MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR NAFOSAT TARBIYASINING DIDAKTIK ASOSLARI

Аннотация

В данной статье рассматриваются дидактические основы воспитания эстетического вкуса у детей дошкольного возраста. Процесс формирования эстетического восприятия детей осуществляется через педагогические технологии, методы и средства. В данной статье обсуждаются важность эстетического воспитания в дошкольных учреждениях, методические подходы и педагогическая практика. Исследование направлено на развитие педагогических навыков, необходимых для формирования системы эстетического воспитания у детей дошкольного возраста. https://scientific-jl.com/luch/ 2 6 6 Часть-39_ Том-1_ Февраль-2025 Ключевые слова: эстетическое воспитание, воспитание вкуса, дети, дидактические основы, педагогические технологии, образовательный процесс, дошкольный возраст, творческое развитие, эстетический вкус. Annotation. This article discusses the didactic foundations of aesthetic education for preschool children. The process of shaping children's aesthetic perception is carried out through pedagogical technologies, methods, and tools. The paper examines the importance of aesthetic education in preschool institutions, methodological approaches, and pedagogical practices. The research aims to develop the necessary pedagogical skills for forming an aesthetic education system for preschool-aged children. Keywords: aesthetic education, taste education, children, didactic foundations, pedagogical technologies, educational process, preschool age, creative development, aesthetic taste. Maktabgacha yoshdagi bolalar nafosat tarbiyasi, ularning estetik didini shakllantirishda hamda ruhiy rivojlanishida muhim o'rin tutadi. Estetik tarbiya, bolalarning go'zallikni idrok etish, yaratish va baholash qobiliyatlarini rivojlantirishga qaratilgan. Bunday tarbiya, nafaqat san'atga bo'lgan qiziqishni uyg'otadi, balki bolaning umumiy rivojlanishiga ham ijobiy ta'sir ko'rsatadi. Tadqiqotda maktabgacha yoshdagi bolalarning nafosat tarbiyasining didaktik asoslari, pedagogik metodlar va ularning amaliy ahamiyati muhokama qilinadi. Ta’lim va tarbiya qonunlaridan biri bu bolani faollikda tarbiyalashdir. Tarbiyaviy ta'sir sifatida uning ba'zi bir turlari: tasviriy san'at, dekorativ-amaliy san'at, musiqa va boshqalarning maxsus qobiliyatlari va iste'dodlarini rivojlantiradigan san'at vositalaridan foydalaniladi. Maktabgacha yoshdagi bolaning badiiy faoliyati estetik tarbiya vositasi va sharti bo'lib, bevosita og'zaki va badiiy ijod, dizayn, teatr o'yinlari, dekorativ - amaliy hamda tasviriy san'at, musiqa ijro etish turlari bilan bog'liqdir. https://scientific-jl.com/luch/ 2 6 7 Часть-39_ Том-1_ Февраль-2025 Bolaning estetik g'oyalari va his-tuyg'ularining paydo bo'lishi uchun javobgarlik eng katta va uning asosiy aloqalari doirasi - ota-onalar va yaqin qarindoshlar zimmasida. Bu uning estetik madaniyatining asosidir va uni pedagogik jihatdan barkamol ota-onalar yaratishi kerak, ularning estetik talablarining tabiati, oilaning madaniy sharoitlari muhimdir. Estetik tarbiya rivojlangan tabiiy kuchlarning yaxlitligi, hissiy tuyg'u, idrok etish qobiliyatlari, xayol, badiiy-estetik tarbiya asosida shakllanadi - ijodiy individuallik, san'atga, o'z xatti-harakatiga va o'ziga, atrof-muhitga estetik munosabat. Go'zallikka, hayotdagi va san'atdagi har qanday hodisalarga qoyil qolish qobiliyati estetik tarbiyaning muhim belgisidir. Ba'zan, bolani san'at galereyalarida yoki ko'rgazmalarida tomosha qilayotganingizda, bolalar qanday qilib uzoq vaqt to'xtamasdan, hayratda qoldirmasdan rasmlarni ko'rib o'tayotganini ko'rishingiz mumkin. Bu estetik tarbiyaning etishmasligidan dalolat beradi, chunki estetik munosabatning eng muhim elementi - hayrat. Estetik tarbiya tuyg'ularni chuqur his qilish qobiliyati - ma'naviy zavq, nafrat hissi, hazil tuyg'usi, kinoya, g'azab, qo'rquv, rahm-shafqat hissi bilan ajralib turadi. Pedagogik - badiiy did, tanlangan badiiy asarlarning o'z zavq-shavqi uchun qiymatida, hayot va san'at hodisalarini baholashda, ularning ijodiy faoliyati mahsulotlarida namoyon bo'ladi. Ta’lim murakkab jarayon bo‘lib, bu jarayonning o‘zagini o‘quv asoslari tashkil etadi. O`quv jarayonining didaktik vositalariga bag`ishlangan ko`plab turli ilmiy-uslubiy ishlar mavjud. Ularning tahlilidan xulosa qilishimiz mumkinki, pedagogik jarayonlar juda keng doiradagi tizimlarni ifodalaydi. Ularni quyidagi soddalashtirilgan shaklda umumlashtirish mumkin. Didaktik vositalarning pedagogik asoslari: - ta'lim vositalari; - ommaviy axborot vositalari; - bilimlarni uzatish vositalari. Pedagogikada o'qitish vositalari: - pedagogik adabiyotlar (kitoblar, disklar, flesh-disklar, nusxalar); https://scientific-jl.com/luch/ 2 6 8 Часть-39_ Том-1_ Февраль-2025 - texnik vositalar (ofislarning ichki va tashqi jihozlari); - amaliy tajriba vositalari (mantiqiy mashqlar); - yangi pedagogik axborot vositalari (elektron vosita va kompyuter - hisoblash vositalari); - ko'rgazmali qurollar va boshqalar. Pedagogik jarayon ikki qismdan iborat: ta'lim va tarbiya. O'quv jarayonida bolalar odatda bilim oladilar va b