QASHQADARYO VILOYATI SANOAT KORXONALARINING O‘SISH DINAMIKASIGA TA’SIR ETUVCHI OMILLARNING TAHLILI, PRAGNOZ VARIANTLARI.

Аннотация

In this article, the effect of production factors on the volume of products developed by industrial entities in Kashkadarya region was considered. As a result of this, the forecast indicators of the production volume developed by the corresponding industrial entities were determined based on the forecast values of the production factors on the basis of various econometric models. Key words: industry, product, model, econometric, sector, graph, regression, capital. Bugungi kunda kichik biznes va xususiy tadbirkorlik mamlakatimiz ichki bozorini tovar va xizmatlar bilan ta’minlashda, aholi bandligi va real daromadlarini oshirishda, resurslarni oqilona taqsimlash va ulardan samarali foydalanishda, ijtimoiy guruhlar daromadlarining nomutanosibligini kamaytirishda, iqtisodiyotning turli tarmoqlari oʻrtasidagi oʻzaro aloqalarni yaxshilashda katta ahamiyatga ega boʻlib, islohotlarni chuqurlashtirishning asosiy katalizatori hisoblanadi. Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlari bozor konyunkturasi oʻzgarishlariga ham, iste’molchi talabi oʻzgarishlariga ham tez moslashishga qodir boʻlib, iste’mol bozoridagi muvozanatni ushlab turishda muhim rol oʻynaydi. Shuningdek, raqobat muhitining shakllanishiga xizmat qiladi. 2023-YILDA QASHQADARYO VILOYATI TUMANLARI KESIMIDA SANOAT KORXONALARI SONI 1116 1200 1000 800 619 544 600 450 453 417 360 321 343 336 400 260 166 212 143 181 192 200 0 2023-yil G‘uzor Dehqonobod Qamashi Qarshi Koson Kitob Mirishkor Muborak Nishon Kasbi Ko‘kdala Chiroqchi Shahrisabz Yakkabog‘ Qarshi sh. Shahrisabz sh. 1-rasm. 2023 yilda Qashqadaryo viloyatida sanoat korxonalarining o‘sish dinamikasi. 0https://scientific-jl.com/luch/ 1 9 5 Часть-38_ Том-3_ Февраль-2025 Qashqadaryo viloyati bo‘yicha 2023-yilda jami sanoat korxonalari 6113 tani tashkil qiladi. Shundan qurilish sanoati korxonalari soni 1042 ta yoki jami sanoat korxonalarining 17,0 foizini, mebel sanoati korxonalari soni 334 tani yoki jami sanoat korxonalarining 5,5 foizini, rezina va plastmassa sanoati korxonalari soni 108 tani yoki jami sanoat korxonalarining 1,8 foizini tashkil qiladi. Tumanlar kesimida, jumladan, Kitob tumanida jami sanoat korxonalari 619 ta bo‘lib, shundan 127 ta qurilish sanoati korxonalari, 26 ta mebel sanoati korxonalari va 12 ta rezina va plastmassa sanoati korxonalari mavjud (1-jadval). 1-jadval Qashqadaryo viloyatida qurilish sanoati, mebel sanoati, rezina va plastmassa sanoati korxonalarining sondagi ulushi. Rezina Rezina Qurilis va va Qurilis Mebel Mebel Tuman, h plastm plastmas h sanoat sanoati № shahar sanoati assa sa sanoati i (foizda) (foizda) sanoat sanoati i (foizda) 1 G‘uzor 107 23,8 16 3,6 3 0,7 2 Dehqonobod 16 9,6 7 4,2 1 0,1 3 Qamashi 72 20,0 15 4,2 4 1,1 4 Qarshi 93 20,5 43 9,5 12 2,6 5 Koson 50 15,6 14 4,4 3 0,9 6 Kitob 127 20,5 26 4,2 12 1,9 0https://scientific-jl.com/luch/ 1 9 6 Часть-38_ Том-3_ Февраль-2025 7 Mirishkor 37 17,5 9 4,2 2 0,9 8 Muborak 22 15,4 5 3,5 3 2, 9 Nishon 27 14,9 7 3,9 4 2,2 1 0 Kasbi 29 11,2 13 5,0 1 0,4 1 1 Ko‘kdala 29 15,1 6 3,1 5 2, 1 2 Chiroqchi 46 13,4 10 2,9 4 1,2 1 3 Shahrisabz 81 24,1 21 6,3 7 2,1 1 4 Yakkabog‘ 133 24,4 28 5,1 13 2,4 1 5 Qarshi sh. 121 10,8 93 8,3 24 2,2 1 Shahrisabz 6 sh. 52 12,5 21 5,0 10 2, Jami: 1042 17,0 334 5,5 108 1,8 Qashqadaryo viloyati bo‘yicha 2023-yilda jami sanoat korxonalari 6113 tani tashkil qiladi. Tog‘-kon sanoati bilan bog‘liq boshqa faoliyat korxonalari soni 30 tani yoki jami sanoat korxonalarining 5,0 foizini, mashina va uskunalardan tashqari tayyor metall buyumlar ishlab chiqarish sanoati korxonalari soni 539 tani yoki jami sanoat korxonalarining 8,8 foizini, metallurgiya sanoati korxonalari soni 78 tani yoki jami sanoat korxonalarining 1,3 foizini tashkil qiladi. Tumanlar kesimida, 0https://scientific-jl.com/luch/ 1 9 7 Часть-38_ Том-3_ Февраль-2025 jumladan, Kitob tumanida jami sanoat korxonalari 619 ta bo‘lib, 174 ta tog‘-kon sanoati bilan bog‘liq boshqa faoliyat korxonalari, 45 ta mashina va uskunalardan tashqari tayyor metall buyumlar ishlab chiqarish sanoati korxonalari, 6 ta metallurgiya sanoati korxonalari mavjud (1-jadval). Qashqadaryo viloyatida 2019-yildan 2023-yilgacha bo‘lgan davrda sanoat korxonalari soni ko‘payib bormoqda. Bu jarayon kelgusi yillarda ham o‘sib borishi kutilmoqda (2-rasm). Qashqadaryo viloyati sanoat korxonalarining 5 yilda o‘sishi 7000 6073 6113 6000 4956 5000 4185 3479 4000 3000 2000 1000 0 2019-yil 2020-yil 2021-yil 2022-yil 2023-yil Jami 3479 4185 4956 6073 6113 2-rasm Qashqadaryo viloyati sanoat korxonalarining o‘sish dinamikasi. Quyidagi grafikda shuni ko‘rish mumkinki, Qashqadaryo viloyati sanoat rivojlanib borayotgan hududlardan biri hisoblanadi. Shu jumladan, tumanlarda ham sanoat korxonalari soni o‘sib bormoqda. Xususan, Kitob tumaniga 2019-yilda sanoat korxonalari 407 tani ko‘rsatayotgan bo‘lsa, 2023-yilga kelib bu ko‘rsatkich 50 foizga oshib, 619 ta korxona faoliyat yuritib kelmoqda (3-rasm). 0https://scientific-jl.com/luch/ 1 9 8 Часть-38_ Том-3_ Февраль-2025 Kitob tumani sanoat korxo