OLIY TA’LIM MUASSASALARI PEDAGOG-KADRLARI TOMONIDAN DARS MASHG’ULOTLARIDA OLIB BORILADIGAN ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALAR VA INNOVATSION USULLAR

Аннотация

Mamlakatimizda deyarli har yili ta’lim jarayoniga oid islohotlar amalga oshirilmoqda. Buning natijasida barcha o’quv yurtlarida zamonaviy texnologiya yordamida o’qitish va innovatsion usullardan foydalanish yo’lga qo’yildi. Ushbu maqola oliy ta’lim muassasalari pedagog-kadrlari tomonidan dars mashg’ulotlarida olib boriladigan zamonaviy texnologiyalar va innovatsion usullarni o’rganishga bag’ishlanadi. Kalit so’zlar: innovatsiya, AKT, didaktik texnologiyalar, aktiv metod, passiv metod, interaktiv metod. Bugungi kunda dars mashg’ulotlarini yangi pedagogik texnologiya va innovatsion usullar bilan o’tkazish davr talabi hisoblanadi. Bugungi zamon o’quvchilarining bilim olishi uchun avvalgi an’anaviy dars mashg’ulotlari yangilik emas. Hozirgi texnika va texnologiyalar davrida an’anaviy dars mashg’ulotlari tinglovchining e’tiborini tortmaydi. Rivojlanib borayotgan jamiyatimizga ayniqsa, ta’lim sohasiga zamon bn uyg’unlashgan davr talablariga “labbay” deb javob bera oladigan pedagogik kadrlar kerak. Ta’limdagi rivojlanish va taraqqiyotning asosi sifatida Prezidentimizning ta’limga oid bir qancha Qaror va Farmonlarini ko’rish mumkin. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 21.06.2022 yildagi PQ-289- sonli qarori “Pedagogik ta’lim sifatini oshirish va pedagog kadrlar tayyorlovchi oliy ta’lim muassasalari faoliyatini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari https://scientific-jl.com/luch/ 4 0 1 Часть-41_ Том-21_ Март-2025 to‘g‘risida”1gi qonun misolida ko’rishimiz mumkin. Pedagog kadrlar tayyorlovchi oliy ta’lim muassasalarini tizimli rivojlantirish va ularda boshqaruv faoliyatini takomillashtirish, ilg’or xorijiy tajribalarni joriy qilgan holda zamonaviy ta’lim dasturlarini ishlab chiqish, yuqori malakali professional kadrlar tayyorlashni yangi bosqichga ko’tarish, shuningdek, pedagogika sohasida ta’lim, ilm-fan va amaliyot uyg’unligini ta’minlash qonunning asosiy maqsadi hisoblanadi. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “Oliy ta’lim muassasalari rahbar va pedagog kadrlarining uzluksiz malakasini oshirish tizimini joriy etish to’g’risida” 2019-yil 27-avgustdagi PF-5789-son Farmoni 2 ijrosini ta’minlash hamda oliy ta’lim muassasalari rahbar va pedagog kadrlarining kasbiy bilimi, ko’nikmalari va mahoratini uzluksiz yangilab borish mexanizmlarini joriy etish, zamonaviy talablarga muvofiq oliy ta’lim sifatini ta’minlash uchun zarur darajada kasbiy tayyorgarlikni oshirish, qayta tayyorlash va malaka oshirishning bevosita hamda kasbiy faoliyatga aloqador bilvosita shakllarini variativ va bir birini to‘ldirish tamoyillari asosida amaliyotga joriy etishni ta’minlashdan iborat. Ta’lim jarayonida talabalarning sifatli ta’lim olishini ta’minlash uchun O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 23-sentabrdagi “Ta’lim to’g’risida” O’RQ- 637 sonli Qarorining3 13-moddasida: Kadrlarni qayta tayyorlash tayanch mutaxassisliklar va kasblarga muvofiq bo‘lgan yo’nalishlar bo’yicha faoliyatni amalga oshirish uchun qo’shimcha kasbiy bilim, malaka va ko’nikmalarning zarur hajmi egallanishini ta’minlaydi. Kadrlar malakasini oshirish kasbiy bilim, malaka va ko’nikmalarning chuqurlashtirilishi hamda yangilab borilishini ta’minlaydi, kadrlarning toifasi, darajasi, razryadi va lavozimi oshishiga xizmat qiladi. Kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish shakllari va muddatlari 1O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 21-iyundagi “Pedagogik ta’lim sifatini oshirish va pedagog kadrlar tayyorlovchi oliy ta’lim muassasalari faoliyatini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ- 289-sonli Qarori 2 O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 27-avgustdagi “Oliy ta’lim muassasalari rahbar va pedagog kadrlarining uzluksiz malakasini oshirish tizimini joriy etish to’g’risida”gi PF-5789-son Farmoni 3 O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 23-sentabrdagi “Ta’lim to’g’risida” O’RQ-637-sonli Qarori https://scientific-jl.com/luch/ 4 0 2 Часть-41_ Том-21_ Март-2025 tegishli davlat ta’lim talablari bilan belgilanadi. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktabr “O’zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to’g’risida”gi PF-5847-sonli Farmonida4, O’zbekiston Respublikasida oliy ta’limni tizimli isloh qilishning ustuvor yo’nalishlarini belgilash, zamonaviy bilim va yuksak ma’naviy- axloqiy fazilatlarga ega, mustaqil fikrlaydigan yuqori malakali kadrlar tayyorlash jarayonini sifat jihatidan yangi bosqichga ko’tarish, oliy ta’limni modernizatsiya qilish, ilg’or ta’lim texnologiyalariga asoslangan holda ijtimoiy soha va iqtisodiyot tarmoqlarini rivojlantirish maqsadlari ilgari surildi. O’quv jarayonining sifati ko’p omillarga bog’liq bo’lib, ular orasida o’qitishning usul va metodlari hal qiluvchi ahamiyatga ega. Metod va usullar o’quvchilar tomonidan bilimlarni ongli va chuqur o’zlashtirishiga, ularda mustaqillik va ijodiy faollikning rivojlanishiga yordam beradi. O’qitish metod va usullarini tanlashda o’qitiladigan fanning