KUKUNLARNING DIELEKTRIK O‘TKAZUVCHANLIGINI O‘LCHASH USULLARI

Аннотация

В данной работе подробно рассматриваются два основных метода определения диэлектрической проницаемости порошков — метод погружения и метод прямого измерения. В методе погружения измерения проводятся на основе смеси порошка и жидкости, при этом диэлектрическая проницаемость порошка оценивается относительно диэлектрических свойств жидкости и определяется с помощью специальных графиков. В методе прямого измерения диэлектрическая проницаемость порошка вычисляется на основе прямых измерений. В работе рассмотрены как преимущества, так и ограничения обоих методов, а также представлены номограммы, математические формулы и результаты экспериментов, используемые для определения диэлектрической https://scientific-jl.com/luch/ 4 6 7 Часть-41_ Том-21_ Март-2025 проницаемости порошков. На основе проведенных исследований рекомендуется использовать метод погружения как более точный и эффективный. Annotation: This paper provides detailed information about two main methods for determining the dielectric conductivity of powders - the immersion method and the direct measurement method. In the immersion method, measurements are carried out based on the mixture of powder and liquid, where the dielectric conductivity of the powder is evaluated relative to the dielectric properties of the liquid and determined using specific graphs. In the direct measurement method, the dielectric conductivity of the powder is calculated based on direct measurements. The paper discusses the advantages and limitations of both methods, as well as presenting nomograms, mathematical formulas, and experimental results used to determine the dielectric conductivity of powders. Based on the research findings, the immersion method is recommended as the more accurate and efficient method. Kalit so‘zlar: Kukun, dielektrik o‘tkazuvchanlik, izolyatsion materiallar, suyuqlik, botirish usuli, to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘lchash usuli, kondensator, suyuqlik aralashmasi, kukun hajmi, shkaladagi ko‘rsatkichlar, izodieyelektrik nuqta, grafik, egri chiziq, kalibrlovchi suyuqliklar, Viner usuli, Bruggeman, geterogen aralashmalar, formulalar, nomogramma, zarracha diametri, hajmiy ulush, kukun dispersiyasi, matematik interpolatsiya, dielektrik o‘tkazuvchanlikni hisoblash. Kukunlarning dielektrik o‘tkazuvchanligini o‘lchash asosan amaliy maqsadlar uchun amalga oshiriladi; masalan, izolyatsion materiallar uchun to‘ldiruvchilar xususiyatlarini o‘rganishda zarur. Shu kabi o‘lchovlar ba’zan material tuzilishini tahlil qilishga ham imkon beradi. Bundan tashqari, sof analitik vazifalarni hal qilish ham mumkin. Ayniqsa, namlik tarkibini aniqlash va ikkilik aralashmalarni tahlil qilish muhimdir. https://scientific-jl.com/luch/ 4 6 8 Часть-41_ Том-21_ Март-2025 Kukunlarning dielektrik o‘tkazuvchanligini aniqlashning ikkita usuli mavjud: 1.Botirish usuli-bu usulda tadqiq qilinayotgan kukunni ma'lum dielektrik o‘tkazuvchanlikka ega suyuqlikka qo‘shish orqali o‘lchovlar amalga oshiriladi. 2.To‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘lchash usuli-kukun va havo aralashmasi uchun o‘lchangan qiymatlar asosida kukunning dielektrik o‘tkazuvchanligini hisoblash usuli. a) Botirish usuli O‘lchovlar uchun silindrsimon kondensator ishlatiladi, uning ichki elektrodi o‘lchash kamerasi tubiga yetib boradi. Bunday konstruksiya (1-rasm) hatto cho‘kib qolgan kukun bilan ham ishlash imkonini beradi. O‘lchash kamerasining yuqori qismida kukun tomonidan siqib chiqarilgan suyuqlik uchun kengaytma mavjud. O‘lchovlar turli xil usullar orqali amalga oshirilishi mumkin. +1 5 6 7 P 0 V, ml 1 1-Rasm. Kukunlarning dielektrik 2-Rasm. Botirish usuli bilan o‘lchovlar o‘tkazuvchanligini botirish usuli bilan natijalarini baholash uchun egri o‘lchash uchun kamera: chiziqlar (Shtark bo‘yicha). 1- Kukun tomonidan siqib chiqarilgan suyuqlikni qabul qilish joyi 2-Ichki elektrod; https://scientific-jl.com/luch/ 4 6 9 Часть-41_ Том-21_ Март-2025 4 3 2 1 3-o’lchov maydoni; 4- Izolyator -bu elektr toki o‘tkazmaydigan material 1-Jadval O‘lchash kamerasi to‘ldirilganda Ikki o‘lchov shkaladagi ko‘rsatkichlar orasidagi farq Nitrobenzol miqdori (ml) Suyuqlik bilan Suyuqlik va kukun bilan 5,00 29,5 28,6 +0,9 5,50 25,7 25,4 +0,3 6,50 23,0 23,2 -0,2 7,00 18,4 19,6 -1,2 * Foydalaniladigan suyuqlik aralashmasi: 20 ml to‘rt xlorli uglerod (ε' = 2,224) va nitrobenzen (ε' = 35,7). Shtark usuliga ko‘ra, o‘lchash kamerasiga suyuqlik quyiladi va asbobning ko‘rsatkichlari o‘qilgandan keyin ushbu suyuqlikka ma’lum miqdorda kukun qo‘shiladi. Suyuqlik va kukunning dielektrik o‘tkazuvchanligi bir xil bo‘lish ehtimoli juda kam, shuning uchun kukun qo‘shilgandan keyin asbob yangi ko‘rsatkichlarni beradi, bu ko‘rsatkichlar avvalgisidan katta yoki kichik bo‘lishi mumkin. Ushbu o‘lchovlar farqiga qarab, suyuqlikning dielektrik o‘tkazuvchanligini kukun o‘tkazuvchanligiga yaqinlashtirish uchun qanday o‘zgartirish kerakligini aniqlash mumkin. Bu holatda suyuqliklarning ikkilik https://scientific-jl.com/luch/ 4 7 0 Часть-41_ Том-21_ Март-2025 aralashmalari bilan ishlash tavsiya etil