HUNARMANCHILIK KORXONALARI FAOLIYATINI RIVOJLANISHINI TREND MODELLAR ASOSIDA BAHOLASH

Аннотация

It is explained by the scientific justification of methodological approaches to the assessment of the role of family entrepreneurship in the development of folk crafts in the region, as well as the possibility of using them to improve the organizational and institutional basis of regulating family entrepreneurship. Key words: institutional, digital, technology, trend, model, econometric, forecast, results, information, system, endogenous, exogenous. 0https://scientific-jl.com/luch/ 3 6 9 Часть-38_ Том-3_ Февраль-2025 O‘zbekistonda hunarmandchilik faoliyatini yanada rivojlantirish hamda ushbu sohada aholining tadbirkorlik faolligini qo‘llab-quvvatlash va hunaramandchilikni rivojlantirish orqali kambag‘allikni qisqartirish masalalariga alohida ahamiyat berilmoqda. “Kambag‘allikni kamaytirish bu -aholida tadbirkorlik ruhini uyg‘otish, insonning ichki kuch-quvvati va salohiyatini to‘la ro‘yobga chiqarish, yangi ish o‘rinlari yaratish bo‘yicha kompleks iqtisodiy va ijtimoiy siyosatni amalga oshirish demakdir” . Bugungi kunda O‘zbekistonda hunarmandlar tomonidan ishlab chiqariladigan buyumlar va tovarlar (ishlar, xizmatlar) yo‘nalishlari 25 tadan 34 taga yetdi. Mamlakatimizda hunarmandchilik mahsulotlarini chetga eksport qilish maqsadida dunyoning 20 dan ortiq davlatida (Germaniya, Shveytsariya, Rossiya, Italiya, Angliya, Koreya, Malayziya, Ozarbayjon, Latviya, Finlyandiya, Hindiston, Frantsiya, Gretsiya, Turkmaniston, Eron, AQSh, Ukraina, Turkiya, Xitoy, Ispaniya) 113 ta ko‘rgazma va yarmarka o‘tishi rejalashtirilgan . Bu vazifalarni hal etishda, hunarmandchilik milliy iqtisodiyotining, xususan xizmat ko‘rsatish sohasini rivojlantirish rolini oshirish yo‘nalishlarida ilmiy tadqiqotlarni chuqurlashtirish alohida ahamiyat kasb etadi. Ayniqsa mintaqalarda xalq hunarmandlarining amaliy san’atini yanada rivojlantirish asosida, mintaqalarda milliy xalq hunarmandlarining kataloglarini yaratish, xalqaro ko‘rgazma hamda tanlovlarni tashkil etish va xalq hunarmandlar turizm reyestriga kiritish bo‘yicha katta ishlar amalga oshirilmoqda. Shu bilan birga, mahallabay ishlash orqali oilaviy tadbirkor hunarmandlarda foydalanilmayotgan imkoniyatlarni to‘la ishga solish, hunarmandlar o‘rtasida o‘zaro tajriba almashish tizimini yanada kengaytirish, hunarmandchilik mahsulotlari uchun yangi bozorlarni topish borasida qo‘shimcha choralar ko‘rish talab etilmoqda. Mintaqa aholisini xalq hunarmandchilik sohasiga jalb qilish tizimini takomillashtirish, “usta-shogird” an’analari asosida mahallalarda yoshlarga hunar 0https://scientific-jl.com/luch/ 3 7 0 Часть-38_ Том-3_ Февраль-2025 o‘rgatish va bandligini ta’minlash, shuningdek, kambag‘allikni qisqartirish hamda hunarmandchilikni rivojlantirish bo‘yicha amalga bir qancha islohotlar izchil davom etmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021 yil 20 dekabrdagi “Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish va aholining daromad manbaini kengaytirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-55-son qarori va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021 yil 30 dekabrdagi PQ-77-son “Hunarmandchilik faoliyatini qo‘llab-quvvatlash tizimini yanada takomillashtirish chora tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarorlari qabul qilindi, ushbu qaror mamlakatimiz aholisini ish bilan band qilish, ularning loyihalarini moliyalashtirish, hunarmandchilik sohasini rivojlantirish va hunarmandlarimiz faoliyatini qo‘llab- quvvatlash, imtiyozli kreditlar yillik 14 foiz stavkada “Hunarmand” uyushmasi a’zolariga ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun asbob-uskuna, ehtiyot qismlar va xom- ashyo materiallarni xarid qilish, hunarmandchilikni rivojlantirish markazlari, “usta-shogird” maktablarini tashkil etish, uy-muzeylar va ustaxonalar qurish yoki shu maqsadlarda bino va inshootlar sotib olish uchun 3 yilgacha muddatga hamda aylanma mablag‘larini to‘ldirish uchun 18 oygacha muddatga ajratilishi nazarda tutilganligi xalq hunarmandchilik sohasidagi ijobiy o‘zgarishlar kuzatilmoqda. Xalq hunarmandchilikni raqamlashtirish bu zamonaviy raqamli hunarmandchilikning rivojlanishini bugungi kunda kuzatilishi mumkin bо‘lgan shaklidir. Mintaqada xalq hunarmandchilik rivojlanishini trend modellar asosida baholash va xalq hunarmandchiligini о‘rganish bilan bog‘liq bо‘lgan holatlar hozirgi kunning eng dolzarb masalalaridan biri hisoblanadi. Ushbu yо‘nalish bо‘yicha respublikamiz olimlari A.О‘lmasov, D.T.Yuldashev, O.M.Pardayeva va boshqalar о‘z ishlarida oilaviy biznes va hududlar rivojlanishi о‘rtasidagi bog‘liqlikning nazariy modeli xalq hunarmandchilikning ijobiy tomonlari tadqiq etadi. Bunda asosiy e’tibor oilaviy biznes asosida miliy hunarmandchilikga qaratilgan bо‘lib, xalq hunarmandchilikni 0https://scientific-jl.com/luch/ 3 7 1 Часть-38_ Том-3_ Февраль-2025 raqamlashtirishning iqtisodiy va ijtimoiy tabiati nuqtai-nazaridan ochib berilmagan. Ayni paytda xalq hunarmandchilik sohasida raqamlashtirish va istiqbollarini belgilash borasida olib borilayotgan ishlar ham masalaga jiddiy yondashgan holda ilmiy tadqiqotlar olib borishni ta