O‘ZBEK AMALIY TILSHUNOSLIGIDAGI BA’ZI MASALALAR TADQIQI

Аннотация

ANNOTATSIYA Globallashuv, ilm, texnologiya, raqamli iqtirodiyot rivoji bilan tilshunoslik arsenali – leksikologiyada ko‘p o‘zgarishlarni yuzaga keltiradi, davr o‘tishi bilan yangi tadqiqotlarni talab qiladi. Tabiiy tilni qayta ishlash (Natural Language Processing – NLP) sohasi amaliy tilshunoslik bilan chambarchas holda ish yuritadi. Shu bois amaliy tilshunoslikning barcha sathlarida mudom amaliy tadqiqotlarning bajarilishi tilning zamonaviy ko‘rinishini saqlab keladi va yangilanish hamda o‘zgarishlar o‘z vaqtida ilmda o‘z aksini topadi. Bu esa yaratilayotgan lingvistik dasturlar, xususan, tarjimon, tahrir-tahlil, matndan hislarni aniqlash kabi dastur va tizimlari ahamiyatining oshirilib borilishiga omil bo‘ladi. Mazkur maqolada o‘zbek tili leksikologiyasidagi ko‘p ma’nolilik, eskirish, yangilanish, yangi so‘zlarning kirib kelishi, ularning o‘zlashmaga aylanishi, omofon va paronimlarni farqli jihatlari misollar yordamida yoritib berilgan. Kalit so‘zlar: NLP, amaliy tilshunoslik, leksikologiya, ko‘p ma’no, o‘z ma’no, ko‘p ma’no, neologizm, o‘zlashma, eskirgan so‘zlar, “tirilgan” so‘zlar, omonim, omofon, paronim.