XOTIN-QIZLARNING JISMONIY MADANIYAT VA SPORT SOHASIDAGI QOBILIYATLARINI RO‘YOBGA CHIQARISH IMKONIYATLARI

Аннотация

Mazkur maqola xotin-qizlarning jismoniy madaniyat va sport sohasidagi faoliyatini rivojlantirish orqali ularning ijtimoiy va shaxsiy muvaffaqiyatlarini oshirishga xizmat qilishni maqsad qilgan. Bu boradagi harakatlar sog‘lom va faol avlodni shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Kalit so'zlar: ta'lim tizimi, modernizatsiya, xotin-qizlar, jismoniy madaniyat, sport, sport infratuzilmasi, motivatsiya, trenerlar tayyorlash, innovatsion texnologiyalar, jamiyatda sport madaniyati, inkluziv ta'lim, sog‘lom turmush tarzi, ayol sportchilar, sport dasturlari. Jamiyat rivojlanishining muhim ko‘rsatkichlaridan biri bu ta’lim tizimining zamonaviy talablarga mos ravishda shakllanishidir. Ta’lim tizimining modernizatsiyasi jarayonida xotin-qizlarning har tomonlama rivojlanishiga ko‘maklashish, jumladan, ularning jismoniy madaniyat va sport sohasidagi qobiliyatlarini ro‘yobga chiqarish dolzarb vazifalardan biridir. Zero, xotin- qizlarning sog‘lom va faol bo‘lishi ularning shaxsiy va kasbiy hayotdagi muvaffaqiyatlariga asos yaratadi. Ta’lim tizimida jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirish orqali qizlarning sog‘lig‘ini mustahkamlash va ularning intellektual imkoniyatlarini oshirish mumkin. Jismoniy madaniyat fanlari orqali sog‘lom turmush tarzini shakllantirishga xizmat qiluvchi bilimlar berish, shuningdek, qizlarni faol sport hayotiga jalb etish muhimdir. Bugungi kunda ta’lim muassasalarida qizlar uchun https://scientific-jl.com/luch/ 4 4 1 Часть-40_ Том-1_ Март-2025 maxsus sport dasturlarini tashkil qilish, ularga zamonaviy sport texnologiyalarini o‘rgatish imkoniyatlari kengaymoqda. Ta’lim tizimida sport dasturlarining keng joriy etilishi xotin-qizlarning jismoniy tarbiyasi va sport sohasidagi qobiliyatlarini rivojlantirishga xizmat qiladi. Jumladan, maktab va oliy ta’lim muassasalarida sport to‘garaklari va musobaqalar tashkil etilishi orqali yosh qizlarning sportga qiziqishini oshirish mumkin. Shu bilan birga, sog‘lom raqobat muhitini yaratish, ularni ko‘proq faoliyatga jalb etishga xizmat qiladi. O‘zbekiston Respublikasida xotin-qizlarning sport sohasidagi qobiliyatlarini rivojlantirish uchun davlat siyosati muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu yo‘nalishda qator Prezidentimiz Sh.M.Mirziyoyev tomonidan qaror va farmonlari qabul qilingan bo‘lib, ularning mazmun-mohiyati quyidagilardan iborat: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 5-martdagi PF-5953-sonli Farmoni “O‘zbekiston Respublikasida sportni rivojlantirish va ommaviy sportni keng targ‘ib qilish to‘g‘risida”. Ushbu farmon sport sohasida keng ko‘lamli islohotlarni amalga oshirishga, yoshlar va xotin-qizlarni jismoniy madaniyat va sportga jalb qilish uchun zarur sharoitlarni yaratishga qaratilgan. 2021-yil 24- noyabrdagi PF-21-sonli Farmoni “O‘zbekiston Respublikasi ta’lim tizimini modernizatsiyalash va yoshlar jismoniy tarbiyasi bo‘yicha davlat dasturini tasdiqlash to‘g‘risida”. Farmonda ta’lim tizimida sport dasturlarini keng joriy etish, xotin-qizlar uchun maxsus dasturlar ishlab chiqish va ularni qo‘llab-quvvatlash masalalari belgilangan. 2020-yil 30-oktabrdagi PQ-4856-sonli Qarori “Sportchi ayollarni qo‘llab-quvvatlash va ularga qulay sharoit yaratish bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida”. Qarorda ayollar sportini rivojlantirish, ular uchun zamonaviy sport infratuzilmasini yaratish va sport mashg‘ulotlarini moliyaviy qo‘llab-quvvatlashga alohida e’tibor qaratilgan. 2018-yil 14-iyundagi PQ-3775- sonli Qarori “Sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish va aholini jismoniy tarbiyaga keng jalb qilish to‘g‘risida”. Ushbu qarorda sportning ommaviyligini oshirish va https://scientific-jl.com/luch/ 4 4 2 Часть-40_ Том-1_ Март-2025 qizlar uchun sport tadbirlarini ko‘paytirish bo‘yicha aniq vazifalar belgilangan. 2022-yil 3-iyundagi PF-141-sonli Farmoni “Ta’lim tizimida innovatsion texnologiyalarni joriy etish orqali jismoniy madaniyat va sportni rivojlantirish”. Farmonda raqamli texnologiyalarni qo‘llash orqali xotin-qizlarning sport bilan shug‘ullanish imkoniyatlarini kengaytirish masalalari qamrab olingan. Ushbu hujjatlar ta’lim tizimida xotin-qizlarning sport sohasidagi qobiliyatlarini ro‘yobga chiqarish uchun huquqiy asos yaratadi. Shu bilan birga, davlat siyosatining bu yo‘nalishdagi tashabbuslari sog‘lom va faol jamiyatni shakllantirishda muhim omil hisoblanadi. Xotin-qizlarning sportga qiziqishini oshirish uchun qulay sharoit yaratish lozim. Zamonaviy sport infratuzilmasining rivojlanishi, jumladan, qizlar uchun moslashtirilgan sport zallari, stadionlar va ochiq havodagi maydonlarning tashkil etilishi ularga katta imkoniyatlar ochadi. Shu bilan birga, sport jihozlari va texnologiyalarning yangilanishi orqali qizlarning sport bilan shug‘ullanishida samaradorlik oshadi. Masalan, gimnastika, suzish, badminton kabi sport turlari uchun maxsus jihozlangan sport markazlarini barpo etish qizlarning sportdagi yutuqlariga zamin yaratadi. Xotin-qizlarning jismoniy madaniyat va sportga bo‘lgan qiziqishini oshirish uchun motivatsiya tizimini kuchaytirish zarur. Bu bo