкоголизм-серьезная социально-педагогическая проблема, связанная с патологической привыканием детей и подростков до 18 лет к алкоголю. Эта проблема актуальна, и почти четверть подростков во всем мире регулярно употребляют алкоголь. Употребление алкоголя в детстве наносит серьезный вред физическому и психологическому здоровью, увеличивает склонность к опасному поведению и преступлениям, а также в несколько раз повышает риск развития алкоголизма в будущем. Annotation: Pediatric alcoholism is a serious socio-pedagogical problem associated with the pathological addiction of children and adolescents under the age of 18 to alcohol. This problem is relevant, and about a quarter of adolescents around the world regularly consume alcohol. Alcohol abuse in childhood causes severe harm to physical and psychological health, increases susceptibility to dangerous behavior and crimes, and increases the risk of developing alcoholism several times in the future. https://scientific-jl.com/luch/ 1 7 5 Часть-41_ Том-21_ Март-2025 kalit so'z : Bolalar alkogolizmi; o‘smirlar ichkilikbozligi; sabablar; oqibatlar; ijtimoiy-pedagogik profilaktika; tarbiya; alkogolizmning oldini olish. ключевое слово: Детский алкоголизм; подростковый алкоголизм; причины; последствия; социально-педагогическая профилактика; воспитание; профилактика алкоголизма. keyword: Children's alcoholism; adolescent alcoholism; causes; consequences; socio-pedagogical prevention; upbringing; prevention of alcoholism. Bolalar alkogolizmi muammosining dolzarbligi va mohiyati Bolalar orasida alkogolizm (ichkilikbozlik) bugungi kunda eng jiddiy ijtimoiy-pedagogik muammolardan biri hisoblanadi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, global miqyosda 15–19 yoshli o‘smirlarning 23,5 foizi alkogol iste’mol qiladi.Alkogol iste’moli yoshlar salomatligiga va rivojlanishiga jiddiy tahdid soladi: masalan, AQSHda 21 yoshdan kichik bo‘lgan yoshlarda har yili taxminan 4 ming nafari spirtli ichimlikka bog‘liq xatti-harakatlar oqibatida halok bo‘ladi. Alkogolli ichimliklarni erta yoshda tatib ko‘rgan bolalar kelajakda alkogolizmga moyil bo‘lib qolish ehtimoli yuqori – tadqiqotlar ko‘rsatishicha, 15 yoshgacha ichishni boshlaganlar 21 yoshgacha kutganlarga nisbatan kattaligida spirtli ichimlikka qaram bo‘lib qolish xavfi qariyb to‘rt barobar ko‘proqdir. Shu sababli bolalik va o‘smirlik davrida alkogolizm muammosini chuqur o‘rganish va uning oldini olish choralarini ko‘rish nihoyatda muhimdir. Bolalar alkogolizmi tushunchasi. Tibbiy nuqtai nazardan alkogolizm – surunkali kasallik bo‘lib, spirtli ichimliklarni muttasil suiiste’mol qilish natijasida rivojlanadi. Ijtimoiy-pedagogik nuqtai nazardan esa bolalar alkogolizmi – bolalarning spirtli ichimliklarga patologik ravishda o‘rganib qolishi va buning oqibatida shaxsning ijtimoiy jihatdan tanazzulga yuz tutishi bilan tavsiflanadigan og‘ishgan xulq shakli hisoblanadi. Ya’ni, alkogolga ruju qo‘ygan bola nafaqat https://scientific-jl.com/luch/ 1 7 6 Часть-41_ Том-21_ Март-2025 sog‘ligini yo‘qota boshlaydi, balki uning xulq-atvori va ijtimoiy hayotdagi ishtiroki ham buziladi. Bolalar alkogolizmi katta yoshdagilarnikidan farq qiluvchi xususiyatlarga ega. Jumladan, bolalar organizmi alkogolga nisbatan sezgir: bola tanasida suv miqdori kattalarga nisbatan yuqori bo‘lib, spirtli modda shu suvli muhitda tez eriydi va butun organizm bo‘ylab tez singib ketadi. Alkogolning atigi ~7 foizi jigar va o‘pka orqali zaharsizlantirilsa, qolgan 93 foizi bola tanasining barcha a’zo va tizimlariga tarqalib, ularni zaharlaydi. Shu bois bolada juda qisqa muddatda spirtli ichimlikka qaramlik shakllanishi mumkin – agar katta odamlarda doimiy ichkilikbozlikdan klinik alkogolizmga o‘tish odatda 5–10 yilni olsa, bolalarda atigi bir necha yil ichida surunkali alkogolizm rivojlanishi mumkin . Bola organizmi rivojlanish bosqichida bo‘lgani uchun alkogol ta’sirini yengishga biologik jihatdan tayyor emas: asab tizimi yetilmagan, jigar fermentlari zaif. Natijada spirtli ichimlik bolada jiddiy va qaytarib bo‘lmas asab-biyoik zararlarni keltirib chiqarishi mumkin. Shuningdek, voyaga yetmaganlar odatda yashirin ravishda ichishlari tufayli imkon bo‘lganida birdan ko‘p miqdorda alkogol iste’mol qilishga intiladilar. O‘smirlar orasida “mast bo‘lish” holati ba’zan o‘zini ko‘rsatish yoki qochish usuliga aylanishi oqibatida yengil mastlik bilan kifoyalanmay, ongini butkul yo‘qotgunga qadar ichishga moyillik paydo bo‘lishi kuzatiladi. Bu kabi xususiyatlar bolalar alkogolizmini yanada xavfli qiladi va uni davolashni qiyinlashtiradi (voyaga yetmaganlar alkogolizmiga qarshi davolash choralari ko‘pincha past samara beradi). Shu bois, profilaktika va tarbiyaviy ta’sir choralari davolashdan ko‘ra samaraliroq ekanini mutaxassislar ta’kidlashadi. Bolalar alkogolizmining sabablari (omillari) Bolalarda alkogolli ichimliklarga qiziqish paydo bo‘lishi va ularni iste’mol qilishga bir qator omillar turtki bo‘lishi mumkin. Tadqiqotlar va mutaxassislar fikriga ko‘ra, oilaviy
Доказательный фрагмент
«Детский алкоголизм-серьезная социально-педагогическая проблема, связанная с патологической привыканием детей и подростков до 18 лет к алкоголю.»
Образец извлечения
Демо-превьюДетский алкоголизм-серьезная социально-педагогическая проблема, связанная с патологической привыканием детей и подростков до 18 лет к алкоголю. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Просмотров
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- socio-pedagogical prevention, ключевое слово: Детский алкоголизм, воспитание, prevention of alcoholism., alkogolizmning oldini olish., ijtimoiy-pedagogik profilaktika, consequences, причины, sabablar, oqibatlar, профилактика алкоголизма., o‘smirlar ichkilikbozligi, подростковый алкоголизм, adolescent alcoholism, tarbiya, upbringing, keyword: Children's alcoholism, causes, социально-педагогическая профилактика, kalit so'z : Bolalar alkogolizmi, последствия
Смежные источники
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025